"Η Ελλάδα σύσσωμη είναι στο πόδι.
Όχι για ταφή, μα για ανάσταση"
Διδώ Σωτηρίου
(για την κηδεία του Γρ. Λαμπράκη)
Σε μια περίοδο, που ζητείται μια μεγάλη αλλαγή στη χώρα μας, η μνήμη του Γρηγόρη Λαμπράκη αποτελεί πηγή έμπνευσης και δύναμης. Σήμερα, που η Ελλάδα αναζητεί έξοδο από μια πολυδιάστατη κρίση, η κοινωνία της είναι γεμάτη πληγές από τις πολιτικές των Μνημονίων και η ειρήνη ματώνει στην Ουκρανία, για ανάσταση είναι και πάλι το προσκλητήριο.
Στις 22 Μάη 2014 συμπληρώνονται 51 χρόνια από τη δολοφονία του μαραθωνοδρόμου της ειρήνης. Επανέρχεται στο προσκήνιο η εικόνα του Λαμπράκη να πραγματοποιεί την πρώτη Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης (21.4.1963), κρατώντας το πανό που είχε φέρει από την πορεία του Ολντερμάστον, με τη λέξη «Ελλάς» στη μία όψη και "Greece" στην άλλη.
Ένα μήνα μετά, «έπεσε ο μέγας δρυς στη γης, σε μέγ΄ αγώνα», όπως έγραψε σε επίγραμμά του ο Γιάννης Ρίτσος την επομένη της δολοφονίας. Χτυπήθηκε ύπουλα ο Λαμπράκης από το φασιστικό παρακράτος, ύστερα από ομιλία του για την ειρήνη στη Θεσσαλονίκη. Όμως, δεν τρομοκρατήθηκε ο ελληνικός λαός και δεν κάμφθηκαν οι αγώνες του για ειρήνη - δημοκρατία - εθνική ανεξαρτησία. Το κίνημα -που ήδη αναπτυσσόταν με αιχμή μια απύραυλη Βαλκανική, την απομάκρυνση των βάσεων, το «1-1-4» και το 15% για την Παιδεία - πήρε διαστάσεις λαϊκής παλίρροιας.
Εξοργίστηκε και ξεσηκώθηκε ο λαός και ιδιαίτερα η νεολαία από τη δολοφονία του Λαμπράκη και το σύνθημα «Ο Λαμπράκης Ζει» αντήχησε σε όλη την Ελλάδα ενώ πέρασε γρήγορα και τα σύνορά της.
Ο Λαμπράκης έγινε το κεντρικό σύμβολο του «Ελληνικού Μάη του ‘63», ενός λαϊκού ξεσηκωμού που ξεκίνησε από την κηδεία του Μαραθωνοδρόμου της Ειρήνης.
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης συγκέντρωνε στο πρόσωπό του πολλές ιδιότητες: αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης, πολυβαλκανιονίκης στους αθλητικούς στίβους, υφηγητής τις Ιατρικής, βουλευτής της Αριστεράς, ηγετική μορφή του κινήματος ειρήνης, πεζοπόρος του Μαραθώνα κήρυκας της Διαβαλκανικής συνεργασίας, πρωτεργάτης της κοινωνικής αλληλεγγύης.
Το τι συμβόλιζε -και συμβολίζει ακόμα- ο Γρηγόρης Λαμπράκης αποδίδεται σε ένα κείμενο του Νικηφόρου Βρεττάκου στο περιοδικό «Δρόμοι της Ειρήνης», τον Ιούνιο 1963: «Μέσα σ' αυτό το στίβο -έγραφε ο μεγάλος ποιητής- συνάντησε τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη από συμπαράσταση. Συνάντησε τους απόρους που τους γιάτρευε δωρεάν. Συνάντησε την πατρίδα να τη διαπομπεύουν σέρνοντάς την τραυματισμένη στους δρόμους. Είδε τον κόσμο να πολεμά και να ρημάζεται. Είδε την καταστροφή νάρχεται με μεγάλα βήματα κατά πάνω μας»
Χρειαζόμαστε και σήμερα, 51 χρόνια μετά τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη, το ανυπότακτο πνεύμα του, την αγωνιστικότητά του και το αλληλέγγυο παράδειγμά του ως δύναμη κινητοποίησης κόντρα στη σύγχρονη ελληνική τραγωδία, που ζει ο ελληνικός λαός από τη μνημονιακή επιδρομή. Επιδρομή που αφήνει πίσω της κοινωνικά ερείπια, όπου βρίσκουν πρόσφορο έδαφος και τα αποκρουστικά φαινόμενα της ξενοφοβίας, του ρατσισμού και του κάθε λογής ρατσισμού.
Μπορούμε και σήμερα -όπως και στη διάρκεια του «Ελληνικού Μάη» του '63- να διαδηλώσουμε ότι «Ο Λαμπράκης Ζει».
Ζει στους σημερινούς αγώνες για τη δημοκρατία και την εθνική ανεξαρτησία και στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται σ' όλη την Ελλάδα για την οικοδόμηση δικτύων κοινωνικής αλληλεγγύης.
Ζει και μας προσκαλεί σε νέους αγώνες για την ειρήνη, που ματώνει διαρκώς στην ευρύτερη περιοχή μας αλλά και στην καρδιά της Ευρώπης, στην Ουκρανία.
Ο Λαμπράκης ζει και ενώνει τη βροντερή φωνή του με όλη την ανθρωπότητα, απαιτώντας «Όχι στα πυρηνικά - Όχι άλλη Χιροσίμα- Όχι άλλο Τσερνομπίλ - Όχι άλλη Φουκουσίμα». Ποτέ πια πόλεμος - Ποτέ πια φασισμός!
Ο αγώνας για την ειρήνη και τον αφοπλισμό παγκοσμίως παραμένει και σήμερα προτεραιότητα για τις δυνάμεις της Αριστεράς και ευρύτερες δημοκρατικές δυνάμεις, ιδιαίτερα στην Ευρώπη.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε για μια νέα εθνική στρατηγική της Ελλάδας στον 21ο αιώνα, αυτή δεν μπορεί να είναι άλλη από τη στρατηγική της ειρήνης και φιλίας με όλους τους γειτονικούς λαούς και χώρες, της Τουρκίας συμπεριλαμβανομένης. Άλλωστε πολλά πικρά διδάγματα έχει αντλήσει ο ελληνικός λαός τις τελευταίες δεκαετίες, τόσο από τη συνεχιζόμενη -εδώ και σαράντα χρόνια- κυπριακή τραγωδία όσο και από την καταστροφική κούρσα των εξοπλισμών ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, από την οποία επωφελήθηκαν πάρα πολλοί εντός της χώρας μας καθώς και στο εξωτερικό. Αν ζούσε σήμερα ο Γρηγόρης Λαμπράκης, θα μας έλεγε: Η ισχύς εν τη ειρήνη!
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι συγγραφέας του βιβλίου «Ο Λαμπράκης και το Κίνημα Ειρήνης» (εκδ. Ταξιδευτής) και μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Ειρήνη και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα
