ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΤΕΡΖΗ
Εντάξει, εύκολα μπορεί κανείς να μιλήσει για "δημόσιες σχέσεις" των Γερμανών, όμως το κοινωνικό προφίλ του Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου και η ευαισθητοποίησή του απέναντι στο προσφυγικό κύμα που απλώνεται στην Ευρώπη όντως εντυπωσιάζει. Η Μπερλινάλε, που κάνει πρεμιέρα την Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου με τη νέα ταινία των αδελφών Τζόελ και Ίθαν Κοέν "Hail Caesar!", θυμίζει με ανακοίνωσή της ότι ξεκίνησε πριν από 66 χρόνια, όταν εκατομμύρια Γερμανοί πρόσφυγες είχαν πλημμυρίσει την πόλη λόγω του πολέμου, και από τότε η διοργάνωση έχει δεσμευτεί να υπερασπίζεται την ανεκτικότητα, την κατανόηση και την αποδοχή του "άλλου". Τον περασμένο χρόνο, η πόλη του Βερολίνου μονάχα υποδέχθηκε 80.000 πρόσφυγες από εμπόλεμες περιοχές και φέτος, όπως και πέρυσι, κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ, σε όλους τους χώρους των προβολών θα υπάρχουν κουτιά για δωρεές σε οργάνωση που στηρίζει τα θύματα του πολέμου, των διώξεων και των βασανιστηρίων (http://www.bzfo.de/homeen.html). Επιπλέον, το Φεστιβάλ οργανώνει ένα πρόγραμμα με εθελοντές που θα αναλάβουν να συνοδεύσουν πρόσφυγες σε επιλεγμένες προβολές ταινιών, ενώ ένας μικρότερος αριθμός προσφύγων θα ξεναγηθεί στα γραφεία της Μπερλινάλε για να γνωρίσει τον "μηχανισμό" της διοργάνωσης. Ακόμη, οι υπεύθυνοι του Φεστιβάλ έχουν προσλάβει τον διάσημο σεφ Ρομπέρτο Πέτζα, που κατάγεται από τη Σαρδηνία, για να μαγειρέψει φαγητά μεσογειακής κουζίνας που θα διανεμηθούν δωρεάν σε επιλεγμένα σημεία της πόλης...
Πρόεδρος της κριτικής επιτροπής της φετινής 66ης Μπερλινάλε είναι η πολυβραβευμένη Μέριλ Στριπ, η οποία, παρά την εντυπωσιακή καριέρα της στη μεγάλη οθόνη, δεν είχε ποτέ αναλάβει καθήκοντα κριτή σε επιτροπή φεστιβάλ. Ανάμεσα στις ταινίες που θα προβληθούν στο Βερολίνο είναι και το «Genius» του Βρετανού Μάικλ Γκραντέιτζ, με τον Κόλιν Φερθ στον ρόλο του Μαξ Πέρκινς, του ανθρώπου που μέσα από τον εκδοτικό οίκο Scribner βοήθησε συγγραφείς όπως ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ και ο Τόμας Γουλφ (συμπρωταγωνιστεί η Νικόλ Κίντμαν). Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η ταινία "Μόνος στο Βερολίνο" του Βενσάν Περέζ (γαλλογερμανοβρετανική συμπαραγωγή) που μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το μυθιστόρημα του Χανς Φάλαντα, το οποίο ο Πρίμο Λέβι είχε χαρακτηρίσει "ένα από τα ωραιότερα μυθιστορήματα για την αντίσταση κατά του ναζισμού". Πρωταγωνιστούν οι Έμα Τόμσον, Μπρένταν Γκλίζον και Ντάνιελ Μπριλ. Ο Πορτογάλος σκηνοθέτης Ίβο Φερέιρα μεταφέρει στην οθόνη το μυθιστόρημα του διάσημου Πορτογάλου συγγραφέα Αντόνιο Λόμπο Αντούνες "Γράμματα από τον πόλεμο", που εκδόθηκε το 2005 και αποτελείται από τα γράμματα ενός νεαρού στρατιώτη που περιγράφει τον πόλεμο στην Ανγκόλα κατά την περίοδο 1971-1973. Ο Ιταλός Τζιανφράνκο Ρόσι έρχεται στο Βερολίνο με το ντοκιμαντέρ "Φωτιά στη θάλασσα", που έχει γυριστεί στη Λαμπεντούζα, όπου καθημερινά φτάνουν εκατοντάδες πρόσφυγες από την Αφρική...
Ο Αμερικανός Άλεξ Γκίμπνεϊ θα παρουσιάσει το "Ζero Days", που αναφέρεται στους "παράνομους" του κυβερνοδιαστήματος και στους "φύλακες της νομιμότητας" που προσπαθούν να τους σταματήσουν. "Η κομμούνα" του Δανού Τόμας Βίντερμπεργκ μάς γυρίζει στη δεκαετία του '70 και αφηγείται την ιστορία ενός ζευγαριού πανεπιστημιακών που αποφασίζουν να ζήσουν σε μια εναλλακτική κοινότητα μαζί με την κόρη τους... Ο Ντάνις Τάνοβιτς από τη Βοσνία - Ερζεγοβίνη με τον "Θάνατο στο Σαράγεβο" διασκευάζει ελεύθερα το βιβλίο του Μπερνάρ - Ανρί Λεβί.
Πανευρωπαϊκή πρεμιέρα θα κάνει στο Βερολίνο το νέο ντοκιμαντέρ του Μάικλ Μουρ "Where to invade next", κριτική στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Μπερλινάλε ενδιαφέρεται ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια να αναδείξει τα νέα ταλέντα του παγκόσμιου κινηματογράφου και φέτος φιλοξενεί 300 νέους από 78 (!) χώρες, ενώ στο ειδικό πρόγραμμα για νέους ηθοποιούς φιλοξενείται φέτος η Ελληνίδα Δάφνη Πατακιά (μαζί με ακόμη εννέα νέα ταλέντα του διεθνούς κινηματογράφου), η οποία πρωταγωνιστεί στη νέα ταινία του Κωνσταντίνου Γιάνναρη "Το ξύπνημα της άνοιξης".
Φυσικά, το Βερολίνο δεν θα μπορούσε να ξεχάσει τον Ντέιβιντ Μπάουι, που έζησε για χρόνια στο διχοτομημένο Βερολίνο κατά τη δεκαετία του '70. Στις 12 Φεβρουαρίου θα προβληθεί η ταινία του Νίκολας Ρεγκ "Ο άνθρωπος που έπεσε στη Γη", του 1976, στην οποία ο Μπάουι πρωταγωνιστεί, στον πιο χαρακτηριστικό ρόλο της κινηματογραφικής καριέρας του. Ακόμη, στις 18 Φεβρουαρίου, σε εκδήλωση μνήμης για τον Έτορε Σκόλα, θα προβληθεί η ταινία του "Ο χορός", που είχε βραβευτεί με την Αργυρή Άρκτο στο Φεστιβάλ του 1983.
Πώς ξεκίνησε
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου γεννήθηκε μέσα από τα ερείπια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και με "φόντο" για πολλά χρόνια την ψυχροπολεμική αναμέτρηση Ανατολής - Δύσης. Η πρώτη διοργάνωση έλαβε χώρα στο κατεχόμενο ακόμη από τους συμμάχους Βερολίνο του 1951 (πρώτη ταινία που προβλήθηκε τότε ήταν η «Ρεβέκκα» του Χίτσκοκ). Για χρόνια η Μπερλινάλε λειτούργησε σαν "βιτρίνα" της Δύσης, μια ιδιότυπη νησίδα μέσα στο σώμα της Ανατολικής Γερμανίας. Με τον καιρό ωστόσο εξελίχθηκε σε χώρο συνάντησης, επαφών και εκτόνωσης της έντασης Ανατολής και της Δύσης, ενώ σημαντική ήταν η συμβολή του Βερολίνου και στην ανάδειξη δημιουργών από τον Τρίτο Κόσμο. Ούτως ή άλλως, η Μπερλινάλε είναι το μοναδικό από τα τρία μεγάλα κινηματογραφικά φεστιβάλ (Κάννες και Βενετία είναι τα άλλα δύο) που πραγματοποιείται σε μια μεγαλούπολη, την άλλοτε "πρωτεύουσα των κατασκόπων"...
