Αν έχει δίκιο ο ποιητής Πέρσυ Σέλλεϋ, φίλος και ομοϊδεάτης του Λόρδου Βύρωνα, ότι «οι ποιητές είναι οι κρυφοί νομοθέτες του κόσμου», τότε οφείλουμε να αξιοποιήσουμε την ποίηση ως δύναμη αντιπολεμικής κινητοποίησης, την κρίσιμη τούτη περίοδο.
Από την ποίηση του Ομήρου και το μεγάλο έργο «Ειρήνη» του Αριστοφάνη, καθώς και την τραγωδία «Πέρσες» του Αισχύλου, πηγάζουν ισχυρότατα αντιπολεμικά και
αντιαυταρχικά μηνύματα, οικουμενικής εμβέλειας. Το ίδιο και από μεταγενέστερα ως τις μέρες μας, μεγάλα λογοτεχνικά έργα.
Επισημαίνω ότι ως κίνημα ειρήνης είχαμε προτείνει το Διεθνές Έτος Ειρήνης 1985 να αρχίσει από τους Δελφούς με αυτοπρόσωπη παρουσία τριών μεγάλων των ελληνικών Γραμμάτων με διεθνή απήχηση, των Νικηφόρου Βρεττάκου, Γιάννη Ρίτσου και Αντώνη Σαμαράκη. Πρόταση που υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ και τους προαναφερθέντες φλογερούς υποστηρικτές της Ειρήνης, που είχαν παραστεί και διαβάσει ποιήματά τους οι δύο πρώτοι, και διήγημα για τη Χιροσίμα ο τρίτος. Σπάνια συνάντηση των τριών,παρόντος του τότε Αναπληρωτή Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.
Να θυμηθούμε, λοιπόν, με την ευκαιρία της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης (21 Μαρτίου), πως το αντιπυρηνικό κίνημα σε Ελλάδα και Ευρώπη των δεκαετιών 1970 και 1980 είχε παρόμοιες εμπνεύσεις, συχνά και πιο ριζοσπαστικές, κινητοποιώντας εκατομμύρια και καθιερώνοντας στο διεθνές πολιτικό λεξιλόγιο τον όρο «Διπλωματία
των Λαών». Όρος που μεταγενέστερα εμφανίστηκε με πολλές παραλλαγές, όπως «Διπλωματία των Πόλεων», «Πολιτιστική Διπλωματία», ακόμα και για «Διπλωματία των
σεισμών» μιλήσαμε για την ελληνοτουρκική προσέγγιση το 1999, όταν καταστροφικοί σεισμοί στην Αθήνα και Κωνσταντινούπολη είχαν πυροδοτήσει πελώρια κύματα αλληλεγγύης μεταξύ των δύο λαών.
Στο ερώτημα «πόλεμος ή ειρήνη», οι αληθινοί ποιητές απαντούν «Give Peace a Chance», όπως τραγουδούσε άλλοτε o αμερικανικός λαός, σε μικρότερη κλίμακα και
σήμερα. Αυτός που τελικά θα κατατροπώσει τον τραμπισμό, γκανγκστερικό ιμπεριαλισμό, μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Γι’ αυτό και ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προτείνει γέφυρες πολύμορφης συνεργασίας με την Αριστερά και τα κοινωνικά κινήματα των ΗΠΑ.
«Κανένας πόλεμος δεν τέλειωσε ποτέ» αποφαίνεται ο γεννημένος πριν εκατό χρόνια Μανώλης Αναγνωστάκης, που το 1945 ήταν μεταξύ των ελευθερωτών της Ελλάδας από τους ναζί, μετά όμως έζησε τον Εμφύλιο και τις τραγικές του συνέπειες, και ίσως γι αυτό επέλεξε την φράση αυτή ως κατακλείδα στο ποίημά του «Ο Πόλεμος».
«Μην τους χτυπάτε τους ανθρώπους / Δεν έχω τίποτα άλλο να σας πω / Μην τους αγοράζετε όπλα και δόξα που δεν τους ανήκει», απαιτεί ο ποιητής της Αντίστασης
Νίκος Παππάς, ενώ ο Διονύσιος Σολωμός αποφαίνεται για το πολιορκούμενο Μεσολόγγι ότι «Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει / Λαλεί πουλί, παίρνει
σπυρί, κι η μάνα το ζηλεύει».
Τέλος, «Μες την Ειρήνη διάπλατα ανασαίνει ο κόσμος με όλα τα όνειρά του» αποφαίνεται ο Γιάννης Ρίτσος, με τον κύπριο ποιητή Θεοδόση Πιερίδη να διακηρύσσει ότι «η ειρήνη δεν χαρίζεται, κερδίζεται», δείχνοντας τον δρόμο του αγώνα έναντι του εφησυχασμού.
*Ο Πάνος Τριγάζης είναι υπεύθυνος του Γραφείου Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ
