Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Guy Debord... ακόμη μια προσπάθεια, αν θέλετε να μη γίνετε σινεφίλ

Ο Guy Debord δεν χρειάζεται συστάσεις, όπως χρειάζονταν, δυστυχώς, ο Robert Kurz και ο Anselm Jappe. Κυκλοφορούν ήδη δύο μονογραφίες, μία του Jappe (Γκυ Ντεμπόρ, σε πολύ καλή, όπως πάντα, μετάφραση του Νίκου Κούρκουλου, εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος· ο αναγνώστης μπορεί επίσης να αναζητήσει και τη συλλογή κειμένων τού Jappe Το τέλος της τέχνης στον Αντόρνο και τον Ντεμπόρ, σε επίσης πολύ καλή μετάφραση της Λίας Γυιόκα, από τις εκδόσεις των ξένων) και μία του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη (Guy Debord [1931-1994], εκδόσεις printa /εκ βαθέων· ο αναγνώστης μπορεί επίσης να αναζητήσει και το παλαιότερο βιβλίο του Μπαμπασάκη Βορειοδυτικό πέρασμα: Cobra, Λεττριστές, Καταστασιακοί, εκδόσεις Οξύ). Προπάντων όμως μεταφράστηκε, μες στη χούντα ακόμη, από τη Μαρία Ζάκκα και κυκλοφόρησε το 1972 από τις ιστορικές εκδόσεις Διεθνής Βιβλιοθήκη –στις οποίες κάποια στιγμή οι Υποτυπώσεις θα αφιερώσουν ένα τεύχος– το θεμελιώδες σύγγραμμα του Ντεμπόρ Η Κοινωνία του Θεάματος (1967) [β΄ έκδοση με επιμέλεια Θέμη Μιχαήλ, 1975· νέα μετάφρσση, πάλι στη Διεθνή Βιβλιοθήκη, από τη Σύλβια, αφιερωμένη στον Χρήστο Κωνσταντινίδη, το 2001· το ίδιο βιβλίο μεταφράστηκε ολόκληρο ξανά και ξανά: από τους Πάνο Τσαχαγέα και Νίκο Β. Αλεξίου, Ελεύθερος Τύπος, 1986· από τον Βασίλη Τομανά, Εκδοτική Θεσσαλονίκης, 1986· από τον Γ.Ι. Μπαμπασάκη, Μεταίχμιο, 2016] και εν συνεχεία κυκλοφόρησαν στα ελληνικά τα περισσότερα κείμενά του, σε μεταφράσεις άλλοτε άλλης ποιότητας. Δεν είμαι σίγουρος πως μπορώ να δώσω εξαντλητική βιβλιογραφία, μια και η βιβλιοθήκη μου έχει σκορπίσει στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, θα αρκεστώ λοιπόν να υποδείξω ορισμένα κρίσιμα κείμενα: Τα Σχόλια πάνω στην Κοινωνία του Θεάματος, μετάφραση Πάνου Τσαχαγέα, Ελεύθερος Τύπος· την Εισαγωγή στην Κοινωνία του Θεάματος, τον Πρόλογο δηλαδή που είχε γράψει ο Ντεμπόρ για την τέταρτη ιταλική έκδοση της Κοινωνίας του Θεάματος, κείμενο που κυκλοφόρησε εδώ αυτοτελώς, από τη Διεθνή Βιβλιοθήκη, το 1979, σε μετάφραση Γιόλας Γεωργαντζή, ο αναγνώστης όμως θα το βρει πια ενσωματωμένο στην Κοινωνία του Θεάματος που κυκλοφορεί από τον Ελεύθερο Τύπο, στη νέα μετάφραση των Πάνου Τσαχαγέα και Νίκου Β. Αλεξίου· το In Girum Imus Nocte Εt Consumimur Igni, σε υποδειγματική μετάφραση του Ανδρέα Βαρίκα, Γαβριηλίδης, 1995 [τα σενάρια των τριών προηγουμένων ταινιών του Ντεμπόρ, Ουρλιαχτά για χάρη του Σαντ, Σχετικά με το πέρασμα ορισμένων προσώπων μέσα από μια αρκετά μικρή χρονική μονάδα, Κριτική του διαχωρισμού, είχαν εκδοθεί, εντεταγμένα στον συλλογικό τόμο Ενάντια στον Κινηματογράφο, σε μετάφραση Μάνιας Τεγοπούλου και με εισαγωγή του Ευγένιου Αρανίτση στα «αυτιά» του βιβλίου, από τις εκδόσεις Άκμων, το 1977, μεταφράστηκαν όμως ξανά από τον Γ. Ι. Μπαμπασάκη: το πρώτο, με συμμεταφράστρια την Άννα Κόκκαλη, κυκλοφόρησε αυτοτελώς από το Οξύ το 1995· τα άλλα δύο εντάχθηκαν στη μονογραφία που αναφέραμε]· τον δεύτερο τόμο του Πανηγυρικού, μετάφραση Μαρλέν Λογοθέτη, Ελευθεριακή Κουλτούρα, 1998. Τέλος, ο αναγνώστης που ενδιαφέρεται να σχηματίσει γενικότερη εικόνα και εκτιμά τις καλές μεταφράσεις θα πρέπει οπωσδήποτε να ανατρέξει στο Internationale Situationniste, Το ξεπέρασμα της τέχνης, επιλογή κειμένων-μετάφραση Γιάννη Δ. Ιωαννίδη, εκδόσεις ύψιλον/βιβλία, 1985, ανατυπωμένο αργότερα με μαύρο εξώφυλλο.

*

Το ανά χείρας και το επόμενο, τετρασέλιδο κατ’ ανάγκην, τεύχος των Υποτυπώσεων αφιερώνονται στον Ντεμπόρ (ώστε η υπεσχημένη εκτενής αναφορά στην Αλβανιάδα του Ελύτη μεταφέρεται σε επόμενο τεύχος). Τη βασική δουλειά την έκανε ως συνήθως, εδώ και καιρό, ο Αλέξανδρος Δασκαλάκης: μετέφρασε τρεις επιστολές του Ντεμπόρ (διαθέτουμε πια τα Άπαντά του από τον Gallimard), οι δύο μάλιστα γραμμένες πολύ πρώιμα· μετέφρασε, από κοινού με την Ευαγγελία Κουλιζάκη, την πρώτη εκδοχή σεναρίου για τα Ουρλιαχτά για χάρη του Σαντ, όταν ακόμη η ταινία θα είχε και εικόνες, εκδοχή που ο Ντεμπόρ δημοσίευσε στο μοναδικό τεύχος της λετριστικής επιθεώρησης Ion, τον Απρίλιο του 1953· το Επίμετρο με το οποίο ο Ντεμπόρ συνόδευε τη μετάφραση του Coplas por la muerte de su padre του Jorge Manrique – όλα εξ όσων γνωρίζω αμετάφραστα στα ελληνικά· και θίγει σε δικό του κείμενο το κρίσιμο στη σκέψη και το στυλ του Ντεμπόρ θέμα του μπαρόκ, θέμα στο οποίο θα επανέλθουμε. Θεώρησα εντούτοις σωστό, από κάθε άποψη, να απευθυνθώ και σε κατεξοχήν αρμοδίους συνομηλίκους μου: Ζήτησα από τον Γιώργο-Ίκαρο Μπαμπασάκη να μου επιτρέψει να αναδημοσιεύσω το Σχετικά με το πέρασμα ορισμένων προσώπων μέσα από μια αρκετά μικρή χρονική μονάδα και, φυσικά, από τον Ευγένιο Αρανίτση να γράψει (στο επόμενο τεύχος) «μετά είκοσι έτη» περί Ντεμπόρ. Άλλωστε και οι δύο επισκέπτονταν από παλιά, με θεαματικά αποτελέσματα, τα γραφεία των Υποτυπώσεων στην Καλλιδρομίου, τον «Ένοικο» και το «Παρασκήνιο» εναλλάξ.

Ο δανδισμός (για τον οποίο έχει κάνει καίριες παρατηρήσεις ο Καμύ) και ο ναρκισσισμός τού Ντεμπόρ με ενοχλούν και σήμερα όσο και όταν τον πρωτοδιάβαζα· ίσως και περισσότερο, αν σκεφτεί κανείς ποιες συμπεριφορές νομιμοποίησαν και πόση μωρολογία περί «καταραμένων» υποστήκαμε έκτοτε. Δεν μπορεί όμως κανείς ν’ αρνηθεί την ισχύ των διαγνώσεών του και την ηθική, θα έλεγα, συνοχή τής στάσης του· που είναι η άλλη όψη του λαμπρού ύφους του, προφανώς. Άλλωστε, δύσκολα μπορώ να είμαι αντικειμενικός· διαβάζαμε Ντεμπόρ με τους φίλους μου όταν ακόμη ο στίχος του Βιγιόν ή του Καρυωτάκη («μα πού πήγαν τα χιόνια τ’ αλλοτινά;») δεν είχε αποκτήσει για μας όλο το βάρος του… Είμαι πεπεισμένος εντούτοις πως δεν είναι η νοσταλγία αλλά, αντιθέτως, η διάθεση να αφεθώ επιτέλους στο Zeitgeist. μπας και δω Θεού πρόσωπο, που με ώθησε να εισηγηθώ και να οργανώσουμε, παραλλήλως προς το αφιέρωμα, όπως όλος ο κόσμος, ένα event:

Την Κυριακή 18 Δεκεμβρίου, στις 9 μ.μ., στο καφέ «Παρασκήνιο», Καλλιδρομίου 68, θα προβάλουμε το Σχετικά με το πέρασμα ορισμένων προσώπων μέσα από μια αρκετά μικρή χρονική μονάδα χωρίς, για το Θεό (που λέγαμε), να επακολουθήσει συζήτηση, παρεκτός η ουσιώδης κι ασύντακτη που εναύει το αλκοόλ· ως εισιτήριο θα χρησιμεύει το τεύχος των Υποτυπώσεων – και όσοι προσέλθουν θα βρουν, σε ακριβή αναπαραγωγή, για την οποία μερίμνησε (όπως ήταν επίσης σωστό) ο Ελισαίος Μπαλής, και σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, το Ενάντια στον Κινηματογράφο τού 1977. Την ταινία διέθεσε ο Θανάσης Ρεντζής· τον ευχαριστούμε.

 

 

Δείτε όλα τα σχόλια