Ήταν Σάββατο 12 Δεκεμβρίου 2015 στο Παρίσι, όταν στις 19.29 το απόγευμα ο Λωράν Φαμπιούς, πρόεδρος της 21ης Παγκόσμιας Διάσκεψης για το Κλίμα, έβαζε μετά από δύσκολες διαπραγματεύσεις την πράσινη σφραγίδα στην πρώτη παγκόσμια συμφωνία δράσης για το κλίμα. Μια εμβληματική συμφωνία, σημείο αναφοράς πλέον. Πριν από δέκα χρόνια, 195 χώρες δεσμεύθηκαν στον περιορισμό της αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας «πολύ κάτω από 2°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα» και στη συνέχιση των προσπαθειών ώστε η άνοδος να μην ξεπεράσει τους 1,5° Κελσίου. «Η ευθύνη μας είναι ιστορική γιατί είμαστε η πρώτη γενιά που συνειδητοποιεί πραγματικά το πρόβλημα αλλά είμαστε η τελευταία γενιά που μπορεί να δράσει» δήλωνε τότε ο Φαμπιούς. «Στο Παρίσι αναδείχθηκε μια νέα διπλωματία, θεμελιωμένη στην επιστήμη, που οδήγησε σε μια παγκόσμια συμφωνία που σηματοδοτεί μια παγκόσμια συνειδητοποίηση» σημείωσε η Αγκάτ Εζέν, αναπληρώτρια διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας Γαλλίας στα θέματα οικολογίας και περιβάλλοντος.
Σήμερα η κοινή διαπίστωση είναι ότι ναι μεν έχουν γίνει βήματα προόδου, όμως ο δρόμος είναι μακρύς ενώ η κλεψύδρα αδειάζει ταχύτατα και οι καταστροφές από τα πολλαπλασιαζόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται σχεδόν καθημερινότητα. «Κατά τη δεκαετία 2000-2011, η αύξηση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα λόγω ορυκτών καυσίμων ήταν της τάξης του 3% ετησίως και πλέον την τελευταία δεκαετία είμαστε μάλλον γύρω στο 1% ετησίως» παρατηρεί στην ερευνητική ιστοσελίδα Mediapart ο Ορελιέν Ριμπ, διευθυντής της ερευνητικής ομάδας για το κλίμα στην Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία της Γαλλίας. «Είναι μια πρόοδος αλλά η παγκόσμια υπερθέρμανση που προκαλούν ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνεται, αγγίζοντας το 2024 τον συν 1.36 βαθμό Κελσίου κατά μέσο όρο παγκοσμίως. Πλησιάζουμε επικίνδυνα το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου που προβλέπει η Συμφωνία του Παρισιού» προσθέτει ο ίδιος.
Σε ό,τι αφορά στην κλιματική μετάβαση, εδώ και δέκα χρόνια οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναπτύχθηκαν με γοργούς ρυθμούς. Για παράδειγμα ο ηλεκτρισμός από πράσινες πηγές αυξήθηκε από το 2015 κατά 78% παγκοσμίως. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ετήσιες επενδύσεις στον τομέα των ΑΠΕ άγγιξαν τα 2.000 δισ. δολάρια φέτος, δηλαδή δύο φορές περισσότερα από ό,τι εκείνες στα ορυκτά καύσιμα! Η δε Ευρωπαϊκή Ένωση το 2024 έφτασε να καλύπτει το 47% της ηλεκτροπαραγωγής της από ανανεώσιμες πηγές. Ωστόσο η επέκταση των ορυκτών καυσίμων συνεχίζεται, παρά τις τεκμηριωμένες προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας ότι η καύση άνθρακα, πετρελαίου και αερίου προκαλούν περίπου το 90% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με τη ΜΚΟ Reclaim Finance, 1.570 νέα σχέδια εξορύξεων και αερίου έχουν εγκριθεί την τελευταία δεκαετία. Ενώ πάνω από 2.000 εκπονούνται σήμερα παγκοσμίως... Αν υλοποιηθούν, μπορεί να προκαλέσουν ποσότητα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα που οδηγεί στην υπέρβαση του ορίου της υπερθέρμανσης κατά 1,5 βαθμό Κελσίου.
Ίσως τελικά μπορεί να μην έχει κριθεί ακόμη ο τελικός απολογισμός της Συμφωνίας του Παρισιού: «Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα: τα σχέδια δράσης για το 2035 βρίσκονται επικίνδυνα εκτός σωστής τροχιάς και το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου δεν απειλείται απλά, αλλά είναι σχεδόν χαμένο. Οι κυβερνήσεις πρέπει να δράσουν σύντομα για καλύψουν αυτό το χάσμα φιλοδοξίας». Τα λόγια ανήκουν στον Γιάσπερ Ινβέντορ, αναπληρωτή διευθυντή προγραμμάτων της Greenpeace International στο πλαίσιο δράσης της οργάνωσης με άλλα ακτιβιστικά δίκτυα, όταν στις 11 Δεκεμβρίου, παραμονή της 10ης επετείου της υπογραφής της Συμφωνίας του Παρισιού, κρεμούσαν ένα τεράστιο πανό στον πύργο του Άιφελ καταγγέλλοντας Τραμπ, Μακρόν και άλλους ηγέτες για σαμποτάζ της κλιματικής δράσης...
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
