Ανήκω στη γενιά των νέων που δεν "χωράνε" στη χώρα τους, που, αν μείνω άνεργη, θα πρέπει να φύγω ή, όπως μας συμβούλεψε κατά το ντιμπέιτ των ευρωεκλογών ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, να αποκτήσω "κινητικότητα". Τι γίνεται όμως όταν η "κινητικότητά" μου σκοντάφτει στη λιτότητα που υιοθετείται από άκρη προς άκρη στην Ευρώπη και οι νέοι υποψήφιοι εργοδότες μου ή γείτονές μου βλέπουν μία ακόμη μετανάστρια από τον Νότο που θα χρησιμοποιήσει τις υποδομές και το κράτος της χώρας υποδοχής και πιθανότατα θα ρίχνει και τα μεροκάματα ή θα "κλέβει" δουλειές από τους ίδιους;
Οι κατηγορίες δεν είναι τυχαίες, είναι κάποια από τα "επιχειρήματα" που χρησιμοποίησε ο Νάιτζελ Φάρατζ, επικεφαλής του UKIP, του ξενοφοβικού κόμματος που βγήκε πρώτο στις ευρωεκλογές. "Δημιουργούμε βρετανικές δουλειές για Βρετανούς", ήταν το μότο της προεκλογικής εκστρατείας του UKIP και στοχοποιούσε ξεκάθαρα για πρώτη φορά Ευρωπαίους μετανάστες", μάς λέει ο Αλέξανδρος Καυκάς, κάτοικος Αγγλίας για εφτά τουλάχιστον χρόνια, που εργάζεται σε ερευνητικό πρόγραμμα του Τμήματος Νευροεπιστήμης του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ. Και παρ' ότι για αρκετούς στη Βρετανία ο Ν. Φάρατζ μπορεί να θεωρείται γραφικός, ή να μη θεωρούν πως θα μπορέσει να συγκεντρώσει αντίστοιχο ποσοστό στις εθνικές εκλογές, αυτό που ανησυχεί, όπως μας τονίζει ο Αλ. Καυκάς, είναι η ευκολία με την οποία οι Συντηρητικοί ρέπουν προς την ατζέντα του λέγοντας "πήραμε το μήνυμα και θα το εξετάσουμε".
"Την ίδια ώρα που οι μισθοί φέτος είχαν αύξηση μόλις 1%, ενώ ο πληθωρισμός τρέχει και γίνονται περικοπές στο NHS, στα επιδόματα, στο κράτος πρόνοιας, το UKIP λέει ότι η ρίζα του κακού βρίσκεται στις Βρυξέλλες και ζητάει να σταματήσουν τη λιτότητα. Στη Μεγάλη Βρετανία δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις, άλλα κόμματα, δεν υπάρχει Αριστερά, έτσι, μαζί με το τέλος της λιτότητας, οι Βρετανοί φαίνεται πως 'αγοράζουν' αναγκαστικά και το πακέτο της ξενοφοβίας", επισημαίνει ο Αλ. Καυκάς και παραδέχεται ότι "στην καθημερινότητά τους οι Βρετανοί είναι λιγότερο ρατσιστές απ' ό,τι οι Έλληνες" και πως "το UKIP δεν θεωρείται politically correct", ωστόσο και εκεί ο ρόλος των ΜΜΕ δεν είναι αθώος. Τον τελευταίο χρόνο έχουν στοχοποιήσει κυρίως τους Ρουμάνους, για τους οποίους φέτος αίρονται οι περιορισμοί στη μετακίνηση εντός Ε.Ε., προσθέτει. Όμως, όταν ένα ρατσιστικό στερεότυπο αρχίζει να καλλιεργείται σε μια χώρα, πόσο ασφαλής μπορεί να νιώθει κάποιος;
"Γνωρίζω Έλληνα λέκτορα στο πανεπιστήμιο που έχει ξεκινήσει τη διαδικασία να πάρει τη βρετανική υπηκοότητα φοβούμενος προβλήματα στο μέλλον εάν υιοθετηθεί κάποια τροποποίηση στη σχέση της Βρετανίας με την Ε.Ε.", επισημαίνει και μας διηγείται περιστατικό κατά το οποίο, επισκεπτόμενος το τοπικό ιατρείο, άκουσε σχόλιο Άγγλου στην αίθουσα αναμονής που παρέπεμπε ευθέως στην καμπάνια Φάρατζ.
Την ίδια ώρα, όμως, μεγάλο μέρος ειδικευμένων επιστημόνων που εργάζονται τόσο στο σύστημα υγείας, το γνωστό NHS, όσο και στα πανεπιστήμια ή στον ιδιωτικό τομέα γενικότερα, είναι μη Βρετανοί υπήκοοι. Όταν ο Ν. Φάρατζ στριμώχνεται από δημοσιογράφους που τον ρωτάνε τι θα γίνει αν υιοθετηθεί το πρόγραμμά του σε σχέση με το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό που θα αναγκαστεί να φύγει, η απάντηση που δίνει είναι πως δεν θα τους αφορά και αναφέρεται στην "ποιότητα" των μεταναστών και πώς αυτή θα καθορίζει αν θα τους αφήνουν να μπουν στη Βρετανία ή όχι, μας διηγείται ο Αλέξανδρος Καυκάς.
"Πώς, όμως, μπορεί να λειτουργήσει κάτι τέτοιο; Όταν περπατώ στον δρόμο και είναι φανερό ότι δεν είμαι Βρετανός, δεν βγάζω ταυτότητα για να ξέρει ο άλλος ποιος είμαι και αν είμαι μετανάστης 'με προσόντα'. Θα αναρωτιέται κανείς τι κάνω, ποια είναι η προσφορά μου στην επιστήμη ή στους φόρους του κράτους, ή θα μου φωνάζουν 'φύγε από εδώ';" αναρωτιέται.
Η Δανάη Μαρκούση, που εργάζεται στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ κάνοντας παράλληλα το διδακτορικό της τα τελευταία δύο χρόνια, μας διηγείται πόσο κινεί το ενδιαφέρον γύρω της όταν λέει πως είναι από την Ελλάδα. "Η πρώτη ερώτηση βέβαια είναι: σκέφτεσαι να μείνεις στη Βρετανία;". Μας περιγράφει ακόμη περιστατικά με υπηρεσίες όπου χρειάστηκε περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει γραφειοκρατικές διαδικασίες, αλλά και δυσκολίες στην επαφή της με Βρετανίδες (σ.σ.: όχι προσωπικό του πανεπιστημίου) κατά τη διάρκεια της έρευνάς της. "Δεν το κάνουν με άσχημο τρόπο ή δεν είναι ρατσιστικό απαραίτητα, ωστόσο καταλαβαίνεις πότε κάποιος ενοχλείται από την προφορά σου ή απ' το ότι είσαι ξένος, χωρίς απαραίτητα να σου πουν κάτι", μας λέει.
Από τη Σκωτία και τη Γλασκώβη, όπου μένει τα τελευταία τρία χρόνια και εργάζεται μετά το μεταπτυχιακό της στο Μάρκετινγκ, η Ειρήνη Σαράντη μάς εξηγεί ότι "στη Σκωτία, γενικά, η κατάσταση διαφέρει, η κοινωνία εδώ ασχολείται τον τελευταίο καιρό με το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας και δεν έχουμε δει τόσο την εκστρατεία του UKIP". Η κοινωνία είναι πολυ-πολιτισμική, επαναλαμβάνει και η Ειρήνη και προσθέτει πως το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών τής έκανε εντύπωση.
Στην αγορά εργασίας σημειώνει ότι τα πράγματα είναι πιο δύσκολα αν δεν έχεις γέφυρες με τον τόπο, ωστόσο μας τονίζει ότι νιώθει να προστατεύεται από το υπάρχον νομικό πλαίσιο κατά των διακρίσεων στην εργατική νομοθεσία και δεν υπάρχει κάποια διάκριση ούτε στα επιδόματα. Ωστόσο, όσο προστατευμένοι και αν είναι οι συμπολίτες μας, προς το παρόν, από την υπάρχουσα νομοθεσία, η πικρία για την αναγκαστική μετανάστευση είναι έκδηλη μιλώντας μαζί τους. "Θα ήθελα πολύ να γυρίσω πίσω αν είχα επιλογή", μας λέει η Ειρήνη και το ίδιο μας λένε και ο Αλέξανδρος και η Δανάη.
