Το σύστημα που συνέχει μια κοινωνία είναι η Δικαιοσύνη. Ο τρόπος για να υπάρχει Δικαιοσύνη, το υποσύστημα δηλαδή, είναι ο Νόμος. Όταν το υποσύστημα υπερβαίνει το σύστημα και το υποκαθιστά, η κατάσταση που δημιουργείται λέγεται Δυσνομία και είναι η φοβερότερη από τα αδέλφια της Άτης, της θεάς που επιτελούσε το έργο της Νέμεσης. Τα άλλα αδέλφια της Άτης ήταν ο Πόνος, ο Λιμός, οι Μάχες και τα Ψεύδη. Αυτά λέει η ελληνική μυθολογία... Που όμως δεν είναι και τόσο μυθολογία αν ρίξουμε μια ματιά σε όσα βάρβαρα συμβαίνουν στις μέρες μας με την ολοκληρωτική ευθύνη της πιο άθλιας κυβέρνησης που γνώρισε ο τόπος από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα. Μια κυβέρνηση που, ακόμα και μετά τη μεγαλειώδη έγερση ενός ολόκληρου λαού που απαίτησε δικαιοσύνη, δικαιϊκά δειλή σε βαθμό χυδαιότητας επιδίδεται σε έναν οχετό νομικών ακροβασιών, ψευδών και αποκρύψεων προκειμένου να μην απολογηθεί και να μην τιμωρηθεί, πρώτον πολιτικά και κατόπιν ποινικά όπου υπάρχουν ποινικές ευθύνες. Το ίδιο που διέπραξε ουκ ολίγες φορές, γεγονός που της δημιούργησε αίσθημα ανεξέλεγκτης απολυταρχίας, με αποτέλεσμα να φτάσουμε στο έγκλημα των Τεμπών. Και μόνο η απαρίθμηση των εγκλημάτων που προηγήθηκαν και έμειναν ατιμώρητα την ίδια στιγμή που η κοινωνία υφίστατο τη βαριά πληρωμή και τον πόνο των συνεπειών, μόνο -επαναλαμβάνω- η απαρίθμησή τους προκαλεί φρίκη.
Δεν έγινε σε κενό ιστορικού και κοινωνικού χρόνου ο ξεσηκωμός της 28ης Φεβρουαρίου 2025, στην επέτειο των δύο χρόνων από το θηριώδες έγκλημα των Τεμπών. Δεν είναι μια «τυφλή» εκδήλωση συναισθηματικού ορυμαγδού χωρίς απεύθυνση. Ο ξεσηκωμός αυτός, που είχε το βιοτικό υπόστρωμα της αδικίας εκατομμυρίων ανθρώπων, είχε αντίπαλο: το καθεστωτικό κράτος, την ασυδοσία που δημιούργησε τη γενικευμένη Δυσνομία του ολοκληρωτισμού με την παράλυση κάθε διαμεσολαβητικής συνθήκης μιας Δημοκρατίας. Ολοκληρωτισμός, άλλωστε, κατή τη Χάνα Άρεντ, είναι «η ριζική καταστολή της πολιτικής και η περιφρόνηση εκ μέρους της εξουσίας των ατομικών δικαιωμάτων του πολίτη».
Ακριβώς αυτή η περιφρόνηση στην πιο ακραία της μορφή συμβολοποίησε το έγκλημα των Τεμπών λογικά, ηθικά και αισθητικά στο τεράστιο πλήθος των πολιτών, σε μια «λογική μεγάλου σχήματος» (Καρούζος), έτσι που βρήκε την ίδια στιγμή τα ίδια λόγια «που παίρνουνε το ίδιο βάρος σ’ όλες τις καρδιές, σ’ όλα τα χείλη» (Ρίτσος). Αυτή η περιφρόνηση στον γονιό, στον αδελφό, στον φίλο, στον αγαπημένο, στην πιο υψηλή μορφή του πόνου, στην απώλεια και στο πένθος, η περιφρονητική δηλαδή και αγριότατη στέρηση του δικαιώματος στην αλήθεια ήταν η κρίσιμη ύλη που δημιούργησε τη σχάση και την έκρηξη. Ήταν οι συγκεντρώσεις το μεγαλείο ενός λαού που θρυμμάτισε το πρόσωπο της Δυσνομίας, του Πόνου και του Ψεύδους, γιατί μέσα σ’ αυτή την περιφρόνηση χώρεσαν κι όλες οι άλλες ταπεινώσεις και η πελώρια ζωή θυμήθηκε τον εαυτό της.
Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο από δω και πέρα. Ας μην ελπίζουν τα θηρία. Αυτά τα γεγονότα εγκαθίστανται για πάντα στην καθ’ όλου συνείδηση κι έρχεται πάντοτε η στιγμή που ενεργοποιούνται. Δεν είναι έρημος η κοινωνία ακόμα κι όταν μοιάζει τέτοια. Ακόμα κι όταν η καθεστωτική Δυσνομία καταφέρνει να ερημοποιήσει την πραγματικότητα και η έρημος Ατακάμα φαντάζει μικρή μπροστά της, ακόμα και τότε, πάντοτε θα υπάρχουν οι μανάδες του Μαγιού που θα ψάχνουν στην έρημο να βρουν τα οστά των παιδιών τους, τα ίχνη της ιστορίας όλων δηλαδή. Και θα τα βρίσκουν. Γιατί η ψυχή τους είναι μεγαλύτερη από τη μεγαλύτερη έρημο. Αυτό δεν καταλαβαίνουν τα θηρία μέσα στην αιματοβαμμένη τους δεξιότητα.
Οχι τον τόπο του εγκλήματος να ανασκάψουν και να βεβηλώσουν, αλλά όλες τις ερήμους του κόσμου να αναποδογυρίσουν, οι μανάδες θα βρουν την αλήθεια. Η παραβίαση του ιερού, απόλυτου δικαιώματος στη ζωή πάντοτε τιμωρείται. Ακόμα και το πόρισμα, στην ανάγκη του να είναι ακριβές, γίνεται συγκλονιστικά ποιητικό: μιλάει για «μη ιεροποίηση του χώρου». Άκου τώρα: μιλώντας για αποκλεισμό του χώρου από μολυσματικές ψευδοποιήσεις, κάτι που δεν έγινε, λέει για την «ιερότητα». Για το άβατο. Την αναγκαία γαλήνη για την έρευνα που βιάστηκε βάναυσα από τους δύσνομους αυθέντες.
Ως εδώ.