Διαμάχη έχει ξεσπάσει μεταξύ των κρατιδίων της Γερμανίας για τα σχεδιαζόμενα αυστηρά μέτρα πάταξης της φοροαποφυγής, που θα μπορούσαν να στοιχίσουν δισεκατομμύρια ευρώ στις τράπεζες της χώρας.
Μια ομάδα περιφερειακών διοικήσεων που ελέγχονται από τους Σοσιαλδημοκράτες, με επικεφαλής εκείνη του βιομηχανικού κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας - Βεστφαλίας, που είναι το μεγαλύτερο της Γερμανίας σε πληθυσμό, πιέζει για σκληρά μέτρα κατά των τραπεζών. Άλλα κρατίδια, όπως η Έσση που φιλοξενεί το χρηματοοικονομικό κέντρο της Φρανκφούρτης (όπου έχουν επιρροή οι συντηρητικοί της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ), θέλουν μια λιγότερο επιθετική προσέγγιση.
Η διαφωνία αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης των συναλλαγών, που είναι γνωστές ως cum/cum, μιας αμφιλεγόμενης πρακτικής που επιτρέπει στους ξένους επενδυτές να αποφεύγουν τον γερμανικό φόρο παρακράτησης επί των μερισμάτων.
«Αυτή η διαμάχη αφορά έσοδα δισεκατομμυρίων για τις τράπεζες αλλά και το τι θα συμβεί στις τράπεζες αν οι φορολογικές αρχές πουν 'θέλουμε αυτά τα χρήματα' και οι γερμανικές τράπεζες αναγκαστούν να πληρώσουν δέκα δισεκατομμύρια ευρώ ή περισσότερα" εξήγησε ο Γκέρχαρντ Σκικ, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος των Πρασίνων για οικονομικά θέματα."Αυτό το κόστος θα επιβάρυνε περισσότερο κάποιες τράπεζες σε σχέση με άλλες. Μια τράπεζα θα μπορούσε να καταρρεύσει. Υπάρχει μια σύγκρουση ανάμεσα στην προστασία των τραπεζών και στην ανάκτηση φόρων που δεν έχουν πληρωθεί. Πρόκειται για ένα μεγάλο ζήτημα για τις γερμανικές τράπεζες".
Η συναλλαγή cum/cum γίνεται όταν μια γερμανική τράπεζα δανείζεται τις μετοχές που κρατά ένας ξένος επενδυτής σε μια εταιρεία, πριν αυτή η εταιρεία πληρώσει μέρισμα. Με αυτή την πρακτική οι τράπεζες μπορούν να εκμεταλλευτούν ένα "παράθυρο" στη γερμανική νομοθεσία, το οποίο επιτρέπει σε εγχώριους επενδυτές να διεκδικήσουν την επιστροφή ενός μέρους του φόρου επί του μερίσματος.
Τέτοιου είδους συναλλαγές απαγορεύθηκαν εφέτος, αλλά τα 16 κρατίδια της Γερμανίας, τα οποία συλλέγουν τους φόρους και αποφασίζουν συλλογικά τους βασικούς ρυθμιστικούς κανόνες, είναι διχασμένα για το πώς να διαχειριστούν τις συναλλαγές που έγιναν πριν από το 2016. Το κόστος που θα είχε για τις γερμανικές τράπεζες μια αναδρομική ποινικοποίηση των συναλλαγών cum/cum, εξαρτάται από τη διάρκεια της αναδρομικότητας και το πόσες συναλλαγές θα αφορά αυτό το κυνήγι. Η Ένωση Γερμανικών Τραπεζών ανακοίνωσε ότι "συνεργάζεται εποικοδομητικά" με μια επιτροπή της Βουλής η οποία ερευνά τις συναλλαγές και ότι "δεν θα εμπλακεί σε εικασίες" για την έκβαση της έρευνας.
Καθώς έχουν προγραμματιστεί εκλογές την επόμενη χρονιά, στη Βόρεια Ρηνανία - Βεστφαλία αλλά και σε εθνικό επίπεδο, η διαμάχη λαμβάνει πολιτικές διαστάσεις, ενώ το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, ο μικρότερος κυβερνητικός εταίρος της κυρίας Μέρκελ στο Βερολίνο, προσπαθεί να διαφοροποιηθεί από τη συντηρητική συμμαχία της καγκελαρίου (Χριστιανοδημοκράτες και Χριστιανοκοινωνιστές της Βαυαρίας).
Η Βόρεια Ρηνανία - Βεστφαλία θέλει να εφαρμοστεί μια απόφαση που έλαβε το 2015 το Ομοσπονδιακό Οικονομικό Δικαστήριο (το ανώτατο διαιτητικό όργανο της χώρας για φορολογικές διαφορές), με τέτοιον τρόπο ώστε τα κρατίδια να μπορούν να διεκδικήσουν αναδρομικά φόρους από τράπεζες που ενεπλάκησαν σε όλες τις συναλλαγές cum/cum πριν από το 2016. Αυτόν τον μήνα, το κρατίδιο έπεισε τα υπόλοιπα να απορρίψουν ένα πιο περιορισμένο σχέδιο πρότασης του ομοσπονδιακού υπουργείου Οικονομικών.
Αξιωματούχοι από τη Βόρεια Ρηνανία - Βεστφαλία λένε ότι η υπόθεση αφορά φόρους δισεκατομμυρίων ευρώ."Ουσιαστικά αυξάνεται πλέον η δυνατότητα να ποινικοποιηθούν φορολογικά τρικ από ιδιοκτήτες χρεογράφων και να χαρακτηριστούν αυτό που είναι στην πραγματικότητα: μαζική φοροαποφυγή σε βάρος ολόκληρης της κοινότητας", δήλωσε ο Νόρμπερτ Βάλτερ Μπόργιανς, υπουργός Οικονομικών του κρατιδίου.
Άλλα κρατίδια υποστηρίζουν ότι η μαξιμαλιστική προσέγγιση της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας θα είναι αυτοκαταστροφική. "Μπορεί να ονειρεύεστε ότι θα θέσετε αναδρομικά εκτός νόμου όλες τις συναλλαγές cum/cum, αλλά δυστυχώς από νομικής πλευράς η κατάσταση δεν ήταν ξεκάθαρη μέχρι το τέλος του 2015" δήλωσε ο Thomas Schäfer, υπουργός Οικονομικών του κρατιδίου της Έσσης. "Όσον αφορά στο παρελθόν, θέλω να επικεντρωθώ στις ακραίες υποθέσεις όπου έχουμε ρεαλιστικές πιθανότητες μιας νίκης".
Οι επικριτές προειδοποιούν ότι αν τα γερμανικά κρατίδια χρειαστούν πάρα πολύ χρόνο για να αποφασίσουν πώς θα προχωρήσουν, τα ποσά των φόρων που θα μπορούσαν να ανακτήσουν θα συρρικνωθούν, καθώς οι παλαιότερες συναλλαγές τίθενται εκτός των ορίων του σχετικού πλαισίου.
"Χρειαζόμαστε ένα νέο έγγραφο του υπουργείου Οικονομικών, που θα ξεκαθαρίζει ότι πρέπει να ερευνηθούν οι συναλλαγές cum/cum από το 2010 ώς το 2015" υποστηρίζει ο κύριος Σκικ. "Όσο συντομότερα γίνει αυτό, τόσο το καλύτερο".
