Της Αναστασίας Γιάμαλη
Πατώντας γκάζι και εμπλέκοντας τις δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων να ανταποκρίνονται σε ανθρωπιστικές καταστροφές με την υποδομή τους, η κυβέρνηση ολοκληρώνει τα «υπεσχημένα» κέντρα καταγραφής και ταυτοποίησης (hotspots) και τα κέντρα μετεγκατάστασης (relocation camps). Με τον τρόπο αυτό αφαιρείται και το τελευταίο πρόσχημα όσων επιχειρούν να μετακυλίσουν την ευθύνη του προσφυγικού στη χώρα μας και απομένει να δούμε αν η Ευρώπη μπορεί να κάνει κι αυτή όσα έχει αναλάβει.
Να σημειωθεί ότι -όπως διευκρίνισε ο υπουργός αρμόδιος για ζητήματα Μετανάστευσης Γιάννης Μουζάλας- "τα hotspots είναι κλειστά και τα relocation spots είναι υπό φύλαξη", όχι από τον στρατό, αλλά από την αστυνομία, με ελεύθερη είσοδο και έξοδο. Και από το ΥΠΕΘΑ τονίζεται πως την ευθύνη διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης διατηρεί το υπουργείο Μετανάστευσης.
Σε μία εβδομάδα από τώρα, στις 15 Φεβρουαρίου, πρέπει το υπουργείο Άμυνας να παραδώσει τα 5 hotspots στη Λέσβο, τη Χίο, τη Λέρο, τη Σάμο και την Κω και τα δύο κέντρα στη Σίνδο και το Σχιστό. Στα μεν hotspots οι πρόσφυγες θα διαμένουν για 24 ώρες και στα κέντρα μετεγκατάστασης ο χρόνος παραμονής δεν θα ξεπερνά τις 72 ώρες. Για αυτόν τον σκοπό δημιουργήθηκε το Κεντρικό Συντονιστικό Όργανο Διαχείρισης Μετανάστευσης καθώς και τοπικά συντονιστικά. Στο κεντρικό συντονιστικό όργανο συμμετέχουν η αστυνομία και το λιμενικό και όλοι οι εμπλεκόμενοι με το προσφυγικό φορείς (Ε.Ε., Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ) το ίδιο ισχύει και για τα τοπικά συντονιστικά. Ενδεικτικά σε ρόλο συντονιστή σε κάθε νησί έχει αναλάβει κάποιος ανώτερος αξιωματικός του στρατού: στη Λέσβο ένας ταγματάρχης, επιτελής του τοπικού συντάγματος, στη Χίο και τη Σάμο από ένας αντισυνταγματάρχης, στη Λέρο ο υποδιοικητής του τοπικού τάγματος, ενώ και στην Κω συντονιστής είναι επίσης ένας ταγματάρχης. Στα τοπικά συντονιστικά εργάζονται πυρετωδώς για την προθεσμία της 15ης Φεβρουαρίου.
Με το «πρότυπο» hotspot της Μόριας στη Λέσβο, του οποίου η βασική δομή των 100 οικίσκων επεκτείνεται για να έχει δυνατότητα -όταν ολοκληρωθούν όλοι οι σταθμοί- καταγραφής 4.000 ατόμων την ημέρα με πλήρη ασφάλεια να λειτουργεί ήδη, η προσοχή είναι στραμμένη στα υπόλοιπα τέσσερα. Ήδη στη Μόρια ακολουθείται ολόκληρη η διαδικασία: εξακριβώνεται η εθνικότητα του κάθε προσερχόμενου, γίνεται η λήψη των αποτυπωμάτων του και η έκδοση του απαραίτητου εγγράφου προκειμένου να συνεχίσει το ταξίδι του.
Στο hotspot της Σάμου ήδη έχουν τοποθετηθεί 12 οικίσκοι. Στα τέλη της εβδομάδας βρίσκονταν 300 άνθρωποι στο παλαιό πεδίο βολής στην περιοχή Βαθύ, έκτασης 12 στρεμμάτων. Στόχος είναι μαζί με τα διοικητήρια να μπορεί το εν λόγω hotspot να φιλοξενήσει 1.000 άτομα ημερησίως.
Αισιόδοξοι αναφορικά με τις προθεσμίες για την ολοκλήρωση των έργων υποδομής είναι οι ιθύνοντες και για τα hotspots σε τμήμα του παλιού εργοστασίου της ΒΙΑΛ στη Χίο στην περιοχή Χαλκιός και στο παλιό ψυχιατρείο στα Λέπιδα στη Λέρο. Στο hotspot της Χίου έχουν τοποθετηθεί 94 οικίσκοι, έχει ολοκληρωθεί η επισκευή της οροφής του εργοστασίου, έχουν ολοκληρωθεί οι εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης και έχουν τοποθετηθεί 606 κρεβάτια, ενώ στη Λέρο έχουν τοποθετηθεί 87 οικίσκοι που έχουν διαμορφωθεί κατάλληλα σε 68 οικίες. Σύμφωνα με πληροφορίες είναι σε εξέλιξη εργασίες ύδρευσης και αποχέτευσης, η κατασκευή περίφραξης και η σύνδεση με ΟΤΕ.
Σε εκκρεμότητα η Κως λόγω "αγανακτισμένων πολιτών"
Σε εκκρεμότητα η οποία επιβάλλεται να κλείσει «χθες», εάν πρόκειται να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα, αναδεικνύεται η Κως, όπου αρχικά επρόκειτο να δημιουργηθεί το hotspot στο οικόπεδο Κανταρζή, στη συνέχεια βρέθηκε περιοχή κοντά στον Ιππικό Όμιλο στα Φωκάλια, την οποία "αγανακτισμένοι πολίτες" έσκαψαν και "πλημμύρισαν" ώστε να μην μπορούν να γίνουν εργασίες. Οι «αγανακτισμένοι πολίτες» υποκινούνται -σύμφωνα με εκτιμήσεις ανθρώπων που εμπλέκονται ενεργά στο προσφυγικό- από τον δήμαρχο του νησιού Γιώργο Κυρίτση.
Ο δήμαρχος με επιστολή - υπόμνημα προς τον επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητά να μην γίνει hotspot στο νησί του καθώς είναι ο «τέταρτος κορυφαίος τουριστικός προορισμός της χώρας» και δεν πρέπει να μετατραπεί «σε ανεξέλεγκτο καταυλισμό παράνομων μεταναστών και προσφύγων». Προς το παρόν, ως επικρατέστερο σημείο για τη δημιουργία του hotspot είναι το πρώην στρατόπεδο 148 στο Πυλί.
Μετά την περιοδεία του την Τετάρτη στα πέντε νησιά ο ΥΕΘΑ Π. Καμμένος, μεταξύ άλλων, δήλωσε πως: «Δεν θα υπάρχει καμία άλλη παράπλευρη ανάπτυξη των μεταναστών και των προσφύγων στο νησί. Θα είναι ένα κέντρο σε κάθε νησί και αυτό σημαίνει πως ό,τι γίνεται -καταγραφή, ιατρική βοήθεια, διεκπεραίωση των διαδικασιών- θα γίνεται μόνο σε αυτό το κέντρο».
Στα κέντρα μετεγκατάστασης -πρώην στρατόπεδα- στο Σχιστό και στη Σίνδο άμεσης χωρητικότητας 500 ατόμων, με δυνατότητες φιλοξενίας επιπλέον 4.000 ατόμων το καθένα, οι εργασίες έχουν ξεκινήσει. Στο Σχιστό έχουν τοποθετηθεί 300 σκηνές χωρητικότητας πέντε ατόμων, κατάλληλες ακόμη και για συνθήκες πολικού ψύχους, καθώς και κάποιοι οικίσκοι. Παράλληλα εκτελούνται χωματουργικές εργασίες και η περιοχή στρώνεται με χαλίκι. Στη Σίνδο πετιούνται τα άχρηστα υλικά ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την τοποθέτηση των σκηνών. Στο σύνολο ο στρατός θα διαθέσει -σύμφωνα με τον υπουργό Π. Καμμένο- 600 σκηνές πλήρως εξοπλισμένες.