Με κοινή δήλωσή τους οι Pfizer και BioNTech εμφανίζονται να έχουν ήδη κινητοποιηθεί προκειμένου είτε να τροποποιήσουν το εμβόλιο κατά της covid-19 που παράγεται ήδη μαζικά είτε να δημιουργήσουν μία εξειδικευμένη τρίτη δόση του για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νοτιοαφρικανικής μετάλλαξης του SARS-CoV-2.
Στην Νότιο Αφρική είναι προγραμματισμένη την Πέμπτη σύσκεψη επιστημόνων υπό το υπουργείο Υγείας της χώρας που θα αναλύσουν διεξοδικά τα αποτελέσματα εργαστηριακής μελέτης που δημοσιεύθηκε στην New England Journal of Medicine (NEJM) επικαιροποιώντας προηγούμενη του Ιανουαρίου και συντείνουν στο ότι το συγκεκριμένο εμβόλιο παρέχει ως και κατά δύο τρίτα λιγότερη προστασία από τον κορωνοϊό. Σημειώνεται ότι η χώρα έχει ξεκινήσει την Τετάρτη από το υγειονομικό προσωπικό τους εμβολιασμούς με το εμβόλιο της Johnson&Johnson και η χορήγηση του αντίστοιχου της Pfizer σχεδιάζεται τους επόμενους μήνες.
Κατά τις Pfizer και BioNTech η εργαστηριακή μελέτη δείχνει ότι το εμβόλιο διατηρεί την ικανότητα να εξουδετερώσει τον ιό και δεν υπάρχουν στοιχεία από κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους που να δείχνουν ότι η παραλλαγή μειώνει την προστασία του εμβολίου. Ωστόσο, θα γίνουν άμεσα επενδύσεις και επαφές με εθνικές και διεθνείς ρυθμιστικές αρχές προκειμένου να αναπτυχθεί νέα εκδοχή του εμβολίου, που είτε θα είναι «επικαιροποιημένη» είτε θα έχει και τρίτη δόση για να καλύψει πλήρως το συγκεκριμένο στέλεχος.
Αντίστοιχη τοποθέτηση έκανε και η Moderna για το δικό της εμβόλιο στο NEJM με παρόμοια δεδομένα που δείχνουν εξαπλάσια μείωση του επιπέδου αντισωμάτων όσον αφορά την νοτιοαφρικανική παραλλαγή. Και αυτή η εταιρεία έχει δηλώσει πως εκτιμά ότι το εμβόλιό της παραμένει αποτελεσματικό απέναντι στην νοτιοαφρικανική παραλλαγή.
Σημειώνεται ότι οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τροποποιημένο ιό με τις ίδιες μεταλλάξεις του «νοτιοαφρικανικού» στελέχους σε ανθρώπινο αίμα και κατέγραψαν μείωση κατά δύο τρίτα του επιπέδου εξουδετερωτικών αντισωμάτων. Ωστόσο, καθώς δεν υπάρχει σήμερα κοινώς αποδεκτό και επιβεβαιωμένο όριο για τα απαιτούμενα αντισώματα ώστε να παρέχεται προστασία, δηλαδή κριτήριο για το αν είναι αποτελεσματικό ή όχι ένα εμβόλιο, πριν δοκιμαστεί σε ανθρώπους.
Όπως αναφέρει το ΑΜΠΕ, ο καθηγητής του UTMB Πέι-Γιόνγκ Σι, εκ των συντακτών της εργαστηριακής μελέτης, τονίζει ότι δεν είναι γνωστό ποια είναι η ελάχιστη τιμή και εκτίμησε πως η παρατηρηθείσα ανοσολογική απόκριση είναι πιθανόν να είναι σημαντικά υψηλότερη από την απαιτούμενη για την παροχή προστασίας και το εμβόλιο θα συνεχίσει να προστατεύει έναντι της σοβαρής νόσησης και του θανάτου. Ξεκαθάρισε πάντως ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να διαπιστωθεί αν το εμβόλιο λειτουργεί κατά της νοτιοαφρικανικής παραλλαγής.