Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Παναγιώτης Ναυπλιώτης: Πασατέμπο με τη σούστα

Επί της Βερανζέρου, στη στοά Φέξη, κοντά στην πλατεία Κάνιγγος, βρίσκεται το πιο παλιό μαγαζί με ξηρούς καρπούς στην Αθήνα. Οι υπεραιωνόβιες ρίζες του φτάνουν μέχρι τα παράλια της Μικράς Ασίας, εκεί όπου ζούσε ο εμπνευστής του, Παναγιώτης Ναυπλιώτης.

Το μαγαζί άνοιξε το 1916 στη Σμύρνη. Όμως έξι χρόνια αργότερα ήρθε η Μικρασιατική Καταστροφή. Για τον ίδιο ακολούθησε αιχμαλωσία τριών μηνών από τους Τούρκους. Απελευθερώθηκε χάρη σε έναν Ιταλό που έμενε εκεί, τον γνώριζε και του έδωσε τα χαρτιά του. "Εγώ μπορώ να αποδείξω ότι είμαι Ιταλός, δεν τα χρειάζομαι" του είπε. Ο κ. Παναγιώτης τα κατάφερε.

Νωρίτερα στην Ελλάδα είχε έρθει η γυναίκα του Ευαγγελία. Μπαίνοντας στο πλοίο πήγε να χάσει το ένα της παιδί, που της έφυγε από το χέρι καθώς συνέρρεε ο κόσμος μαζικά στην αποβάθρα. Ένας γείτονας της οικογένειας είδε το μικρό αγόρι, το σήκωσε ψηλά και φώναξε στην απελπισμένη μάνα: "Προχώρα, τον έχω εγώ τον μικρό!".

Από τις παράγκες και τα δρομάκια της Καισαριανής ο κ. Παναγιώτης ξεκίνησε τη νέα του προσπάθεια. Σέρνοντας ένα καρότσι γεμάτο ξηρούς καρπούς, προσπαθούσε να πείσει τους “Ελλαδίτες” να αγοράσουν την πραμάτεια του.

“Δεν τον πρόλαβα. Πέθανε νωρίς, το 1954, γιατί ήταν και πονεμένοι οργανισμοί οι πρόσφυγες. Αλλά απ’ τον πατέρα μου έμαθα το παρελθόν μας κι ότι μια ζωή η τέχνη μας για να ζούμε ήταν αυτή” μας λέει ο συνονόματος εγγονός του, που κρατά σήμερα την επιχείρηση μαζί με τον ξάδερφό του.

Το πρώτο μαγαζί φτιάχτηκε σιγά - σιγά και με κόπο στα Χαυτεία (εκεί που είναι σήμερα ο Λουμίδης). Ήταν τέλη της δεκαετίας του 1920. “Για να πάρουν τις προμήθειες, ο παππούς με τη γιαγιά μου πήγαιναν στο Λαύριο, το οποίο ήταν τότε το μεγάλο λιμάνι. Για να φορτώσουν τα εμπορεύματα, πήγαιναν με τη σούστα (είδος άμαξας). Την έσερναν γαϊδούρια. Το ταξίδι, σκέψου, κρατούσε ίσα με δύο και τρεις ημέρες..”..

Η επαφή των προσφύγων με τον ανατολίτικο πολιτισμό συνέβαλε ώστε να μεταφέρουν στον νέο τους τόπο νέα προϊόντα, αλλά και να καθιερώσουν νέες διατροφικές συνήθειες. “Όταν ο παππούς μου έφερε τα πρώτα δαμάσκηνα από την Αμερική, οι Αθηναίοι τα έβλεπαν και έλεγαν ‘τι τεράστιες ελιές είναι αυτές;’. Με τον καιρό βγήκαν κι εδώ τα επιτραπέζια δαμάσκηνα, αυτά που κοκκινίζουν, τα οποία βγαίνουν πλέον κατά βάση στη Σκόπελο και στη Μυτιλήνη”.

Από το μαγαζί έχει περάσει πολύς κόσμος να δουλέψει, ανάμεσά τους και πρόσωπα γνώριμα σε όλους μας. "Μου είχε πει ο πατέρας μου πως, όταν ο Αντώνης Σαμαράς ήταν φοιτητής Νομικής, είχε δουλέψει ένα καλοκαίρι”. Ευτυχώς οι αντιλήψεις του διαφέρουν παρασάγγας από αυτές με του πρώην πρωθυπουργού.

Τον Παναγιώτη δεν τον προλαβαίνεις όταν αρχίζει να διηγείται. “Οι παλιές εικόνες είναι να τις ακούς και να τις φαντάζεσαι. Εδώ απέναντι, ας πούμε, τη δεκαετία του 1930 είχε στάβλους. Στα Χαυτεία όπου ήταν το παλιό μας μαγαζί κι εκεί που είναι το ταχυδρομείο σήμερα, όλο αυτό το τετράγωνο είχε πλατάνια. Είχε ένα ζαχαροπλαστείο και ένα ουζερί και μάλιστα στο υπόγειο αυτών ήταν ο Φιξ (ναι, με την μπύρα) που έβγαζε πάγο. Είχε εκεί πέρα παράρτημα και έβγαζε για τα ψυγεία πάγο, γιατί τότε δεν υπήρχαν ακόμη τα ηλεκτρικά ψυγεία”.

Καταλήγοντας διαπιστώνει πως "τότε ζούσε πιο φτωχικά ο κόσμος, υπήρχε μεγαλύτερη κρίση. Αλλά δεν ήταν οι ανάγκες μας τόσες και τα πάγια έξοδα. Υπήρχε καλύτερη επαφή με τα 'απλά'. Θέλουμε περισσότερα 'απλά' για να ζήσουμε καλύτερα και λιγότερα 'πάγια'”.

ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Πολυτεχνείο

Η σημερινή ημέρα ανήκει δικαιωματικά στη μνήμη της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Αυτής της εξέγερσης των νέων ανθρώπων που αμφισβήτησαν «τη βία ως στοιχείο εξαναγκασμού» και ύψωσαν τη φωνή τους για Ελευθερία και Δημοκρατία.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο