Ανταπόκριση από τη Ρώμη,
Αργύρης Παναγόπουλος
Με την κατασκευή hotspot στην Αλβανία απαντά η Ιταλία στον φόβο μιας αλλαγής του διαδρόμου της Βαλκανικής, τη Western Balkan Route, προς την Αδριατική, τη Central Mediterranean Route, ενώ εκτός από τον σχεδιασμό κοινών περιπολιών ιταλικών και αλβανικών παράκτιων δυνάμεων στοχεύει στην επαγρύπνηση των μυστικών υπηρεσιών της Ρώμης, των Τιράνων και του Βελιγραδίου για να αποτρέψουν την είσοδο τζιχαντιστών στην Ιταλία και τη Δυτική Ευρώπη. Η Ιταλία του Ρέντζι δίνει μια αμυντική μάχη μέσα στην «περίμετρο», αδιαφορώντας ουσιαστικά για τις γεωπολιτικές συγκρούσεις και για τους πολέμους που δημιουργούν τους πρόσφυγες και την απελπισία.
153.000 πρόσφυγες το 2015 στην Ιταλία
Από τις αρχές του έτους ώς τις 22 Φεβρουαρίου στην Ελλάδα είχαν φτάσει 102.547 πρόσφυγες, ενώ στην Ιταλία μόλις 7.507, καταγράφοντας μάλιστα μείωση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Το 2015 στις ακτές της Ιταλίας έφτασαν 153.000 άτομα, αλλά μόνο 84.000 ζήτησαν άσυλο, ενώ 14.000 «επαναπατρίστηκαν». Τον Ιανουάριο όμως έφθασαν 5.651 μετανάστες, σε σχέση με τους 3.528 του αντίστοιχου μήνα του 2015, καταγράφοντας άνοδο 60,2%. Το στοιχείο αυτό έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου στη Ρώμη, μετά την υποχώρηση των αφίξεων κατά 9% το 2015 σε σχέση με το 2014, ενώ τα δύο ιταλικά hotspots εργάζονται τις τελευταίες ημέρες στο 100% των σημερινών μικρών δυνατοτήτων τους.
Ο εφιάλτης της Ρώμης
Το γεγονός ότι στις 18 Φεβρουαρίου η Αυστρία, η Σλοβενία, η Κροατία, η Σερβία και η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας έκλεισαν στην πράξη τα σύνορά τους αποτέλεσε έναν εφιάλτη για τη Ρώμη, που φοβάται ότι ο διάδρομος της Βαλκανικής μπορεί να μετατραπεί σε διάδρομο της Αδριατικής διαμέσου της Αλβανίας, επαναλαμβάνοντας στις ακτές του Μπάρι τις σκηνές της προηγούμενης 25ετίας με τη μεγάλη φυγή των Αλβανών μεταναστών.
Σε λιγότερες από δέκα ημέρες, στις 26 Φεβρουαρίου, συνεδρίασε στη Ρώμη το Ανώτατο Συμβούλιο Άμυνας «για να αναλύσει τις μεταναστευτικές ροές στη βαλκανική ζώνη», παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, του πρωθυπουργού, των υπουργών Αμύνης, Εξωτερικών, Εσωτερικών, Οικονομίας και Οικονομικών, Οικονομικής Ανάπτυξης, του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Αμύνης και τουλάχιστον τριών υφυπουργών.
Η ιταλική πολιτική για το προσφυγικό εστιάζεται στην αναχαίτιση των πιθανών ροών από την Αδριατική και τα χερσαία σύνορά της με τη Σλοβενία και την Αυστρία και τα θαλάσσια σύνορα στον Νότο της, στο κανάλι της Σικελίας, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση στη Λιβύη.
Μνημόνιο συνεργασίας με τα Τίρανα
«Η συμφωνία που δένει ιστορικά την Ιταλία με την Αλβανία αυτές τις ημέρες είναι ακόμη πιο σταθερή λαμβάνοντας υπόψη την έκτακτη κατάσταση για το μεταναστευτικό και τις πιθανές παρεκκλίσεις προς τη διαδρομή της Αδριατικής» τόνισε τη Δευτέρα στα Τίρανα ο αρμόδιος υφυπουργός της ιταλικής προεδρίας για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις Γκότζι πριν από τη συνάντησή του με την αλβανική ηγεσία, προετοιμάζοντας το έδαφος «για την υπογραφή ενός μνημονίου συνεργασίας». Το μνημόνιο αυτό θα προβλέπει, μεταξύ άλλων, «τη διευκόλυνση ανταλλαγής πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, την ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας, με την αλβανική συμμετοχή στις θαλάσσιες περιπολίες στο πλαίσιο της Triton και την προσφορά από την ιταλική κυβέρνηση των μέσων για την ενίσχυση των ικανοτήτων διαχείριση των συνόρων».
Με άλλα λόγια, η Ιταλία διαμορφώνει με την Αλβανία ένα ανάλογο μοντέλο που είχε διαμορφώσει η Ευρώπη με τη Λιβύη του Καντάφι και αυτό που ισχύει σήμερα ανάμεσα στην Ισπανία και στο Μαρόκο για τον έλεγχο των ροών από την υποσαχάρια Αφρική. Με τον «νεωτερισμό» ότι η Ιταλία θα βοηθήσει την κατασκευή hotspot στην Αλβανία, δεδομένου ότι το Μαυροβούνιο, η Βοσνία - Ερζεγοβίνη και η Κροατία έχουν δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψουν το πέρασμα προσφύγων από τα σύνορά τους.
Η επίσκεψη Γκότζι ήταν η τελευταία από μια σειρά διμερών και τριμερών επαφών, όπως αυτή προ δεκαημέρου ανάμεσα στον υπουργό Εσωτερικών της Αλβανίας με τον Ιταλό ομόλογό του στη Ρώμη, που έλαβε διαβεβαιώσεις από την Ιταλία για την αποστολή εξοπλισμών για τον έλεγχο των συνόρων και επιμόρφωσης του προσωπικού ελέγχων τους ή της τριμερούς συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της Αλβανίας, της Ιταλίας και της Σερβίας στα Τίρανα τον Ιανουάριο, όπου φαίνεται ότι διαμορφώθηκε και μια κοινή στρατηγική των τριών χωρών για την αντιμετώπιση ισλαμιστών τρομοκρατών.
«Καμία χώρα δεν μπορεί να αισθανθεί σίγουρη από τους τζιχαντιστές» είχε τονίσει ο υπουργός Εξωτερικών της Ρώμης Τζεντιλόνι στη συνέντευξη Τύπου με τους δύο ομολόγους του, υπογραμμίζοντας ότι «είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει μια κοινή απάντηση, που να περιλαμβάνει μαζί τις μυστικές υπηρεσίες μας... Οι ανησυχίες για τα φαινόμενα ριζοσπαστικοποίησης είναι κοινές στις κυβερνήσεις της Ιταλίας, Αλβανίας και Σερβίας και είμαστε όλοι δεσμευμένοι στις χώρες μας για νέους νόμους, περισσότερο περιοριστικούς».
Θα αναλάβουμε το μερίδιο που μας αναλογεί
Η Αλβανία και η Σερβία φαίνονται διατεθειμένες να παίξουν το χαρτί της αντιτρομοκρατικής και αντιπροσφυγικής συνεργασίας με συγκεκριμένα ανταλλάγματα. «Εμείς δεν θα ανοίξουμε τα σύνορα, αλλά δεν θα κατασκευάσουμε τοίχους. Είμαστε διατεθειμένοι να συνεργαστούμε και να αναλάβουμε την ευθύνη μας στο εσωτερικό ενός κοινού ευρωπαϊκού σχεδίου» τόνισε προ ημερών ο Αλβανός πρωθυπουργός Ράμα, καθιστώντας σαφές ότι το προσφυγικό μπορεί να αποτελέσει ένα καλό χαρτί για να διαπραγματευτεί την είσοδο της Αλβανίας στην Ε.Ε. Η Ιταλία επίσης φοβάται μια μεγαλύτερη είσοδο προσφύγων από τα σύνορά της με τη Σλοβενία και κυρίως από τα 54 χλμ. των ουσιαστικά αφύλακτων συνόρων της Τεργέστης, ενώ στα βόρεια το κλείσιμο των συνόρων της Αυστρίας «έλυσε» και το ιταλικό πρόβλημα.
Η Ρώμη προς το παρόν απέκλεισε οποιαδήποτε παρουσία χερσαίων δυνάμεών της στη Λιβύη, δηλώνοντας ότι εξαντλείται η υπομονή της για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ενώ διά στόματος Ρέντζι «διευκρίνισε» ότι είχε ενημερωθεί για τη μία από τις 30 με 40 επιδρομές που σχεδιάζουν οι ΗΠΑ εναντίον στόχων του Ισλαμικού Κράτους στη Λιβύη, για να περιορίσουν, σύμφωνα με πηγές του Πενταγώνου που επικαλούνται οι "New York Times", τον κίνδυνο τρομοκρατικών επιθέσεων στην Ιταλία, τη Γαλλία και τη Βρετανία. Η Ρώμη όμως φοβάται ότι πιθανή ειρήνευση στη χώρα θα οδηγήσει σε ενίσχυση των ροών προσφύγων προς τη Σικελία.
Φιλοξενούνται 105 χιλιάδες πρόσφυγες
Η Ιταλία φιλοξενεί 105.000 μετανάστες σε δομές υποδοχής, ενώ το υπουργείο Εσωτερικών εκτιμά ότι μπορεί να χρειαστεί να δημιουργηθούν άλλες 50.000 θέσεις φιλοξενίας. Το κόστος για τον κάθε μετανάστη υπολογίζεται στα 35 ευρώ την ημέρα ή συνολικά στα 1.700.000 ευρώ την ημέρα. «Οι μετανάστες αφήνουν μεγαλύτερο κέρδος από το εμπόριο ναρκωτικών» διαβεβαίωνε προ καιρού σίγουρος από το κινητό του ο Σαλβατόρε Μπούτσι, υπεύθυνος ενός «κόκκινου» συνεταιρισμού, που συνελήφθη στο πλαίσιο του σκανδάλου στον Δήμο της Ρώμης για την εποχή του «μαύρου» δημάρχου Αλεμάνο. Στην Ιταλία υπάρχουν περίπου 5 εκατομμύρια νόμιμοι μετανάστες και 800.000 χωρίς χαρτιά, που παράγουν συνολικά το 8,8% του ΑΕΠ, με τους περισσότερους να προέρχονται από τη Ρουμανία, την Αλβανία, το Μαρόκο, τη Κίνα και την Ουκρανία και να είναι χριστιανοί, κυρίως ορθόδοξοι, καταρρίπτοντας την... ισλαμοφοβία.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός στοιχηματίζει στην Ευρώπη. «Κάναμε κάνα βηματάκι μπροστά, με πολύ κόπο... Επιτέλους και η Ε.Ε. κατανοεί πόσο σοβαρή είναι η κατάσταση. Εμείς το ξέραμε... Γι' αυτό χάρισα στους ηγέτες της ως συμβολική χειρονομία το DVD του ντοκιμαντέρ του Ρόζι 'Fuocammare' για τη Λαμπεντούζα» τόνισε χαμογελαστός επιστρέφοντας από την έκτακτη σύνοδο κορυφής για το προσφυγικό ο Ματέο Ρέντζι, γνωρίζοντας πολύ καλά ότι το «βηματάκι» της Άγκυρας δεν φτάνει, όπως δεν αρκεί και το βραβευμένο στο Φεστιβάλ του Βερολίνου ντοκιμαντέρ για να αντιμετωπιστεί η μεγαλύτερη κίνηση πληθυσμών που καταγράφεται στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Κοινες περιπολίες στα ελληνοαλβανικά σύνορα
Κοινές περιπολίες Ιταλών και Αλβανών αστυνομικών αρχίζουν σύντομα, ίσως από αυτό το Σαββατοκύριακο, στα σύνορα Αλβανίας- Ελλάδας, σύμφωνα με πηγές στα Τίρανα. Η συμφωνία για μικτές περιπολίες επιτεύχθηκε στη συνάντηση που είχαν πρόσφατα στη Ρώμη οι υπουργοί Εσωτερικών των δυο χωρών, Αλφάνο και Ταχίρι, και προβλέπει ιταλική βοήθεια σε προσωπικό και τεχνικά μέσα για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο της μεθορίου με την Ελλάδα, όπως μετέδωσαν αλβανικά ΜΜΕ. Στο πλαίσιο της συνεργασίας, συναντήθηκαν στην Αυλώνα οι αρχηγοί της Αστυνομίας των δύο χωρών για να εξειδικεύσουν τη συμφωνία των πολιτικών τους προϊσταμένων.
