Νίκος Σιδέρης / 2022, annus horribilis

Με ρεαλισμό, χωρίς ωραιοποιήσεις, με κομβικές λέξεις και έννοιες που περιγράφουν μια «φρικτή χρονιά», ένα annus horribilis όπως το 2022, ο ψυχίατρος, ψυχαναλυτής, συγγραφέας και ποιητής Νίκος Σιδέρης, μίλησε Στο Κόκκινο και την Τζούλυ Τσίγκα για το βαρύ αποτύπωμα της χρονιάς που φεύγει.

«Ήταν στ’ αλήθεια μια φρικτή χρονιά, που την αποτυπώνουν 4 λέξεις:

-      Έρμαιο, γιατί όλοι μας κάποιες στιγμές νοιώσαμε έρμαια των καταστάσεων

-      Ανημπόρια, αφού μας καταπλάκωσε η πραγματικότητα

-      Αναισθησία, γιατί μπροστά στις κοσμογονικές εξελίξεις, οι αντιδράσεις ανθρώπων και ηγεσιών ήταν τουλάχιστον ανεπαρκείς. Όπως ο πόλεμος, που ξαναμπήκε ως δεδομένο στην ευρωπαϊκή ήπειρο κι όμως, τον αντιμετωπίζουμε σαν να μη μας ακουμπάει.

-      Κενό, ή καλύτερα «τρύπες» στην ανθρώπινη σχέση, όπως αυτές που δημιουργήθηκαν λόγω του covid, όταν αρχίσαμε να βλέπουμε αγαπημένους ανθρώπους. Κενό στις προσδοκίες, αφού δεν ξέρουμε πια τι να ευχηθούμε για το 2023, γιατί νομίζουμε πως είναι άτοπο να ευχηθούμε. Και κενό ενεργητικής υποκειμενικότητας. Είμαστε δηλαδή μπροστά σε καταστάσεις που απαιτούν πολλά αλλά είμαστε παθητικοί και στα πιο τερατώδη, όπως ο πόλεμος. Πρόκειται για τον θρίαμβο της τηλεοπτικής κουλτούρας. Βλέπεις τον κόσμο, αλλά δεν είσαι μέσα στον κόσμο».

Ο Νίκος Σιδέρης, ξεχωρίζει από το 2022 δύο κομβικά συμβάντα. Τον covid που κατέστη πια ενδημικό στοιχείο της ζωής μας και τον πόλεμο στην Ουκρανία. «Αυτά τα δύο γεγονότα έκοψαν τον καιρό στο «πριν» και στο «μετά». Ο μεν covid γιατί μας έδειξε πως είμαστε αστείο μέγεθος στην φύση, ο δε πόλεμος γιατί διέψευσε την θεωρία ότι «η Ευρώπη είναι μια ήπειρος ειρήνης».

Ξεχωρίζει, όμως και ιστορικές μεταβολές. «Η χρόνια κατάσταση κρίσης και η διαίρεση σε κυρίαρχους και κυριαρχούμενους εμπεδώθηκε σε κατευθύνσεις όπως ο νεοφεουδαλισμός που είναι η αποδοχή της κυριαρχίας των ισχυρών και η αχρήστευση της σκέψης των ανθρώπων. Η εμπλοκή της σκέψης τροφοδοτεί κενό στην αναπαράσταση του κόσμου, κενό της ίδιας της σκέψης, κενό συναισθημάτων και κενό συμπεριφοράς. Είμαστε δηλαδή παγωμένοι (φαινόμενο του freezing), που έχει τεράστιες συνέπειες».

«Το μόνο στέρεο έδαφος», τονίζει, «είναι η ανθρώπινη σχέση και ο λόγος».