ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΓΑΖΑ: ΠΑΝΟΣ ΧΑΡΙΤΟΣ
Λένε πως ο πόλεμος δεν είναι ποτέ ο ίδιος σε έναν τόπο.
Ασχέτως με το πόσες φορές έχεις καλύψει μια περιοχή σε συνθήκες πολέμου, όταν βρεθείς ξανά στον τόπο αυτό, είναι σαν να ξεκινάς από την αρχή.
Γνωρίζεις το μέρος και τους ανθρώπους υπό συνθήκες διαφορετικές. Έτσι και η Γάζα. Δεν έχει σημασία πόσες φορές την επισκέφθηκες στο παρελθόν. Εξακολουθεί να εκπλήσσει και να εντυπωσιάζει κάθε φορά που την περιδιαβαίνεις. Στην ειρήνη και στον πόλεμο.
Σε αυτό το τελευταίο ταξίδι, η Γάζα δεν θυμίζει σε τίποτα τη μικρότερη περιοχή του κόσμου με τα δυο εκατομμύρια κατοίκους. Δεν μοιάζει καθόλου με τη Γάζα του Ραμαζανιού, όπου τα απογεύματα οι μουσουλμάνοι στριμώχνονται στις αγορές για να αγοράσουν τα καλύτερα για το Ιφτάρ, όπως αποκαλείται το δείπνο τους.
Η άμμος της ερήμου έχει καθήσει στους ασφαλτοστρωμένους δρόμους της και η ματιά μπορεί να ταξιδέψει όσο μακριά επιτρέπει ή όρασή σου δίχως να διακόπτεται από αυτοκίνητα ή κάρα που κουβαλούν τα εμπορεύματα για τα μαγαζιά.
Για όσους συναδέλφους επισκέπτονται τη Γάζα για πρώτη φορά η εικόνα αυτή εντυπωσιάζει.
Πού μπορεί να κρύφτηκαν δύο εκατομμύρια άνθρωποι; Είναι η σκέψη που κυριαρχεί.
Για άλλους που έχουν ξαναβρεθεί στην περιοχή, η εικόνα της πόλης - φάντασμα τρομάζει, γιατί καταλαβαίνεις ότι τα πράγματα είναι σοβαρά. Δεν χρειάζονται λέξεις για να κατανοήσεις τι συμβαίνει. Αρκεί ο τρόπος οδήγησης του ανθρώπου που σε μεταφέρει από ένα σημείο σε κάποιο άλλο. Με το πόδι καρφωμένο στο γκάζι και τα μάτια να ψάχνουν στον ουρανό ακολουθώντας τους ήχους ελικοπτέρων και ό,τι ακόμα υπερίπταται της περιοχής. Οι αποστάσεις γίνονται σε χρόνο ρεκόρ. Ένα ρεκόρ που τίθεται υπό αμφισβήτηση σε κάθε νέα διαδρομή.
Οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί αποτελούν ένα απόλυτα συγχρονισμένο κονσέρτο. Είτε ακολουθούν είτε προηγούνται των επιθέσεων με ρουκέτες από την πλευρά των παλαιστινιακών οργανώσεων, για ένα διάστημα περίπου πέντε λεπτών συναγωνίζονται για το ποιος θα ακουστεί περισσότερο.
Σε αυτό τον ηχητικό παραλογισμό συνδράμουν αεροπορία, πυροβολικό και τα κανόνια των πλοίων που στέκουν στα επτά ναυτικά μίλια.
Τις νύχτες η Γάζα θα μπορούσε να παρομοιαστεί με έναν επίγειο παράδεισο που βρέχεται από θάλασσα.
Δίχως ρεύμα στο σύνολό της, με μοναδική παραφωνία τα ξενοδοχεία στα οποία μένουν οι ξένοι δημοσιογράφοι, χάνεσαι ανάμεσα στα άστρα που φωτίζουν την περιοχή.
Η μαγεία δεν διαρκεί για πολύ κι αυτό γιατί ανάμεσα σε εσένα και τα άστρα παρεμβάλλονται τα περισσότερα πετούμενα που άκουσες ποτέ και συνωστίζονται σε κάποια λίγα τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Νιώθεις ότι βρίσκεσαι δίπλα στο πλέον πολυσύχναστο αεροδρόμιο του κόσμου, μέχρι που οι λάμψεις από την εκτόξευση ρουκετών σε επαναφέρουν στην πραγματικότητα.
Μια πραγματικότητα που είναι δύσκολο να περιγράψεις, είτε ως εικόνα είτε ως συναίσθημα. Μια πραγματικότητα, στην οποία αποφασίζεις να διατηρήσεις τον ρόλο του παρατηρητή για να μπορέσεις να λειτουργήσεις, όποιο κι αν είναι το αντικείμενό σου.
Σε αυτή, λοιπόν, την πραγματικότητα ξεκινήσαμε μαζί με μια συνάδελφο από τη Σουηδία μια πρώτη αποτύπωση των επιπτώσεων από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, επισκεπτόμενοι τα νοσοκομεία της Γάζας.
Όμως, οι πόρτες ήταν κλειστές για τα μέσα ενημέρωσης και για ευνόητους λόγους η εντολή είχε δοθεί από τη Χαμάς, η οποία φέρεται να μετρά σημαντικές απώλειες σε αυτή την αντιπαράθεση με το Ισραήλ και για την ώρα δεν θα ήθελε η εικόνα να αποθαρρύνει ή να γονατίσει το ηθικό των εν ενεργεία μαχητών της.
Καθώς επιστρέψαμε στο αυτοκίνητό μας πλησίασε ένας γιατρός που ήθελε να μας μιλήσει, με την προϋπόθεση ότι δεν θα δημοσιοποιήσουμε τα στοιχεία του.
Η εικόνα που είχαμε σχηματίσει για την ερειπωμένη αγορά και την άδεια πόλη έχει μια ακόμα διάσταση την οποία επισήμανε ο γιατρός και δικαιολογεί την απόλυτη νέκρα και τα κλειστά μαγαζιά.
Έτσι κι αλλιώς η Γάζα έχει μάθει να ζει σε καθεστώς αποκλεισμών και πολέμου. Όταν όμως, όπως μας περιγράφει, βρίσκεσαι επί τέσσερις μήνες απλήρωτος, όπως συμβαίνει στην πλειοψηφία των εργαζόμενων στον δημόσιο τομέα, δεν υπάρχει λόγος να βγεις στα μαγαζιά, ούτε κι αυτά να παραμείνουν ανοιχτά.
Στα νοσοκομεία επίσης τα φάρμακα σύντομα (εντός της εβδομάδας) θα εξαντληθούν. Η Παλαιστινιακή Αρχή έχει ένα χρέος προς τις ξένες βιομηχανίες φαρμάκων περίπου 253 εκατομμύρια δολάρια. Κανένας δεν δίνει πλέον πίστωση, έστω κι αν βρίσκεται σε καθεστώς πολέμου. Τα καύσιμα με τα οποία λειτουργούν οι γεννήτριες των νοσοκομείων, επαρκούν για δέκα ημέρες. Οι αντοχές της Γάζας είναι περιορισμένες. Μπορεί τα ένοπλα τμήματα των ισλαμικών οργανώσεων να ανεφοδιάζονται από τους βεδουίνους της Χερσονήσου του Σινά με ρουκέτες και ό,τι άλλο, ωστόσο η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στην ήδη ταλαιπωρημένη Γάζα αποτελεί ζήτημα που χρονίζει και οδεύει προς την κορύφωσή του.
Το Ισραήλ γνωρίζει πως αυτό είναι το αδύναμο σημείο μιας περιοχής, η οποία εντυπωσιάζει με τις αντοχές της. Το Τελ Αβίβ όμως γνωρίζει επίσης πως διεύρυνση της ανθρωπιστικής κρίσης με ευθύνη του δεν μπορεί να αποτελέσει μοχλό πίεσης για κατάπαυση του πυρός, διότι θα δεχθεί την καταδίκη της διεθνούς κοινότητας.
Η Χαμάς, επίσης, κατανοεί πως όσο αντιστέκεται και το Ισραήλ αδυνατεί να προχωρήσει σε χερσαία εισβολή, έχει σοβαρές πιθανότητες να διεκδικήσει μια επικοινωνιακού χαρακτήρα νίκη στο τέλος αυτής της αντιπαράθεσης.
Μια αντιπαράθεση, η οποία όσο περνά ο καιρός αναδεικνύει τις λάθος εκτιμήσεις της ισραηλινής ηγεσίας που πλέον βρίσκεται παγιδευμένη από τις ίδιες της επιλογές της.
