ΓΑΖΑ ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΠΑΝΟΣ ΧΑΡΙΤΟΣ
Η έβδομη ημέρα των επιχειρήσεων στη Λωρίδα της Γάζας κύλησε με ελάχιστη ένταση σε ό,τι αφορά τους βομβαρδισμούς από πλευράς Ισραήλ και Χαμάς.
Αυτό, βεβαίως, δεν ισχύει για τις υπόλοιπες ισλαμικές οργανώσεις, οι οποίες ακολουθούν μια αυτόνομη τακτική, ωστόσο το οπλοστάσιό τους είναι περιορισμένο συγκριτικά με εκείνο της Χαμάς.
Ακόμα κι έτσι όμως, με σποραδικά πυρά, λίγους βομβαρδισμούς από F16, κάποιες βολές από τα κανόνια του ναυτικού, ο κόσμος αναθάρρησε. Χρειάστηκε να πάει δώδεκα το πρωί της Δευτέρας και σιγά - σιγά κάποιοι κάτοικοι του κέντρου της Γάζας βγήκαν με τα κλειδιά των μαγαζιών τους και κατευθύνθηκαν προς αυτά. Άνοιξε ένα - ένα δεύτερο κι έπειτα ο απέναντι κι ο παραδίπλα.
Ο ήχος των εκρήξεων ακούγεται κάπου μακρύτερα. Από το βόρειο τμήμα της πόλης. Εκεί όπου 17.000 Παλαιστίνιοι εγκατέλειψαν τις εστίες τους αναζητώντας καταφύγιο στα σχολεία των Ηνωμένων Εθνών.
Οκτώ σχολεία, φιλοξενούν περίπου 14.000 άτομα. Άλλοι έφυγαν νύχτα από τα σπίτια τους λόγω των σφοδρών βομβαρδισμών και η πλειονότητα με το ξημέρωμα. Με κάποια λίγα βασικά για τη διαβίωση. Μερικές κουβέρτες, μαξιλάρια, πλαστικά πιάτα και ποτήρια και όσες φωτογραφίες χώρεσαν σε τσάντες που γέμισαν πρόχειρα.
Μπέιτ Λάχια: Καταφύγιο στα σχολεία του ΟΗΕ
Από την έναρξη των επιχειρήσεων τα μεγάλα θύματα της ένοπλης αντιπαράθεσης ήταν τα παιδιά. Παιδιά κάθε ηλικίας. Από τα μωρά μέχρι τους έφηβους, όλα τους, τινάζονται στον παραμικρό ήχο.
Η πόρτα μιας αίθουσας διδασκαλίας που έχουν στοιβαχτεί τέσσερις οικογένειες κλείνει με δύναμη από το ρεύμα που σχηματίζει ο αέρας. Τα μωρά ξυπνούν από τον ύπνο. Το κλάμα τους σκεπάζει κάθε άλλον ήχο. Τα μεγαλύτερα σε ηλικία παιδιά τρέχουν να καλυφθούν πίσω από τους τοίχους της αίθουσας. Ένας από τους γονείς που βρίσκονται στην αίθουσα ξεστομίζει μερικές βρισιές στα αραβικά. Τα βάζει με τον αέρα που τρόμαξε τα παιδιά κι έπειτα τα παροτρύνει να βγουν στην αυλή να παίξουν.
Με τη φανέλα του Μέσι
Στην αυλή του σχολείου στην Μπέιτ Λάχια, καμιά εικοσαριά πιτσιρίκια κλοτσούν κι έπειτα κυνηγούν μια μπάλα. Στο διάβα τους πατούν πάνω στις κουβέρτες που έχουν απλώσει όσοι έφτασαν αργά και δεν βρήκαν καταφύγιο εντός των αιθουσών. Μια απόκρουση του τερματοφύλακα με την μπλούζα του Λιονέλ Μέσι στέλνει την μπάλα σε μια κατσαρόλα που σιγοβράζει πάνω σε ένα μικρό γκαζάκι. Το φαγητό καταλήγει στο έδαφος και τα πιτσιρίκια κυνηγημένα από έναν γέρο χάνονται ανάμεσα σε σκεπάσματα και κούτες με τρόφιμα που τα Ηνωμένα Έθνη προωθούν για τους εκτοπισμένους.
Μια γυναίκα πλησιάζει τον γέρο και προσπαθεί να τον ηρεμήσει. Του εξηγεί πως και τα παιδιά κάπως θα πρέπει να εκτονωθούν. Να ξοδέψουν την ενέργεια, να ξεχαστούν, να διώξουν το άγχος.
Την πλησιάζω και πιάνουμε την κουβέντα. Τη λένε Μάισα και είναι παιδοψυχολόγος, εθελόντρια που συνεισφέρει όπως μπορεί στον καταυλισμό.
«Για έξι ημέρες βρίσκονταν κλεισμένα στα σπίτια τους. Καμία οικογένεια δεν άφηνε τα παιδιά της να βγουν στον δρόμο. Έτσι κι αλλιώς από μόνα τους ήταν αρκετά φοβισμένα. Η ψυχολογική φόρτιση λόγω των βομβαρδισμών είναι τεράστια και θα χρειαστεί καιρός για να μπορέσουν να επανέλθουν. Τα περισσότερα εξ αυτών έχουν βίαιες εξάρσεις. Προσπαθούμε να διαχειριστούμε την κατάσταση, δεν είναι όμως κάτι απλό», μου εξηγεί.
Παιδιά με φοβική ακράτεια
Σύμφωνα με τη Μάισα, ένα φαινόμενο το οποίο εμφανίζει κατακόρυφη αύξηση στον παιδικό πληθυσμό της Γάζας είναι αυτό της ακράτειας. «Όταν οι βόμβες πέφτουν τόσο κοντά στο σημείο που βρίσκεσαι, όταν η γη σείεται και το ωστικό κύμα δονεί τους τοίχους των σπιτιών, τα περισσότερα παιδιά δεν είναι σε θέση να διαχειριστούν τον φόβο που τα κυριεύει. Αρκετά λερώνονται ως συνέπεια της φοβικής ακράτειας. Η δημόσια έκθεσή τους κατόπιν είναι κάτι που τα πληγώνει περισσότερο. Φανταστείτε όλο αυτό το βάρος, συνυπολογίστε πως οι γονείς επίσης αδυνατούν να διαχειριστούν την κατάσταση λόγω της προσωπικής πίεσης που υφίστανται από τα όσα βιώνουν και προσθέστε σε όλα αυτά το γεγονός του ξεσπιτωμού, για να καταλάβετε την κατάσταση που αντιμετωπίζουμε στους καταυλισμούς» σημειώνει.
Ράφα: Προπύργιο της Χαμάς, η πόλη με τα τούνελ
Από την Μπέιτ Λάχια μέχρι τη Ράφα η απόσταση πριν τον πόλεμο ήταν περίπου 40-60 λεπτά, ανάλογα με την κίνηση στους δρόμους. Σήμερα χρειαστήκαμε μόλις είκοσι. Η αρχική εικόνα δεν αφήνει περιθώρια παρανόησης για το πού έχεις έρθει.
Αν η Μπέιτ Λάχια νιώθει ότι βομβαρδίστηκε, τότε η Ράφα που συνορεύει με την Αίγυπτο μπορεί να μιλά για «ριζική ανακαίνιση» κάποιων τετραγώνων και συνοικιών. Η περιοχή αυτή, όμως, δεν είναι κάποια τυχαία συνοικία. Το ίδιο και το Χαν Γούνις που βρίσκεται παραδίπλα.
Πρόκειται για το «βασίλειο» της Χαμάς. Εδώ βρίσκονται τα τούνελ που χρησιμοποιούνται από την ισλαμική οργάνωση για τον ανεφοδιασμό σε πυραύλους. Τον ανεφοδιασμό έχουν αναλάβει οι Βεδουίνοι της Χερσονήσου του Σινά. Μπορεί ο νέος πρόεδρος της Αιγύπτου να θέλει να εμφανίσει την εικόνα του απόλυτου ελέγχου της περιοχής, ωστόσο αυτό ισχύει μόνο σε επίπεδο δηλώσεων.
Οι ισλαμιστές, με τη συνδρομή των Βεδουίνων, ελέγχουν απόλυτα τα μονοπάτια της ερήμου και το λαθρεμπόριο από τη Λιβύη μέχρι τη Γάζα.
Κάτω από τη Ράφα υπάρχει μια άλλη, υπόγεια Ράφα. Με τούνελ ανεφοδιασμού. Με καταφύγια για τα στελέχη της Χαμάς. Ακόμα και δωμάτια με ενισχυμένο σκυρόδεμα που προσφέρουν μια σχετική ασφάλεια στους πυραύλους των ισραηλινών μαχητικών που βομβαρδίζουν την περιοχή.
Κάτω από την πόλη υπάρχει μια άλλη πόλη. Μυστική. Το μεγάλο στοίχημα του Ισραήλ ήταν η συγκέντρωση πληροφοριών για τον υπόγειο αυτόν κόσμο της Χαμάς.
Στους αεροπορικούς βομβαρδισμούς των δύο αυτών περιοχών χρησιμοποιήθηκαν από το Ισραήλ διατρητικές βόμβες για να πλήξουν την υποδομή ανεφοδιασμού και τις αποθήκες.
Ωστόσο απεδείχθη ότι πρόκειται για ένα εκτεταμένο δίκτυο με διακλαδώσεις, οι οποίες στην πλειονότητά τους διασχίζουν την πόλη κάτω από τα σπίτια.
Αυτός είναι και ο λόγος που η Ράφα μετράει περισσότερα χαλάσματα από κάθε άλλη περιοχή. Το Ισραήλ ισχυρίζεται πως πριν από τα χτυπήματα στις κατοικίες, ειδοποιούσε τους ντόπιους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Αυτό όμως δεν συνέβη σε όλα τα χτυπήματα σύμφωνα με τους κατοίκους και γι' αυτό η συντριπτική πλειονότητα των αμάχων που έχασαν τη ζωή τους ή τραυματίστηκαν προέρχεται από την εν λόγω περιοχή και το Χαν Γιούνις.
Η Χαμάς παραμένει αξιόμαχη
Με τις όποιες απώλειες μπορεί να έχει υποστεί η Χαμάς από την επταήμερη αντιπαράθεση με το Ισραήλ, η οργάνωση παραμένει αξιόμαχη. Το νιώθεις όταν περπατάς στους δρόμους της Ράφα. Έφηβοι μέλη της οργάνωσης σε βοηθούν να καταγράψεις τις καταστροφές. Να μιλήσεις με όσους υπέφεραν ή έχασαν ανθρώπους τους στους βομβαρδισμούς και ταυτόχρονα φροντίζουν να μείνεις μακριά από κάποιες άλλες περιοχές...
Σε ένα από τα σπίτια της γειτονιάς, τα παραθυρόφυλλα είναι ερμητικά κλειστά κι όπου δεν υπάρχουν έχουν τοποθετηθεί χαρτόνια για να κρύβουν την οπτική επαφή με τον δρόμο.
Ρωτώ να μάθω γιατί αυτό το σπίτι μοιάζει αποκλεισμένο. «Ο άντρας αυτού του σπιτιού ήταν καταδότης», μου λέει ένας 17χρονος. «Τον εκτελέσαμε προχθές. Ακριβώς μπροστά στην είσοδο του σπιτιού του. Η οικογένειά του αποτελεί ντροπή για τη γειτονιά μας».
Ώρα 3 το μεσημέρι. Ένα μαχητικό ακούγεται να πλησιάζει την περιοχή. Ο 17χρονος μας λέει να φύγουμε. Φεύγει κι αυτός και η γειτονιά ξαφνικά ερημώνει. Ο κόσμος μπαίνει στα σπίτια.
Σε μια πόλη που όσο γρήγορα ξεθαρρεύει, το ίδιο γρήγορα μεταμορφώνεται σε πόλη - φάντασμα, παίρνουμε κι εμείς τον δρόμο της επιστροφής.
"Μην ανησυχείς. Θα φτάσουμε γρήγορα" μου λέει ο οδηγός.
«Το φαντάζομαι», απαντώ.
Άλλωστε οι αποστάσεις στον πόλεμο είναι πολύ μικρές. Όποιες κι αν είναι αυτές.
