Δύο είναι τα βασικά και αστήρικτα επιχειρήματα που προσπαθούν να εξομοιώσουν τις ευθύνες τις κυβέρνησης Ν.Δ./Μητσοτάκη και εκείνες της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ:
* Ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δημιούργησε την «τεχνική λύση».
* Ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν άλλαξε τις στρεβλές ισορροπίες στον ΟΠΕΚΕΠΕ περιορίζοντας ή απομακρύνοντας τον τεχνικό σύμβουλο.
Αρχικά να πούμε ότι η «τεχνική λύση» δεν ξεκίνησε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αλλά νωρίτερα, το 2013, και ήταν μια λύση ανάγκης. Η «τεχνική λύση» προέκυψε σαν ανάγκη όταν οι επιδοτήσεις αποσυνδέθηκαν από τον αριθμό των ζώων και συνδέθηκαν με τις εκτάσεις των βοσκοτόπων. Όμως οι εκτάσεις των βοσκοτόπων ειδικά στη νησιωτική Ελλάδα ήταν πολύ περιορισμένες και έτσι συνδέθηκαν οι κτηνοτρόφοι κυρίως των νησιών, με περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδος όπου υπήρχαν «ελεύθεροι» βοσκότοποι. Σίγουρα ήταν μια παράταιρη λύση, αλλά σε καμία περίπτωση δεν ήταν παράνομη ή σκάνδαλο. Βγήκε σχετική Υπουργική Απόφαση γι’ αυτή και ήταν σε γνώση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αν δεν γινόταν εκείνη την περίοδο αυτή η επιλογή, απλά θα χάνονταν οι επιδοτήσεις και θα ήταν μια μεγάλη αδικία για τους πραγματικούς κτηνοτρόφους της πατρίδας μας.
Γιατί υπήρχε όμως αυτό το πρόβλημα του περιορισμένου αριθμού επιλέξιμων βοσκότοπων στην Ελλάδα; Γιατί ως βοσκότοπος θεωρούνταν μόνο οι χορτολιβαδικές εκτάσεις, τα τεράστια πράσινα λιβάδια, δηλαδή, που βόσκουν οι μεγάλες αγελάδες της «μικρής Ολλανδέζας» που βλέπουμε στις εικόνες από την Βόρεια Ευρώπη. Στην Ελλάδα, ειδικά στα νησιά, αυτές οι εκτάσεις είναι περιορισμένες ή ανύπαρκτες. Και όταν λέμε βοσκότοποι, εννοούμε επιλέξιμοι βοσκότοποι που, σύμφωνα με τον ορισμό της Ε.Ε., μπορούν να ενεργοποιήσουν την επιδότηση που νόμιμα λαμβάνουν οι κτηνοτρόφοι. Οι επιλέξιμοι βοσκότοποι μικρή σχέση έχουν με τους βοσκότοπους όπου πραγματικά ζουν και βόσκουν τα ζώα. Ακόμα και τα σταβλισμένα ζώα που ζουν και εκτρέφονται σε κλειστές εγκαταστάσεις πρέπει να δηλώσουν επιλέξιμο βοσκότοπο για να λάβουν την επιδότηση που λάμβαναν παλαιότερα με τον αριθμό των ζώων.
Και τι έκανε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ για την επίλυση αυτής της ανορθολογικής κατάστασης; Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε με πολλή προσπάθεια στις χρονοβόρες διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αναγνωριστούν ως βοσκότοποι και οι φρυγανώδεις εκτάσεις. Φρυγανώδεις εκτάσεις λέγονται οι περιοχές με μεσογειακούς θάμνους (ρίγανες, θυμάρια κ.λπ.). Μπαίνοντας και οι φρυγανώδεις εκτάσεις μέσα στους βοσκότοπους, αυτοί αυξήθηκαν κατά 9,5 εκατ. στρέμματα. Οι επίπονες παρεμβάσεις, δηλαδή, οδήγησαν στις αρχές του 2019 στην αύξηση κατά 9,5 εκατ. στρέμματα των επιλέξιμων βοσκότοπων της Ελλάδας και έτσι έγινε ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα για την επίλυση του προβλήματος. Από την ίδια επίπονη και επίμονη παρέμβαση η χώρα έλαβε πίσω 446 εκατ. ευρώ ως δικαίωση σε παλαιότερα πρόστιμα και καταλογισμούς.
Λύθηκε όμως το πρόβλημα; Φυσικά και όχι. Το δεύτερο σημαντικό βήμα που έπρεπε να ακολουθήσει ήταν να γίνουν διαχειριστικά σχέδια βόσκησης, τα οποία να ενσωματώσουν τις νέες τεράστιες εκτάσεις με φρυγανότοπους που εγκρίθηκαν. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έδωσε την αρμοδιότητα και τα ανάλογα κονδύλια το 2019 στις αντίστοιχες περιφέρειες για να τα εκπονήσουν.
Μαντέψτε πόσα διαχειριστικά σχέδια ολοκληρώθηκαν από το 2019 έως το 2025. Καλά μαντέψατε, κανένα! Και ας μην κάνει το γνωστό κολπάκι απομάκρυνσης ευθυνών η κυβέρνηση της Ν.Δ. και πει ότι φταίνε οι περιφερειάρχες. Πρώτον, γιατί σχεδόν όλοι οι περιφερειάρχες είναι στελέχη της Ν.Δ. Και, δεύτερον, γιατί είναι ευθύνη της κεντρικής κυβέρνησης να πιέζει για την υλοποίηση τόσο σοβαρών θεμάτων. Έξι ολόκληρα χρόνια μετά, η εξαιρετική κυβέρνηση αποφάσισε να πάρει πίσω την ευθύνη από τις περιφέρειες και τα διαχειριστικά σχέδια να εκπονηθούν εκ νέου με ευθύνη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων! Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν, είχε κάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες και τα είχε ετοιμάσει όλα ώστε να λυθεί οριστικά το θέμα.
Ας απαντήσουμε τώρα στο δεύτερο επιχείρημα: στο γιατί η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν άλλαξε τις στρεβλές ισορροπίες στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Αρχικά να θυμίσουμε ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ παρέλαβε μια χρεοκοπημένη μνημονική χώρα και τα μέτωπα που είχε να αντιμετωπίσει εκείνη την περίοδο ήταν εξαιρετικά πολλά και τεράστια σε μέγεθος. Σίγουρα δεν επέλεξε μέσα σε τόσο δύσκολες συνθήκες να ανοίξει ακόμα ένα μεγάλο μέτωπο και έτσι δεν κατάφερε να αλλάξει συθέμελα τις στρεβλώσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Πέτυχε, όμως, αρκετά πράγματα και αφαίρεσε αρμοδιότητες που τις είχε στην αποκλειστική ευθύνη του ο τεχνικός σύμβουλος. Και όταν λέμε τεχνικό σύμβουλο, εννοούμε την ιδιωτική εταιρεία που έλεγχε και διαχειριζόταν από την παραλαβή των αιτήσεων των αγροτών μέχρι τη βάση δεδομένων του ΟΠΕΚΕΠΕ. Από τις πρώτες ενέργειες της αριστερής διοίκησης του ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν να μειωθεί το κόστος των αιτήσεων των αγροτών και αυτές να γίνονται σε περισσότερους χώρους (πύλες) που δεν ελέγχονταν πλέον αποκλειστικά από τον υπάρχοντα τεχνικό σύμβουλο.
Κλείνοντας, για να μην ξεχνιόμαστε, η Ευρωπαία εισαγγελέας ερευνά, καθόλου τυχαία, μετά το 2019 όχι την περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ αλλά την περίοδο διακυβέρνησης της Ν.Δ. Ο πολλαπλασιασμός των ζώων στην Κρήτη μέσα σε ένα-δυο χρόνια και τα αντίστοιχα ποσά των επιδοτήσεων δεν έγιναν επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν παρεμπόδισε την έρευνα των Ευρωπαίων εισαγγελέων και της αστυνομίας, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δεν απείλησε κάνεις τον Ευρωπαίο εισαγγελέα με μήνυση ούτε είπε ότι ενεργεί με εμπάθεια. Επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ δεν έγινε μήνυση σε πρόεδρο αγροτικής ένωσης που βοήθησε να αποκαλυφθεί η αλήθεια ούτε κλειδώθηκε έξω από το γραφείο της συναδέλφισσας από τον ΟΠΕΚΕΠΕ που προσπάθησε να κάνει το ίδιο.
Οποιος/α βλέπει ίδια την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με την κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει σοβαρό θέμα διάκρισης τόσο στην καρδιά όσο και στα μάτια.
* Ο Σταύρος Αραχωβίτης είναι γεωπόνος, πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
* Ο Παναγιώτης Σκοτειδάκης είναι γεωπόνος, πρώην πρόεδρος Ινστιτούτου Γεωπονικών Επιστημών
