Τη στιγμή που κυκλοφορούν ελεύθεροι καταχραστές δημοσίου χρήματος, πώς θα ακουγόταν να διώκεται ένας αγρότης ή να πληρώνει πρόστιμο επειδή έσπειρε στον κήπο του ντοματάκι Μαρώνειας και πιπεριές Φλωρίνης ή άλλα παραδοσιακά οπωροκηπευτικά; Γιατί; Επειδή, σύμφωνα με την Ε.Ε., δεν θα είναι καταγεγραμμένα στη λίστα των εγκεκριμένων ποικιλιών που επιτρέπεται να διακινούνται στην Ευρώπη.
Τι σχεδίαζε η Ένωση επί ελληνικής προεδρίας
Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Γεωργίας και της Επιτροπής Περιβάλλοντος, όπως κατετέθη στο Ευρωκοινοβούλιο, θα ήταν παράνομη η ανάπτυξη, αναπαραγωγή και ανταλλαγή σπόρων για καλλιέργεια κηπευτικών ή δέντρων που δεν έχουν ελεγχθεί και εγκριθεί από τον Οργανισμό Φυτικών Ποικιλιών της Ε.Ε. Ο Οργανισμός θα συνέτασσε μια λίστα των εγκεκριμένων ποικιλιών που θα μπορούσαν να διακινούνται στην Ε.Ε. και κάθε αγρότης ή συνεταιρισμός θα έπρεπε να καταβάλλει ετήσιο τέλος περίπου 3.500 ευρώ για μία και μόνο ποικιλία, ώστε να παραμείνουν οι συγκεκριμένες ποικιλίες στον κατάλογο. Η μη καταβολή του τέλους θα σήμαινε την αφαίρεση της ποικιλίας από τον κατάλογο και απαγόρευση της καλλιέργειας!
Τι σημαίνει αυτό; Ότι, αν κάποιος ήθελε να σπείρει ντοματάκι Μαρώνειας (που υπάγεται στις παραδοσιακές ποικιλίες), θα έπρεπε να αποδείξει τη σπουδαιότητα της συγκεκριμένης ποικιλίας, αλλά και να τη διανέμει μόνο στην Ελλάδα! Δεν θα είχαμε τη δυνατότητα να παράγουμε και να εξάγουμε πλήθος παραδοσιακών προϊόντων χάνοντας έτσι μια σημαντική πηγή εσόδων!
Θα σκεφτόταν κανείς ότι αυτό αφορά μόνο επαγγελματίες γεωργούς ή συνεταιρισμούς, όμως η απαγόρευση θα επηρέαζε και οποιονδήποτε θέλει απλώς να βάλει στον κήπο του ή στη βεράντα του μερικά φρούτα ή κηπευτικά. Με το εν λόγω νομοσχέδιο πλέον θα θεωρούνταν παράνομη όχι μόνο η σπορά, αλλά και η διακίνηση, με αποτέλεσμα ποικιλίες που χρόνια έχουμε στη διατροφή μας να εξαλειφθούν!
Ευρωπαϊκά κοινωνικά κινήματα και Πελίτι
Εν τέλει δεν ψηφίστηκε χάρη στην άμεση κινητοποίηση ευρωπαϊκών κινημάτων. Μεταξύ αυτών και το Κτήμα Πελίτι, το οποίο "συμμετείχε ενεργά στα ευρωπαϊκά δίκτυα και ενημέρωνε συνεχώς τους Έλληνες ευρωβουλευτές ζητώντας τους να καταψηφίσουν το νέο νομοσχέδιο της Ε.Ε., γιατί δεν ευνοούσε την αγροτική βιοποικιλότητα και στήριζε τη συγκέντρωση δύναμης σε λίγες εταιρείες».
Τι είναι όμως το Πελίτι; Πρόκειται για μία ελληνική οργάνωση υπεράσπισης παραδοσιακών ποικιλιών με στόχο τη συλλογή, διατήρηση και διάδοση των ντόπιων ποικιλιών, την ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος, τη δημιουργία μιας εναλλακτικής κοινότητας με κύριο άξονα τη διατήρηση των ντόπιων ποικιλιών. Μέσα από τον διαδικτυακό τόπο του (www.peliti.gr) μπορεί να ενημερωθεί κανείς για τον κατάλληλο τρόπο σποράς, για ποικιλίες, να συμμετάσχει σε εθελοντικές αγροτικές εργασίες, καθώς και σε κινήματα για την προστασία ποικιλιών που κινδυνεύουν από εξάλειψη λόγω των προβλεπόμενων νόμων ή λόγω ανθρώπινης παρέμβασης. Ακόμη και συνταγές μπορεί να βρει κάποιος για να δοκιμάσει τους καρπούς των κόπων του.
Μία όμως από τις δράσεις που διοργανώνει είναι η Γιορτή Ανταλλαγής Σπόρων στο Μεσοχώρι. "Όμως πραγματοποιούμε εκδηλώσεις και σε ολόκληρη την Ελλάδα, στην Εύβοια, την Κρήτη, τη Λάρισα, την Κομοτηνή. Η Γιορτή Ανταλλαγής Σπόρων είναι μία από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως με πάνω από 3.000 σπόρους να διακινούνται καθιστώντας δυνατή την εξακολούθηση σποράς παραδοσιακών παμπάλαιων ποικιλιών» εξηγεί ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης του Πελίτι. «Ο συμμετέχων μπορεί να πάρει 4 κουπόνια, 4 φακελάκια, που περιέχουν διαφορετικούς σπόρους το καθένα, με την ηθική δέσμευση να συνεχίσει να τα καλλιεργεί. Μπορεί να φέρει, αν διαθέτει και το επιθυμεί, και δικούς του σπόρους και να τους ανταλλάξει με άλλων επισκεπτών».
Εάν το σχέδιο νόμου, που σημειωτέον ετέθη επί τάπητος επί Ελληνικής Προεδρίας, ψηφιζόταν, αυτομάτως όλη αυτή η δράση θα θεωρούνταν παράνομη θέτοντας σε κίνδυνο τη βιοποικιλότητα! Για τον πολίτη, που καλείται σε καθημερινή βάση να πληρώσει τράπεζες, ασφαλιστικές εισφορές, ρεύμα, νερό και πλήθος άλλων υποχρεώσεων, ζητήματα που αφορούν το περιβάλλον ακούγονται ως πολυτέλεια. Δεν είναι όμως, αφού όλο και περισσότεροι άρχισαν να ενδιαφέρονται για την παραγωγή δικών τους προϊόντων. Από τη μια για να εξασφαλίζουν ότι η τροφή τους δεν είναι εμποτισμένη με χημικά και φυτοφάρμακα και από την άλλη γιατί αρνούνται να συμμετάσχουν στο παιχνίδι τιμών, που διαμορφώνεται από τους μεσάζοντες και ασυνείδητους εμπόρους!
Ο Γιάννης και η Δήμητρα ζουν στην επαρχία, όπου διατηρούν ένα περιβόλι. Εκεί, ανάλογα με την εποχή, σπέρνουν διάφορα οπωροκηπευτικά «για να ξέρουμε τι βάζουμε στο τραπέζι μας», όπως λένε οι ίδιοι, που τροφοδοτούν με ό,τι παράγουν τα παιδιά τους στην Αθήνα. «Στη γιορτή ανταλλαγής σπόρων έχουμε πάει και δικούς μας σπόρους και έχουμε πάρει αντίστοιχα σπόρους και από όλη την Ελλάδα, αλλά και από τη Φινλανδία» εξηγούν.
Ο ρόλος των πολυεθνικών
Και γιατί λοιπόν οι Ευρωπαίοι ηγέτες να μπουν στη διαδικασία αυτή, αφού ούτε οι πολίτες ούτε το περιβάλλον θα ευεργετούνταν; Ποιος θα έβγαινε κερδισμένος; «Οι κολοσσοί του αγροτοδιατροφικού τομέα, όπως η Monsanto, η Dow, η KWS και η Syngenta, οι οποίοι αντιπροσωπεύονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Σπόρων (ESA)» αναφέρεται σε ανακοίνωση του Πελίτι.
«Εκείνοι λοιπόν υποστηρίζουν ότι χάνουν το 40% της αγοράς... Στην πραγματικότητα όμως επιδιώκουν διά της Ε.Ε. τη θέσπιση της μοριακής σήμανσης. Με την ταυτοποίηση των ποικιλιών, μέσω μιας τεχνολογίας γενετικής ακολουθίας, οι εταιρείες θα μπορούν να αναγνωρίζουν τις ποικιλίες τους στις αγροτικές καλλιέργειες. Με αυτόν τον τρόπο οι αγρότες θα υποχρεώνονται να ακολουθούν τους εξαιρετικά περιοριστικούς όρους της χρήσης των πατενταρισμένων σπόρων με μία και μοναδική σπορά από την οποία ο σπόρος που προκύπτει θα αποτελεί εκ νέου ιδιοκτησία της πολυεθνικής ή καλλιεργώντας σπόρους με γονίδια που δεν αφήνουν το φυτό να παράγει νέους» εξηγούν στο Πελίτι.
Πιο απλά: Η Ι.Π. ζει στην Αθήνα. Αποφασισμένη να γνωρίζει τι τρώει ξεκίνησε να φτιάχνει το δικό της μποστανάκι στο μπαλκόνι της πέρυσι. Έβαλε ντομάτες, πιπεριές και άλλα. Αγόρασε σπόρους πέρυσι από κάποιο κατάστημα. Φέτος δεν θα ξαναδώσουν προϊόντα τα σπαρτά της, γιατί αυτό που αγόρασε ήταν υβρίδιο και παράγει μόνο μία χρονιά. Έπρεπε λοιπόν να αγοράσει καινούργιους σπόρους. Γιατί; Για να μπορεί να βγάζει κέρδος η εκάστοτε εταιρεία.
Από τον καθένα χωριστά εξαρτάται το αίσιο τέλος
Σίγουρα αγανακτούμε κάθε φορά που το αφεντικό καθυστερεί να πληρώσει, που οι τράπεζες καλούν ασταμάτητα, που οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ ανεβάζουν τις τιμές. Όμως οι παππούδες μας έλεγαν: «Η πιο σίγουρη επένδυση είναι η γη». Οι σύγχρονοι πολιτικοί την περιγράφουν ως τη βαριά βιομηχανία της Ελλάδας, την οποία έχουν σκοπό να ενισχύσουν για χάρη των λίγων. Οι πολλοί, αν θέλουμε να σωθούμε από αυτήν, πρέπει να κάνουμε κάτι για να προστατεύσουμε το φυσικό μας περιβάλλον, τα αγαθά, που δίνει.
Σημείωση: Το εν λόγω νομοσχέδιο προς το παρόν δεν ψηφίστηκε. Θα επανέλθει όμως προς συζήτηση με την έναρξη της θητείας του νέου Ευρωκοινοβουλίου!
