Ένα μεγάλο αφιέρωμα στην Τώνια Μαρκετάκη και τη Φρίντα Λιάππα, τις δύο μεγάλες απούσες σκηνοθέτιδες του ελληνικού κινηματογράφου, ξεκινά αύριο στην Ταινιοθήκη της Θεσσαλονίκης, με τον τίτλο «Strength of Freedom». Το αφιέρωμα θα διαρκέσει έως την Κυριακή 11 Δεκεμβρίου στην αίθουσα "Σταύρος Τορνές" στην Αποθήκη 1 του Λιμανιού.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος προβάλλονται δύο μεγάλου μήκους ταινίες της Τ. Μαρκετάκη, ο "Ιωάννης ο βίαιος" (1973) και "Η τιμή της αγάπης" (1983), και τέσσερις ταινίες της Φρίντας Λιάππα: οι μικρού μήκους "Μετά σαράντα μέρες" (1972), "Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις" (1977) και "Απεταξάμην" (1980) και η μεγάλου μήκους "Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί" (1981). Επισημαίνεται ότι κατά το πρώτο διήμερο του αφιερώματος, ο σκηνοθέτης και σύντροφος στη ζωή της Φρίντας Λιάππα, Κυριάκος Αγγελάκος, θα προλογίσει τις ταινίες της.
Αύριο, Πέμπτη, το πρόγραμμα περιλαμβάνει τις μικρού μήκους "Μετά σαράντα μέρες", "Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις" και "Απεταξάμην" (έναρξη προβολής στις 6.30 μ.μ.) και στις 9 μ.μ. θα προβληθεί ο "Ιωάννης ο βίαιος". Την Παρασκευή, στις 6.30 μ.μ., θα προβληθεί η ταινία "Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί" και στις 9 μ.μ. "Η τιμή της αγάπης". Αξίζει να θυμηθούμε ότι η πρώτη ταινία της Τώνιας Μαρκετάκη "Ιωάννης ο βίαιος", με ήρωα έναν ψυχολογικά διαταραγμένο νεαρό δολοφόνο, βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’60.
Αφετηρία της Φρίντας Λιάππα για την ταινία "Οι δρόμοι της αγάπης είναι νυχτερινοί" στάθηκε, όπως η ίδια έχει πει, ένα μικρό άρθρο εφημερίδας με θέμα τη διπλή αυτοκτονία δύο αδελφών στα τέλη της δεκαετίας του ’30: «Τα πτώματά τους, που βρέθηκαν λίγο καιρό μετά, θάφτηκαν βιαστικά. Αυτό που με εντυπωσίασε σε αυτό το θέμα ήταν η απίστευτη μοναξιά αυτών των γυναικών, όπως και η απόλυτη απομόνωσή τους από το κοινωνικό περιβάλλον». Η ταινία μικρού μήκους "Απεταξάμην" της Φρίντας Λιάππα είναι μια σπουδή πάνω στην εφηβική σεξουαλικότητα, αλλά και ένας φόρος τιμής στο ίδιο το σινεμά, με αναφορές σε δημιουργούς όπως ο Μπουνιουέλ και ο Πολάνσκι.
Η Φρίντα Λιάππα, μέλος της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη, μετά την 21η Απριλίου θα περάσει στην αντιδικτατορική δράση και το 1968 συλλαμβάνεται και ανακρίνεται στην Ασφάλεια από τον Καραπαναγιώτη. Θα καταδικαστεί σε έξι χρόνια φυλάκιση με πενταετή αναστολή. Διαγράφεται από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και της αφαιρείται το διαβατήριο. Παρόμοια είναι η διαδρομή και της Τώνιας Μαρκετάκη: το 1967 γυρίζει την πρώτη της ταινία μικρού μήκους "Ο Γιάννης και ο δρόμος", με πρωταγωνιστή τον Γιώργο Βότση. Τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς συλλαμβάνεται από τη δικτατορία και φυλακίζεται για τέσσερις μήνες χωρίς δίκη, ώσπου να δικαστεί και να καταδικαστεί με αναστολή. Φεύγει από την Ελλάδα για το Παρίσι και το Λονδίνο, όπου εργάζεται ως βοηθός σκηνοθέτη και βοηθός μοντέρ, και το 1969 θα βρεθεί στην Αλγερία, όπου γυρίζει τρία εκπαιδευτικά ντοκιμαντέρ για τους αγρότες... Τον Μάιο του 1971 επιστρέφει στην Ελλάδα και το 1973 ολοκληρώνει τον "Ιωάννη τον βίαιο", μια σχεδόν τρίωρη ταινία - ορόσημο του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου.
Οι προβολές θα γίνουν στην αίθουσα «Σταύρος Τορνές» (Αποθήκη 1, Λιμάνι, τηλ. 2310-508.398, [email protected]). Τιμή εισιτηρίου: 4 ευρώ (γενική είσοδος), 3 ευρώ (για τα μέλη της Ταινιοθήκης και τους κατόχους CineΚάρταF).Κάρτα μέλους: 1 ευρώ.