Όταν πεθαίνει ένας άνθρωπος, η προσφώνηση "κυρία" ή "κύριος" καταργείται. Ίσως γιατί ο θάνατος, όταν έρχεται, υπερβαίνει πάντων, ζώντων και τεθνεώτων. Όμως υπάρχει το αντίδοτο. Κάτι πολύ πιο ισχυρό από το τέλος, η μνήμη. Όσοι είχαμε την τύχη να γνωρίσουμε την Μάνια Καραϊτίδη, δεν μπορούμε να τη θυμηθούμε διαφορετικά, παρά ως την "κυρία Μάνια" της "Εστίας", των βιβλίων και μιας εποχής που έφυγε βιαστικά και άτσαλα, όμως στο πέρασμά της κατέγραψε και διαδρομές που διανύθηκαν με πνευματικότητα, με ανθρωπιά, με χιούμορ και συναίσθημα. Παρέμεινε ώς το τέλος η σεβάσμια γοητευτική γυναίκα που παρέδωσε το βιβλιοπωλείο και το εκδοτικό του με δυναμισμό στη δεύτερη εκατονταετηρίδα του, μετατρέποντας, παράλληλα, το ελαχίστων τετραγωνικών γραφείο της σε ένα πολύβουο βιβλιοφιλικό στέκι, ένα φιλολογικό σαλόνι, όπου, στις δεκαετίες του '80 και του '90, λογοτέχνες, μεταφραστές, πολιτικοί, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι και φανατικοί αναγνώστες έβρισκαν φιλόξενη στέγη και αφορμές για συναντήσεις, συζητήσεις ακόμα και αντιπαραθέσεις.
Εμβληματική περσόνα του εκδοτικού και βιβλιοπωλικού τοπίου της χώρας, η Μάνια Καραϊτίδη πέθανε την Κυριακή το απόγευμα, λίγο πριν συμπληρώσει τα 86 της χρόνια. Η κηδεία της θα γίνει αύριο στις 4 το μεσημέρι από το Α' Νεκροταφείο Αθηνών.
Η αρχοντική φιγούρα της δέσποζε στο "Βιβλιοπωλείον της Εστίας" και τον εκδοτικό του οίκο, από το 1972, όταν τα παρέλαβε από τον πατέρα της, Κωνσταντίνο Σαραντόπουλο, μέχρι πριν μερικά χρόνια, που με τη σειρά της τα παρέδωσε στην κόρη της Εύα και τον γιο της Γιάννη. Δυναμική εκδότρια, άλλαξε το τοπίο της βιβλιοαγοράς μεταφέροντας το 1978 τη στέγη του ιστορικού βιβλιοπωλείου από την οδό Σταδίου στην οδό Σόλωνος. Αλλά και εμπνευσμένη επαγγελματίας, κατάφερε να συνεχίσει την παράδοση του εκδοτικού που ίδρυσε ο Τηνιακός Γεώργιος Κασδόνης το 1885 και να τον οδηγήσει στον 21ο αιώνα αφουγκραζόμενη διαρκώς τις ανάγκες και τις επιταγές της εποχής της.
"Φτηνό και καλό βιβλίο, αυτή είναι η πολιτική μας, από την αρχή της 'Εστίας'" έλεγε η Μάνια Καραϊτίδη. Η ίδια συνέχισε και εμπλούτισε την εκδοτική διαδρομή που παρέλαβε. Οι σημαντικές μελέτες των Πολίτηδων, οι εκδόσεις για το θέατρο, το δοκίμιο, τη λεξικογραφία, ο Τζάρτζανος, η θρυλική "Γενιά του '30", ο Παπαντωνίου με τα "Ψηλά βουνά", η Μαρία Ιορδανίδου με τη "Λωξάντρα", η περίφημη "Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη" που ίδρυσε ο Άλκης Αγγέλου και συνέχισε ο Αλέξης Πολίτης, οι "μεταγλωττίσεις" αρχαίων κειμένων, η "Νέα Εστία", συγκατοίκησαν γόνιμα με τη νεώτερη ελληνική και ξένη λογοτεχνία διανύοντας μια διαδρομή από τον Προυστ, τον Κούντερα, τον Ντελίλο μέχρι τον Μισέλ Ουελμπέκ. Η Μάνια Καραϊτίδη άφησε το δικό της στίγμα στο εκδοτικό τοπίο αντιμετωπίζοντας με δυναμισμό τις δυσκολίες και τις αλλαγές που έφερνε το πέρασμα του χρόνου. Ακόμα και με το κλείσιμο του ιστορικού βιβλιοπωλείου, τον Μάρτιο του 2013, η "κυρία Μάνια" δεν πτοήθηκε. Αν και είχε αποσυρθεί πια, ενδυνάμωνε τα παιδιά της για καινούργιο ξεκίνημα, τόσο για τον εκδοτικό οίκο που εξακολουθεί να βρίσκεται στου Ψυρρή, όσο και για το νέο βιβλιοπωλείο της Εστίας, που βρήκε στέγη πριν από λίγο καιρό στην οδό Διδότου και Δελφών.
"Η αρχόντισσα του ιστορικού εκδοτικού οίκου στάθηκε αντάξια του παρελθόντος του και, χάρη στη βαθιά της καλλιέργεια και το καίριο κριτήριό της, του προσέφερε ένα δημιουργικό μέλλον, μια σημαντική θέση στον χώρο του σύγχρονου βιβλίου" δήλωσε μεταξύ άλλων ο υπουργός Πολιτισμού για τον θάνατο της Μάνιας Καραϊτίδη. Τα συλλυπητήριά του εκφράζει ο Τομέας Πολιτισμού της ΔΗΜ.ΑΡ.
