Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Το σοκ της κίνησης της κεντρικής τράπεζας της Ελβετίας να απαγκιστρώσει το φράγκο από το ευρώ, έχει μουδιάσει το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα, που περιμένει με αυξανόμενη αγωνία να δει να βγαίνει λευκός καπνός το μεσημέρι της ερχόμενης Πέμπτης από το κτήριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη Φρανκφούρτη. Περιμένει να ξεκινήσει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE), να βγάλει ο σούπερ Μάριο Ντράγκι το... μπαζούκα.
Προφανώς, ακόμη τίποτε δεν έχει αποφασιστεί στο διευθυντήριο της ΕΚΤ, γι' αυτό και κάθε υψηλός αξιωματούχος προσπαθεί να πιέσει προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση με μια ασυνήθιστα μεγάλη έκθεση στο διεθνή Τύπο. Ο πλέον... δραστήριος της τελευταίες μέρες είναι ο Μπενουά Κερέ, από το διευθυντήριο της ευρωτράπεζας, ο οποίος βγήκε χθες με δύο συνεντεύξεις να υποστηρίξει ότι το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων πρέπει να είναι «μεγάλο», ώστε να έχει την επιθυμητή επίδραση, τόσο στην τόνωση της οικονομίας όσο και στη αναθέρμανση του επικίνδυνα χαμηλού πληθωρισμού. «Αφήστε με να το διατυπώσω μπακάλικα. Για να πετύχει, πρέπει να είναι μεγάλο», είπε στους Irish Times, ενώ στη γαλλική Liberation τόνισε ότι «ο στόχος του προγράμματος QE είναι να προκαλέσει την εμπιστοσύνη ότι η κεντρική τράπεζα έχει την ικανότητα να σταθεροποιήσει τον πληθωρισμό».
Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα έχει εσωτερικούς πολέμιους, τους Γερμανούς της Bundesbank και όχι μόνο. Ο Κερέ, παρά την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, που λύνει σε μεγάλο βαθμό τα χέρια της ΕΚΤ, δεν βγαίνει ανοιχτά στην κόντρα με την Bundesbank και δηλώνει πάντοτε ότι «οι φόβοι της δεν είναι αδικαιολόγητοι» και «βεβαίως ασχολούμαστε μαζί τους».
Κι επειδή δεν υπάρχει σήμερα εφημερίδα που να μη ρωτά τους Ευρωπαίους αξιωματούχους πώς θα χειριστούν το ζήτημα της Ελλάδας, εάν την κυβερνά αύριο ο ΣΥΡΙΖΑ -με δεδηλωμένη την πρόθεσή του να διαπραγματευτεί μεταξύ άλλων την ελάφρυνση του δημοσίου χρέους-, ο Κερέ απάντησε ότι «δεν τίθεται ζήτημα εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ» κι ότι προφανώς «θα συνεργαστούμε με τη νέα κυβέρνηση».
Ο Κερέ θεωρεί αυτονόητο ότι «μια διαφορετική κυβέρνηση μπορεί να έχει διαφορετικές αντιλήψεις για το πώς πρέπει να μοιάζει το πρόγραμμα των μεταρρυθμίσεων». Αυτό που επίσης θεωρεί αυτονόητο, είναι ότι η Ελλάδα θα πρέπει να συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΚΤ. Δηλαδή, πρώτον, ότι οι τράπεζές της μπορούν να καταθέτουν ως ενέχυρα τα ομόλογά τους στην ΕΚΤ, εφόσον η χώρα είναι σε πρόγραμμα με την Ε.Ε. και το ΔΝΤ, και, δεύτερον, ότι τα ελληνικά ομόλογα που έχει η ΕΚΤ δεν κουρεύονται.
Ακριβώς το αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ για κούρεμα του χρέους έχει πυροδοτήσει τη σχετική συζήτηση στις Βρυξέλλες, με πλειάδα αξιωματούχων να αποκλείουν κατηγορηματικά τη διαγραφή χρέους, αλλά να ανοίγουν όλο και περισσότερο την πόρτα για σημαντική επιμήκυνση της ωρίμανσης των δανείων. Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόφσκις δήλωσε χθες στο Reuters ότι «δεν εξετάζουμε το ενδεχόμενο διαγραφής χρέους», ενώ αξιωματούχος της Ευρωζώνης κάλεσε τον Τσίπρα να «επιδείξει ρεαλισμό», εάν θέλει να επιβιώσει και να γίνει αποδεκτός στην Ευρώπη.
Ποιος είναι αυτός ο ρεαλισμός; Σύμφωνα με τις κοινοτικές πηγές του Reuters, η επιμήκυνση και πιθανόν η εξαφάνιση των ήδη μικρών επιτοκίων σε μια μερίδα των δανείων.
Επιπλέον, η κυρίαρχη εντύπωση των στελεχών της Ευρωζώνης είναι πως θα τα βρουν κάποια στιγμή με τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς ελπίζουν ότι η στάση του είναι σκληρή για προεκλογικούς λόγους, όπως άλλωστε και οι προειδοποιήσεις από τα νυν κυβερνώντα κόμματα στην Ελλάδα ότι η ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να οδηγήσει σε έξοδο από την Ευρωζώνη.
Το λέει άλλωστε και ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ: «Η Ελλάδα δεν θα φύγει από το ευρώ, δεν θα τη διώξουμε από το ευρώ, δεν τίθεται καν τέτοιο ερώτημα». Κι επειδή έχει μια φορά... καεί, αποφεύγει να απαντήσει σε κάθε ερώτημα για το αποτέλεσμα των ελληνικών εκλογών. Επαναλαμβάνει μόνο ότι η όποια νέα κυβέρνηση θα πρέπει να σεβαστεί τις δεσμεύσεις της χώρας.
