Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Ενδυνάμωση των διπλωματικών προσπαθειών για αποκλιμάκωση της έντασης

Ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοσέπ Μπορέλ

Εκτακτη Σύνοδος υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. για Λιβύη, Ιράν και Ιράκ - Προτεραιότητα η επιστροφή της Τεχεράνης στη συμφωνία για τα πυρηνικά

Τη «διπλωματική οδό» επιλέγει να ακολουθήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση σε ό,τι αφορά τις πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, διεκδικώντας ρόλο μεσολαβητή στα δύο ανοιχτά μέτωπα της Λιβύης και του Ιράκ και του Ιράν.

«Η τρέχουσα κρίση επηρεάζει βαθιά όχι μόνο την περιοχή, αλλά όλους μας. Και η χρήση των όπλων πρέπει να σταματήσει τώρα για να δώσει χώρο στον διάλογο. Καλούμαστε να κάνουμε ό, τι είναι δυνατόν για να αναζωπυρώσουμε τις συνομιλίες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση με τον δικό της τρόπο έχει πολλά να προσφέρει. Έχουμε καθιερώσει και δοκιμάσει τις σχέσεις με πολλούς παράγοντες στην περιοχή και πέρα από αυτήν για να αποσυμφορήσουμε την κατάσταση» δήλωνε μέσα στην εβδομάδα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν για την κατάσταση στο Ιράν. Η Φον Ντερ Λάιεν αξίζει να σημειωθεί πως ήταν αυτή που εμπνεύστηκε τον όρο «Γεωπολιτική Επιτροπή» κατά την εκλογή της το περασμένο καλοκαίρι, θέτοντας ψηλά τον πήχη σε ό,τι αφορά τις προσδοκίες της ως προς τον ρόλο της Ε.Ε. στη διεθνή σκηνή.

Συγκεκριμένα, τις τελευταίες ημέρες η Ε.Ε. βρέθηκε αντιμέτωπη με μια κλιμάκωση της έντασης στο μέτωπο του Ιράν και του Ιράκ σε συνέχεια της δολοφονίας την περασμένη Παρασκευή του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί από αμερικανικές δυνάμεις. Η αντίδραση της ιρανικής πλευράς δεν άργησε να έρθει, αφού την Τρίτη το βράδυ επιτέθηκε με πυραύλους εναντίον αμερικανικών βάσεων στη Βαγδάτη, συμπεριλαμβανομένων στρατευμάτων του υπό τις ΗΠΑ διεθνούς συνασπισμού εναντίον των τζιχαντιστών. Η εν λόγω ένταση έφερε στην επιφάνεια τον κίνδυνο τόσο να «τιναχθεί στον αέρα» η συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν όσο και να είναι το Ισλαμικό Κράτος εκείνο που θα ωφεληθεί.

Χαστούκι στις ευρωτουρκικές σχέσεις

Ταυτόχρονα, η αποστολή τουρκικών στρατευμάτων στη Λιβύη ήρθε ως ακόμα ένα «χαστούκι» στις ευρωτουρκικές σχέσεις, με τους Ευρωπαίους να καταδικάζουν τη στάση της Τουρκίας και να ζητούν άμεσο τερματισμό της βίας και των εξωτερικών παρεμβάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η Ε.Ε. επανατοποθετήθηκε κατά του μνημονίου Άγκυρας - Τρίπολης, που εγείρει ζητήματα κυριαρχίας για την Ελλάδα.

Ωστόσο, παρ’ όλο που έχει το πλεονέκτημα των «ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας» με όλες τις πλευρές, τα εργαλεία άσκησης πίεσης που έχει η Ε.Ε. στα χέρια της φαίνεται να είναι περιορισμένα. Ο λόγος φυσικά δεν είναι άλλος από τα διαφορετικά συμφέροντα και απόψεις των μελών της καθώς και το γεγονός ότι τα μέσα που είναι διατεθειμένα τα ευρωπαϊκά κράτη να παράσχουν δεν επαρκούν για να της δώσουν πιο ενεργό ρόλο.

Συντονισμός Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας

Μια πρώτη προσπάθεια συντονισμού -κυρίως για το θέμα της Λιβύης- επιχείρησαν την Τρίτη οι υπουργοί Εξωτερικών της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας, οι οποίοι συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες με τον επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοσέπ Μπορέλ. Εκεί τονίστηκε μεταξύ άλλων ότι «όλα τα μέλη της διεθνούς κοινότητας πρέπει να σέβονται αυστηρά και να επιβάλλουν το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ» καθώς και ότι «η συνέχιση της εξωτερικής παρέμβασης τροφοδοτεί την κρίση».

Εξάλλου, παρά τις ραγδαίες εξελίξεις στο μέτωπο του Ιράν, η έκτακτη σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή το απόγευμα, όταν η κατάσταση είχε ήδη πάρει τον δρόμο της αποκλιμάκωσης μετά τις τελευταίες δηλώσεις εκατέρωθεν που δεν προμήνυαν συνέχιση των εχθροπραξιών. Η καθυστέρηση αυτή υπογραμμίστηκε από τον Ρουμάνο υπουργό Μπογντάν Λουσιάν, ο οποίος εξέφρασε την άποψη ότι «όσο νωρίτερα δρας τόσο πιο αποτελεσματικός είσαι» και ότι θα προτιμούσε να έχει γίνει νωρίτερα.

Μετά το πέρας του συμβουλίου, ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας επισήμανε ότι στο πλαίσιο της αξιολόγησης των κινδύνων, μεταξύ των οποίων ήταν και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι για τη Μεσόγειο, οι υπουργοί της Ε.Ε. έδωσαν «εντολή» για περαιτέρω «διπλωματική» προσπάθεια προκειμένου να γίνει και πάλι σεβαστή η διαδικασία του Βερολίνου για τη Λιβύη. Αντίστοιχα και για το μέτωπο Ιράν και Ιράκ, ως προτεραιότητα τέθηκε η επιστροφή της χώρας στη συμφωνία για τα πυρηνικά και γι’ αυτό επαναβεβαιώθηκε η ανάγκη να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες και να συνεχιστεί η στήριξη του Ιράν σε κάθε τομέα, «εκπαίδευσης, οικονομίας, ασφάλειας».

Δεν αποτελεί, λοιπόν, έκπληξη ότι η στρατηγική της Ένωσης φαίνεται πως ήταν εξαρχής να απευθύνει έκκληση προς όλες τις πλευρές για αποκλιμάκωση της έντασης, υπενθυμίζοντας το κόστος που σίγουρα θα είχε ενδεχόμενη συνέχιση των στρατιωτικών επεμβάσεων. Το αίτημα επαναφοράς του διαλόγου κρύβει, άλλωστε, και την ευκαιρία να υπάρχει ευρωπαϊκή παρουσία μόλις οι διαφορετικές πλευρές επιστρέψουν στο τραπέζι των διαβουλεύσεων.

Δεν θα ήταν όμως άδικο να σημειώσει κανείς ότι, παρ’ όλο που ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ήταν αυτός που πρώτα εγκατέλειψε τη συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν, οι ευρωπαϊκές εκκλήσεις απευθύνονταν κυρίως στην ιρανική πλευρά.

 

Δείτε όλα τα σχόλια
Όλες οι Ειδήσεις