Ρεπορτάζ: Κώστας Παπαντωνίου
Πριν από λίγες μέρες, στη συνέντευξη Τύπου για την παροχή δωρεάν νερού στους δικαιούχους των επιδομάτων για την ανθρωπιστική κρίση, η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Θεανώ Φωτίου είχε κάνει μια δήλωση που πέρασε στα ψιλά. "Σύντομα θα έχουμε καλά νέα και για τον Πολιτισμό. Βρισκόμαστε σε συνεννόηση με το υπουργείο". Τα "καλά νέα" αφορούν την επέκταση της δωρεάν πρόσβασης στα μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους σε όσους είναι δικαιούχοι του προγράμματος ανθρωπιστικής κρίσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς έχει συμφωνήσει να προχωρήσει η πρωτοβουλία της Θ. Φωτίου και απομένει μόνο να ανακοινωθεί το νέο μέτρο, το οποίο πρόκειται να δώσει μια ξεχασμένη δυνατότητα σε χιλιάδες κόσμο.
Παραπάνω από ένα εισιτήριο
Παρ' ότι υπάρχει πρόβλεψη για αρκετές κοινωνικές και ηλικιακές κατηγορίες ώστε να μπαίνει ο κόσμος με χαμηλότερο αντίτιμο ή και δωρεάν, είναι πολλοί εκείνοι που αποκλείονται και βλέπουν στην καλύτερη περίπτωση τα μουσεία μόνο απ' έξω, ως περαστικοί. "Δεν είναι μονάχα το εισιτήριο για να μπεις στο μουσείο. Είναι και το εισιτήριο για τη μετακίνηση. Αν υποθέσουμε ότι μιλάμε για τη δική μου οικογένεια, χρειαζόμαστε συνολικά 6 εισιτήρια για τη μετακίνησή μας και άλλα τρία για να μπούμε στο μουσείο" μας λέει η Μαρία Θεοδοσιάδου από τη Θεσσαλονίκη, μητέρα σε μονογονεϊκή οικογένεια με δύο ενήλικα παιδιά, 19 και 28 ετών.
Επειδή πρόσφατα βρήκε δουλειά, δεν ανήκει στην κατηγορία των ανέργων, ώστε να μπαίνει δωρεάν, αλλά ο μισθός της είναι πολύ χαμηλός, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αντέξει το κόστος μιας επίσκεψης, για παράδειγμα στο αρχαιολογικό μουσείο. Το εισιτήριο για το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης είναι 6 ευρώ και μαζί με τα 6 εισιτήρια για το λεωφορείο, το συνολικό κόστος φτάνει για την τριμελή οικογένεια στα 24 ευρώ. Αντίστοιχου ύψους είναι το αντίτιμο στο Μουσείο της Ακρόπολης, 5 ευρώ και στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, 7 ευρώ.
"Άκουσα την τιμή κι έφυγα"
Φτάνοντας στον γκισέ, ο Αντώνης Κούσης, συνταξιούχος, μόλις άκουσε την τιμή, ξανασκέφτηκε την είσοδό του στο Μουσείο της Ακρόπολης και τελικά έφυγε. "Τα 5 ευρώ δεν ακούγονται πολλά, αλλά με τα λεφτά που παίρνω είναι πολυτέλεια η επίσκεψη. Παίρνω περίπου 700 ευρώ, την ίδια ώρα όμως μένω στο ενοίκιο και πρέπει να υποστηρίζω τα άνεργα παιδιά μου" μας εξηγεί. Την ίδια στιγμή, δίπλα μας περνά ένας κύριος, μεσήλικας και υπεράνω υποψίας ότι αντιμετωπίζει οικονομικό πρόβλημα. Κοντοστέκεται πάνω από τον κάδο και παίρνει μια πορτοκαλάδα που νωρίτερα την είχε πετάξει μισοτελειωμένη ένας τουρίστας. Βγάζει το καλαμάκι και την πίνει.
Στιγματίζεσαι;
Στο άκουσμα της είδησης για πιθανή εφαρμογή του μέτρου, οι συνταξιούχοι Νίκος και Νίκη, επισκέπτες του Αρχαιολογικού Μουσείου στην Αθήνα, αντιδρούν θετικά. "Ό,τι δίνεται καλό είναι" λένε. Από την άλλη, σκέφτονται, "οι φτωχοί θα στιγματίζονται, θα 'ναι σαν να σημαδεύονται". Γι' αυτό προτείνουν να υπάρχει, όπως συμβαίνει σε χώρες του εξωτερικού, "μια ημέρα την εβδομάδα δωρεάν για όλους". Στο Αρχαιολογικό Μουσείο υπάρχουν δωρεάν ημέρες για όλους, όμως είναι μόλις 12 τον χρόνο και συγκεκριμένα στις 6 Μαρτίου (μνήμη Μελίνας Μερκούρη), 18 Απριλίου (Διεθνής Ημέρα Μνημείων), 18 Μαΐου (Διεθνής Ημέρα Μουσείων), 5 Ιουνίου (Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος) και 28 Οκτωβρίου. Επίσης, είναι ελεύθερη είσοδος το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου εκάστου έτους (Διήμερο Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς) και κάθε πρώτη Κυριακή του μήνα από 1η Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου.
Η Βάσω Φισκιλή, δικαιούχος της κάρτας σίτισης, τονίζει πάντως ότι ποτέ δεν έχει αισθανθεί άσχημα για την οικονομική της κατάσταση στο σούπερ μάρκετ όπου κάνει χρήση της κάρτας. "Όπως χρησιμοποιούν οι υπόλοιποι τις δικές τους κάρτες, έτσι κι εγώ. Βάζω το pin μου και παίρνω αυτά που θέλω". Το νέο μέτρο το βλέπει ως ευκαιρία να πάνε με τον σύζυγο της επιτέλους κάπου πέρα από το σπίτι τους στη Φυλή. Ακόμη θετικότερο, σύμφωνα με την ίδια, θα ήταν να μπορούν ως οικονομικά ασθενέστεροι να έχουν "δωρεάν πρόσβαση στο σινεμά και το θέατρο. Στο μουσείο πας μόνο μια φορά, στο θέατρο μπορούμε να πηγαίνουμε συχνά και να έχουμε κάτι που πριν από την κρίση ήταν δεδομένο".
Ανάγκες που ξεχάστηκαν
"Η κίνηση αυτή δεν αντισταθμίζει τα σκληρά μέτρα που παίρνει η κυβέρνηση" τονίζει ο Βασίλης Πολυχρονόπουλος, επίσης συνταξιούχος, που κάνει καθημερινά τη βόλτα του στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, αλλά στο μουσείο δεν μπαίνει. "Όλοι λένε τα ίδια. Τάζουν και μετά δεν κάνουν τίποτα. Ο Τσίπρας υποσχέθηκε ελπίδα και την πήρε πίσω".
Από την άλλη, οι "δεδομένες" ασχολίες που ξεχάστηκαν μέσα στην κρίση και επιχειρείται να επαναφερθούν δεν φαίνεται ως προσπάθεια να χρυσώσουν το χάπι για το Μνημόνιο ή να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση ότι τα πράγματα γίνονται όπως πριν. Όσο ότι δίνεται σημασία -με επιλογές χωρίς κόστος, είναι η αλήθεια- σε λιγότερο προφανείς, αλλά εξίσου σημαντικές ανάγκες των φτωχότερων, που ακόμη και οι ίδιοι ξεχνούν, με συνέπεια να μην σκέφτονται καν να τις διεκδικήσουν.
