"Το μόνο που με παρηγορεί είναι ο συμβολισμός από τη συνύπαρξη μέσα στον ίδιο λαό του πόνου και της ελπίδας αλλά και της βεβαιότητας ότι κάποτε ο πόνος θα εξαλειφθεί, ενώ η ελπίδα θα γιγαντωθεί και θα γίνει πραγματικότητα". Με αυτά τα λόγια ο Μίκης Θεοδωράκης χαιρέτισε, σε ένα του σημείωμα, τη συναυλία που θα δοθεί προς τιμήν των ενενήντα χρόνων του, στις 14 Ιουλίου, στο Ηρώδειο από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, με την "Πρώτη Συμφωνία" και το "Άξιον Εστί", που, όπως σημειώνει, "συνέθεσε μέσα σε συνθήκες του μεγαλύτερου πόνου που μπορεί να γνωρίσει ο άνθρωπος, για να αποδείξει ότι η ελπίδα είναι αυτή που θριαμβεύει πάντοτε όταν έχει κανείς μέσα του αληθινή πίστη στον άνθρωπο και στη ζωή". Και προσθέτει: "Αισθάνομαι άβολα που η μουσική μου θα ακουσθεί σε μια εποχή που κυριαρχείται από τον μεγάλο πόνο των γερόντων που λιώνουν στις ουρές για ένα πιάτο φαΐ. Είναι επόμενο να αισθάνομαι ντροπή, ειδικά εγώ, που κουβαλάω στην πλάτη μου τα ίδια χρόνια, έχω το προνόμιο να απολαμβάνω την ίδια στιγμή τη μεγάλη χαρά ενός ανθρώπου της τέχνης που το έργο του παρουσιάζεται σε έναν ιστορικό χώρο, μπροστά σε ένα μεγάλο κοινό".
Στη συναυλία, υπό τη διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού, συμμετέχουν οι Γιώργος Νταλάρας, Δημήτρης Πλατανιάς, Άκης Σακελλαρίου και οι χορωδίες των Μουσικών Συνόλων του Δήμου Αθηναίων, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, οι "Μελωδοί" και η "Χορωδία της ΕΡΤ" που επαναλειτουργεί.
Στους ισχυρούς συμβολισμούς του έργου αναφέρθηκε ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΚΟΑ Στέφανος Τσιαλής θυμίζοντας ότι ο Ελύτης "εμπνεύστηκε το 'Άξιον Εστί' από τα πεινασμένα και ρακένδυτα παιδιά της Κατοχής γράφοντας έτσι για την ταυτότητα του Νεοέλληνα και ότι η 'Πρώτη Συμφωνία' γράφτηκε σε τόπους εξορίας όπως η Μακρόνησος και η Ικαρία, έργο πηγαίο, δυνατό και αισιόδοξο, παραπλήσιο με την Ενάτη του Μπετόβεν".
"Έργο σύμβολο, γραμμένο σε βασανισμένους καιρούς", το χαρακτήρισε ο Λουκάς Καρυτινός υπενθυμίζοντας πως "ο Μίκης βασίζεται σε βυζαντινές μελωδίες και την πολυεθνία των δημοτικών τραγουδιών, εφευρίσκει τετράχορδα δίσημα και ακουμπάει στην αρχαία ποίηση".
"Για ιστορικό χρέος και μαθητεία στα τραγούδια του Μίκη που δεν άφησε ποτέ", μίλησε ο Γιώργος Νταλάρας χαρακτηρίζοντάς τον "από τους σπουδαιότερους Έλληνες όλων των εποχών". Έκανε επίσης λόγο για "τον συμβολισμό που αναδύεται μέσα στην καθημαγμένη χώρα όπου ο διχασμός μοιάζει σαν ασθένεια και σαν βάκιλος που δεν ελέγχεται. Η ανάγκη για επιβίωση ωστόσο είναι μεγαλύτερη. Μπορεί να έχουμε κλειστές τράπεζες, αλλά ανοιχτά Ηρώδεια, αυτό είναι μια παρηγοριά".
Μάνια Ζούση
