Έκπληξη, εικασίες και πολλά ερωτήματα προκαλεί η αναπάντεχη "ενεργοποίηση" στη διπλωματική αρένα του πάλαι ποτέ "μάγου" της αμερικανικής διπλωματίας Χένρι Κίσινγκερ μ' ένα ταξίδι - έκπληξη στην Κίνα την Πέμπτη και τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της χώρας Σι Τζιπίνγκ.
Ο γηραιός διπλωμάτης, 93 ετών σήμερα, που ενορχήστρωσε με τέχνη, ρεαλισμό και ηθική αναλγησία την αμερικανική εξωτερική πολιτική από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 για περίπου μια δεκαετία, και χρημάτισε υπουργός Εξωτερικών σε μια από τις πιο ταραγμένες πολιτικά περιόδους των ΗΠΑ επί προεδρίας των Ρεπουμπλικανών Ρίτσαρντ Νίξον και Τζέραλντ Φορντ (τιμήθηκε μάλιστα το 1973 με το Νόμπελ Ειρήνης), ήταν ο άνθρωπος πίσω από το άνοιγμα των σινο-αμερικανικών σχέσεων.
Η προσέγγιση ΗΠΑ - Κίνας εγκαινιάστηκε επίσημα με την ιστορική επίσκεψη του προέδρου Νίξον στο Πεκίνο, τον Φεβρουάριο του 1972, και τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Μάο. Είχε προηγηθεί τον προηγούμενο χρόνο μυστική επίσκεψη του Κίσινγκερ στην Κίνα. Οι δύο χώρες συνήψαν πλήρεις διπλωματικές σχέσεις πέντε χρόνια αργότερα, την 1η Ιανουαρίου 1979. Έκτοτε ο Κίσινγκερ έχει επισκεφθεί την Κίνα πάνω από 80 φορές και τουλάχιστον για τους Κινέζους αποτελεί τον "θεματοφύλακα" της πολύπλευρης και συχνά αντιφατικής, αλλά πάντα ζωτικής σημασίας, σχέσης τους με τις ΗΠΑ.
Το τι ακριβώς συζητήθηκε πίσω από τις κλειστές πόρτες των κυβερνητικών μεγάρων στο Πεκίνο παραμένει εν πολλοίς άγνωστο, όπως και με τίνος πρωτοβουλία έγινε το ταξίδι αυτό. Το πιο πιθανό είναι πάντως να πρόκειται για κινεζική πρωτοβουλία ενόψει της ανάληψης της αμερικανικής προεδρίας από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η κινεζική ηγεσία προσπαθεί να βολιδοσκοπήσει τις προθέσεις του νέου προέδρου και να εκτιμήσει κατά πόσον θα υλοποιήσει τις προεκλογικές υποσχέσεις του για προστατευτισμό στο εμπόριο, αλλά και πώς θα κινηθεί σε σχέση με το θέμα των εδαφικών διενέξεων στη Νότια Σινική Θάλασσα. Ο Τραμπ έδωσε χθες ένα πρώτο δείγμα γραφής προσκαλώντας τον πρόεδρο των Φιλιππίνων -χώρα με την οποία η Κίνα έχει ανοιχτούς "εδαφικούς" λογαριασμούς - Ροντρίγκο Ντουτέρτε να επισκεφθεί την Ουάσιγκτον.
«Η εξέλιξη των σινοαμερικανικών δεσμών έχει αποδείξει ότι τα κοινά συμφέροντά μας υπερβαίνουν κατά πολύ τις διαφορές» διεμήνυσε ο πρόεδρος Σι κατά τη συνάντησή του με τον Κίσινγκερ και κάλεσε τις ΗΠΑ να κατανοούν σωστά τις στρατηγικές προθέσεις της Κίνας, να ακολουθούν τους κανόνες του αμοιβαίου σεβασμού και να συνεργαστούν για την οικοδόμηση ενός νέου τύπου σχέσης μεταξύ των μεγάλων χωρών. Από την πλευρά του ο Κίσινγκερ εξέφρασε την πεποίθηση πως η νέα αμερικανική κυβέρνηση προσδοκά να διευκολύνει τη βιώσιμη, σταθερή και καλύτερη δυνατή ανάπτυξη των σινοαμερικανικών σχέσεων.
"Είναι σημαντικό για την Κίνα και τις ΗΠΑ, χώρες με ελάχιστη αμοιβαία εμπιστοσύνη, να έχουν ένα ανεπίσημο κανάλι για την επέκταση των αμοιβαίων συμφερόντων τους και για να αποφύγουν λανθασμένους υπολογισμούς. Ο Κίσινγκερ έχει μια μοναδική θέση στη σχέση αυτή των δύο μεγάλων δυνάμεων ως αγγελιαφόρος" δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γκάο Ζικάι, προσωπικός διερμηνέας του κορυφαίου Κινέζου ηγέτη Ντεγκ Σιαοπίνγκ, ο οποίος έχει συναντηθεί πολλές φορές με τον γηραιό Αμερικανό διπλωμάτη.