«Ατυχή, αλλά όχι δραματική» χαρακτήρισε την έκβαση της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο απερχόμενος πρόεδρος του Συμβουλίου, Χέρμαν βαν Ρομπάι, αυτός που είχε αναλάβει να προτείνει στους «28» κοινά αποδεκτούς υποψηφίους για τα σημαντικότερα κοινοτικά αξιώματα και απέτυχε. Άλλο ένα ξενύχτι έκαναν το βράδυ της Τετάρτης οι ηγέτες των κρατών-μελών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες για να διαπιστώσουν ότι το παζάρι για το «υπουργείο Εξωτερικών» της Ευρώπης έχει ακόμη πολύ μέλλον. Κι ήταν εμφανής η αμηχανία τους, μετά το τέλος αυτής της «ατυχούς» συνόδου, να εξηγήσουν στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη γιατί δεν έπεσε ούτε ένα όνομα στο τραπέζι μιας συνεδρίασης που συγκλήθηκε ακριβώς για να αποφασίσει επί ονομάτων. Η καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, που τουλάχιστον χάρηκε επειδή της τραγούδησαν το «χρόνια πολλά» για τα 60α γενέθλιά της, προσπάθησε να πουλήσει μια επιστημονικοφανή εξήγηση: «Κάποιες διαδικασίες χρειάζονται δύο στάδια», είπε, «κι εμείς ολοκληρώσαμε σήμερα το πρώτο στάδιο».
Το δεύτερο στάδιο μετατέθηκε για τις 30 Αυγούστου, μετά την… απελευθερωτική παρέμβαση του επόμενου προέδρου της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ να προτείνει στους «28» να το συζητήσουν όλο το καλοκαίρι και ταυτόχρονα να ορίσουν και τους επιτρόπους τους στη νέα Κομισιόν.
Το τι ακριβώς θα συζητήσουν είναι τα ανταλλάγματα που θα ζητήσει κάθε χώρα για να δώσει την ψήφο της στους διαδόχους της βαρόνης Κάθριν Άστον, του Χέρμαν βαν Ρομπάι και του Γερούν Ντάισελμπλουμ στο τιμόνι του Eurogroup. Το παζάρι αναμένεται εξίσου σκληρό, αν όχι σκληρότερο, με αυτό που προηγήθηκε της επιλογής του Γιούνκερ στο τιμόνι της Κομισιόν. Κι αυτό, διότι τώρα πρέπει να βρεθεί ο… τετραγωνισμός του κύκλου: η μαγική ισορροπία μεταξύ βορείων και νοτίων, παλιών και νέων, μεγάλων και μικρών χωρών, Δεξιάς και Αριστεράς - ενώ θα πρέπει να υπάρχει και ισχυρή γυναικεία εκπροσώπηση. Με δεδομένο, μάλιστα, ότι ο διχασμός εντός της Ε.Ε. είναι επίσης πολυεπίπεδος, η επίτευξη ενός συμβιβασμού είναι ακόμη πιο δύσκολη.
Κι αυτό φαίνεται στο παράδειγμα της διαδοχής της Άστον. Αν και, σύμφωνα με τις δηλώσεις των «28», ονόματα δεν συζητήθηκαν, το φαβορί για τη διαδοχή της Βρετανίδας ύπατης εκπροσώπου της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε. ήταν - και ίσως είναι ακόμη- η Ιταλίδα υπουργός Εξωτερικών, Φρεντερίκα Μογκερίνι. Υπέρ της μετρά το ότι είναι από τη σοσιαλιστική ομάδα, είναι γυναίκα και είναι Νότια. Εναντίον της το ότι είναι «άπειρη» και κυρίως ότι είναι από μια χώρα που δεν έχει αρκούντως σκληρή στάση έναντι της Ρωσίας, οπότε οι χώρες της Βαλτικής - και συνολικότερα οι συντηρητικοί της ανατολικής Ευρώπης - κάνουν το παν για να την κόψουν. Οι κακές γλώσσες λένε ότι δεν χειρίστηκε με αρκετή διπλωματία το θέμα και ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Ματέο Ρέντζι, επίσης άπειρος στα κοινοτικά παζάρια.
Πάντως, όποιος πιστεύει ότι το πρόβλημα ήταν μόνο η Μογκερίνι γελιέται. Το πρόβλημα είναι όλο το πακέτο στην κορυφή της ιεραρχίας της Ε.Ε.- γι' αυτό και οι συμμαχίες είναι εύθραυστες. Για παράδειγμα, οι Γάλλοι (παλιοί, σοσιαλιστές, περίπου Νότιοι) διεκδικούν τη θέση του προέδρου του Eurogroup και οι θιασώτες της δημοσιονομικής πειθαρχίας δεν θέλουν να τη δώσουν στα χέρια ενός πρώην υπουργού Οικονομικών -του Πιερ Μοσκοβισί- επιρρεπούς σε ελλείμματα. Συνεπώς ο συμβιβασμός θα πρέπει να περιλαμβάνει και τα τρία αξιώματα -και θα βρεθεί ως συνήθως στο παρά πέντε- χωρίς απαραίτητα να επιλεγούν οι… καλύτεροι.
