Ανταπόκριση: Πάνος Χαρίτος
Αν και ελάχιστα από τα ξένα μέσα ενημέρωσης ανέδειξαν το θέμα την εβδομάδα που πέρασε, η μετονομασία της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος για το Ιράκ και την Εγγύς Ανατολή (ISIS) σε Ισλαμικό Κράτος και η επανασύσταση του Χαλιφάτου δημιουργεί νέες προϋποθέσεις και δυναμικές που θα επηρεάσουν τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.
Κατ' αρχάς η ιδέα της δημιουργίας Χαλιφάτου είναι κάτι που η οργάνωση δεν έκρυβε και δεν αποτελεί κάτι νέο ως ιδέα. Πρόκειται για την Ισλαμική Αυτοκρατορία, η οποία εκατοντάδες χρόνια πριν εκτεινόταν στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και επιχειρήθηκε τουλάχιστον επτά φορές στο πρόσφατο παρελθόν ανεπιτυχώς, από ισάριθμες ισλαμικές οργανώσεις.
Ο ορισμός του Χαλιφάτου είχε αποτυπωθεί σε επιστολή του επιχειρησιακού στελέχους της Αλ Κάιντα το 2005 Αϊμάν Αλ Ζαουάχρι προς τον τότε υπαρχηγό της οργάνωσης Αμπού Μουσάμπ, Αλ Ζαρκάουι. Χαρακτηριστικά ανέφερε: "Έχω πάντα την πεποίθησή ότι η νίκη του Ισλάμ δεν θα πραγματοποιηθεί μέχρι ένα μουσουλμανικό κράτος να εγκατασταθεί, με τον τρόπο που ορίζει ο Προφήτης, στην καρδιά του ισλαμικού κόσμου".
Επίσης σημείωνε πως το πρώτο στάδιο σε ένα τέτοιο σχέδιο ήταν να εκδιώξουν τους Αμερικανούς από το Ιράκ. Το δεύτερο στάδιο ήταν να δημιουργηθεί εμιράτο και να μετεξελιχθεί σε χαλιφάτο. Το τρίτο στάδιο ήταν, τότε, να επιτεθεί στις χώρες γύρω από το Ιράκ, κυρίως τη Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, τη Συρία και την Ιορδανία, και να τις εντάξει στο Χαλιφάτο. Το τέταρτο στάδιο ήταν να χρησιμοποιηθεί η συνδυασμένη δύναμη του Χαλιφάτου για να επιτεθεί στο Ισραήλ.
Αυτό που δεν κατάφερε τότε η Αλ Κάιντα λόγω της διάσπασής της σε τρία, επί της ουσίας, κομμάτια (Μέση Ανατολή, Αραβική Χερσόνησος, Αφρική), το πέτυχε σήμερα ο ηγέτης του Ισλαμικού Κράτους, Αμπού Μπακρ Αλ Μπαγκντάντ, ο οποίος πλέον οικειοποιείται τον τίτλο του χαλίφη Ιμπραήμ και με διάγγελμά του ζητάει από τους σουνίτες να τον ακολουθήσουν και να τον στηρίξουν.
Ώς εδώ η είδηση δεν έχει κάποια ιδιαίτερη βαρύτητα. Ωστόσο, σειρά από ταυτόχρονες ενέργειες σε Ιράκ και Συρία έρχονται να διαφοροποιήσουν τις ισορροπίες στην περιοχή.
Ελέγχουν απόλυτα την ανατολική Συρία
Τρεις ημέρες μετά την ενέργεια αυτή, η ισχυρότερη φυλή σουνιτών στην ανατολική Συρία και συγκεκριμένα στο προπύργιο της Αλ Κάιντα, την πόλη Σεχέιλ, γνωστοποίησε την προσχώρησή της στην οργάνωση Ισλαμικό Κράτος. Την ίδια ημέρα, το ένοπλο τμήμα της Αλ Κάιντα στα σύνορα Συρίας - Ιράκ παρέδωσε τη μεγαλύτερη περιοχή πετρελαιοπηγών, αυτή του Αλ Ομάρ, στην ίδια οργάνωση δηλώνοντας πίστη σε αυτούς.
Ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα η Αλ Κάιντα έθεσε τις δυνάμεις της στην υπηρεσία του Ισλαμικού Κράτους. Ακόμη και οι ένοπλες δυνάμεις της συριακής αντιπολίτευσης δήλωσαν πως, εφόσον δεν εξοπλιστούν εντός μίας εβδομάδας με όπλα και πυρομαχικά από το εξωτερικό, θα σταματήσουν να αντιμάχονται την οργάνωση Ισλαμικό Κράτος - η συγκεκριμένη ενέργεια πάντως εκτιμάται περισσότερο ως πίεση προς τις ΗΠΑ και όχι ως πραγματική πρόθεση.
Προβληματισμός στους σουνίτες του Ιράκ
Την ίδια στιγμή, στο Ιράκ, ο ισχυρότερος σουνίτης πολιτικός και κυβερνήτης της επαρχίας Νινέβεχ (πλούσιας σε πετρέλαιο, με δεκαπέντε πηγές ανενεργές και μεγάλα αποθέματα), ονόματι Άθελ Αλ Νουτζάιφι, ζήτησε την ανεξαρτησία των σουνιτών της επαρχίας του. Αιτία, η εγκατάλειψη από τον στρατό και την κεντρική ηγεσία της Βαγδάτης, στην οποία, όπως ανέφερε, απώλεσαν την εμπιστοσύνη τους. Οι επιτυχίες του ιρακινού στρατού στο πεδίο των απολεσθέντων περιοχών ικανοποιούν κυρίως τους τζιχαντιστές, που καλά κρατούν.
Οι ΗΠΑ αποφάσισαν να ενισχύσουν με επιπλέον 200 άτομα το στρατιωτικό προσωπικό στην πρεσβεία τους στη Βαγδάτη, καθώς και να δώσουν 75 πυραύλους τύπου Hellfire στις δυνάμεις του Μαλίκι. Σ' αυτή την απόφαση οδηγήθηκαν κατόπιν πληροφοριών που έφτασαν στις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες και αναφέρουν την ύπαρξη περίπου 1.500 τζιχαντιστών εντός της ιρακινής πρωτεύουσας, με άλλους 1.000 να περιμένουν εντολές στην περιφέρεια της πόλης. Η εκτίμηση που υπάρχει είναι πως θα πραγματοποιήσουν μπαράζ βομβιστικών επιθέσεων αποδιοργανώνοντας τις αρχές ασφαλείας στη Βαγδάτη, με στόχο τη δημιουργία προϋποθέσεων για ανταρτοπόλεμο.
Αν σε όλα τα παραπάνω προσθέσουμε και την απόφαση της ηγεσίας των Κούρδων του Ιράκ να προχωρήσουν σε δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίησή τους -ενέργεια που έχει την αμέριστη συμπαράσταση της Τουρκίας, αφού ο Ερντογάν προσβλέπει στη στήριξη των Κούρδων ψηφοφόρων στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές-, τότε δεν θα ήταν υπερβολή να καταλήξουμε σε πρόωρο, αλλά όχι παράλογο συμπέρασμα. Το Ιράκ βρίσκεται σε διαδικασία αναζήτησης ταυτότητας και, τουλάχιστον για την ώρα, τις εξελίξεις δεν τις ορίζουν κάποιες μεγάλες δυνάμεις.
