Τρεις γαλλικές ταινίες αυτή την εβδομάδα: ένα νευρώδες θρίλερ για ένα κρατικό σκάνδαλο, ένα δράμα γύρω από μια προβληματική ερωτική σχέση και μια χοντροκομμένη κωμωδία. Μια αμερικανική περιπέτεια οδήγησης συμπληρώνει το μενού πρώτης προβολής, όμως οι κινηματογραφόφιλοι αξίζει να αναζητήσουν τις τρεις εκλεκτές επανεκδόσεις της εβδομάδας.
Πολιτικό δράμα διαφθοράς γύρω από μια υπόθεση λαθρεμπορίας ναρκωτικών
Ερευνα πάνω σε ένα κρατικό σκάνδαλο (Undercover) ***
Σκηνοθεσία: Τιερί ντε Περετί
Πρωταγωνιστούν: Ροσντί Ζεμ, Βενσάν Λιντόν, Βαλέρια Μπρούνι-Τεντέσκι
Ενας καταξιωμένος δημοσιογράφος στη Γαλλία και ένας άνθρωπος του παρασκηνίου με διασυνδέσεις με ανθρώπους της εξουσίας θα βρεθούν μπλεγμένοι σε ένα τεράστιο σκάνδαλο ναρκωτικών. Στην υπόθεση εμπλέκονται κρατικοί παράγοντες αλλά και άνθρωποι μέσα από τους κόλπους της αστυνομίας. Αν το νομικά απαραίτητο εισαγωγικό σημείωμα μας ενημερώνει ότι όσα θα δούμε αποτελούν προϊόν μυθοπλασίας, είναι κοινό μυστικό ότι ο Ντε Περετί βασίστηκε στην πραγματική εμπειρία του πληροφοριοδότη της Δίωξης Ναρκωτικών Φρανσουά Τιερί, ο οποίος κατηγορήθηκε το 2017 για συνέργεια σε λαθρεμπόριο με τη χρήση αστυνομικών μέσων. Έχοντας ήδη δύο μεγάλου μήκους στο ενεργητικό του (το «Les Apaches» του 2013 και το «Ο Κορσικανός» του 2017), ο σκηνοθέτης αντλεί υλικό διαφθοράς από την εντυπωσιακή υπόθεση και χειρίζεται με αξιοθαύμαστη νηφαλιότητα τις τεχνικές της δημοσιογραφικής έρευνας. Από τη μαζική ρίψη τόνων κάνναβης στην πόλη της Μαρβέγια στην ατμοσφαιρική εναρκτήρια σεκάνς, οι ερμηνείες βασίζονται στην ηθική στάση των χαρακτήρων. «Δεν είμαι ούτε αστυνομικός ούτε κακοποιός» λέει ο Ροσντί Ζεμ, που χαρίζει μια συγκρατημένη ερμηνεία. Από την άλλη, ο δημοσιογράφος μπορεί να μετατραπεί σε σκληρό νταή και δεν είναι ο ηρωικός σταυροφόρος που συναντάμε στα αμερικανικά θρίλερ καταγγελίας.
Περιπέτεια με οδηγούς αγωνιστικών αυτοκινήτων από το ομώνυμο video game
Gran Turismo **1/5
Σκηνοθεσία: Νιλ Μπλόμκαμπ
Πρωταγωνιστούν: Ντάρεν Μπαρνέτ, Ντέιβιντ Χάρμπορ, Ορλάντο Μπλουμ
Μια παράδοξη αληθινή ιστορία που προέκυψε από το διάσημο βιντεοπαιχνίδι ταχύτητας. Ένας εξαιρετικά ικανός παίκτης του βιντεοπαιχνιδιού «Gran Turismo» αποφασίζει να πάρει μέρος σε έναν διαγωνισμό με έπαθλο την ευκαιρία να οδηγήσει ένα αληθινό μονοθέσιο σε αγώνες ταχύτητας που έχει οργανώσει ένας γλοιώδης έμπορος αυτοκινήτων, ο οποίος ονειρεύεται μετατρέψει τους παίκτες της κονσόλας σε πρωταθλητές της ασφάλτου - κάτι που προκαλεί τη δυσφορία των πραγματικών πιλότων πίστας. Ο σκηνοθέτης Νιλ Μπλόμκαμπ (έχει υπογράψει το αρκετά διασκεδαστικό «District 9» και το μάλλον αποτυχημένο «Elysium») εξερευνά, χωρίς να εμβαθύνει ποτέ, στην πρόκληση του παρατηρητή και του ερασιτέχνη να ριχτεί στη μάχη, να βάλει τον εαυτό του σε κίνδυνο και να υποστεί τις αληθινές συνέπειες. Φτιάχνει λοιπόν ένα mainstream δράμα με αγωνιστικά αυτοκίνητα χωρίς να παραμελεί τους χαρακτήρες του, οι οποίοι ξεπερνούν τις αμφιβολίες και τις αντιληπτές αδυναμίες τους για να πετύχουν κάτι ασυνήθιστο. Πρόκειται για ένα φιλμ συνταγής, που όμως δεν απευθύνεται μόνο σε gamers και αναμοχλεύει τον μηχανισμό διάσημων αθλητικών ταινιών, αυτών που υμνούν την ιδέα του ατομικού επιτεύγματος και της δύναμης της θέλησης.
Μια γυναίκα πρέπει να βρει τη δύναμη να απεγκλωβιστεί από έναν χειριστικό σύντροφο
Εμείς οι δυο (L’ amour et les forets) ***
Σκηνοθεσία: Βαλερί Ντονζελί
Πρωταγωνιστούν: Βιρζινί Εφιρά, Μελβίλ Πουπό
Η Μπλανς πιστεύει ότι έχει βρει τον ιδανικό σύντροφο στο πρόσωπο του Γκρεγκουάρ. Η παθιασμένη σχέση οδηγεί σε μια γρήγορη συγκατοίκηση. Όσο η σχέση τους προχωράει, η ίδια συνειδητοποιεί ότι εξαιτίας των περιορισμών και των απαιτήσεών του βρίσκεται αποκομμένη από τους ανθρώπους της και σταδιακά γίνεται ανήμπορη να πράξει οτιδήποτε χωρίς τον έλεγχο και την άδεια του συντρόφου της. Φεύγει μακριά από την οικογένειά της και τη δίδυμη αδελφή της για να βρεθεί εγκλωβισμένη σε μια σχέση με έναν απόλυτα χειριστικό άνδρα. Η Βαλερί Ντονζελί περιγράφει τον αγώνα απεγκλωβισμού από μια τοξική σχέση για να δώσει σαφή μηνύματα ενδυνάμωσης και να υπογραμμίσει τις συμπεριφορές στις οποίες υποβόσκουν το gaslighting και ο έλεγχος. Αυτή είναι η δύναμη της ταινίας, καθώς υπάρχει μεγάλο πεδίο ταύτισης με κάθε δυνητικό θεατή, αλλά ταυτόχρονα και η αδυναμία της, εφόσον ο διδακτικός χαρακτήρας (μόνο τηλέφωνο καταγγελιών δεν εμφανίζεται στους τίτλους τέλους) παίρνει το πάνω χέρι από την καλλιτεχνική αυτοέκφραση. Ωστόσο, το ανθρωποκεντρικό δράμα της Ντονζελί είναι καλά δομημένο και διαθέτει αξιόλογες ερμηνείες - ειδικά η Βιρζινί Εφιρά είναι αλάνθαστη στον τρόπο που πετυχαίνει τις σωματικές αλλαγές στην κίνηση της ηρωίδας όσο εξελίσσεται άνισα αυτή η ερωτική σχέση.
Γαλλική κωμωδία καταστάσεων που μας λέει πολλά ψέματα
Μια του ψεύτη (Menteur) *
Σκηνοθεσία: Ολιβιέ Μπαρού
Πρωταγωνιστούν: Ταρέκ Μπουνταλί, Πολίν Κλεμάν, Kαρίμ Μπελχαντρά
Ενας παθολογικός ψεύτης, που παρουσιάζεται από αστροναύτης και παγκόσμιος πρωταθλητής στο καράτε μέχρι κολλητός της Μις Υφήλιος, κάποια στιγμή έρχεται αντιμέτωπος με τα ψέματά του. Ο αθεράπευτος ψεύτης ξυπνά σε έναν κόσμο όπου κάθε ακραία απιθανότητα που έχει ξεστομίσει γίνεται πραγματικότητα. Το αρχέτυπο του παθολογικού ψεύτη δεν έχει αντιμετωπιστεί τόσο καλά στο σινεμά - το «The invention of lying» του Ρίκι Ζερβέ εξαντλήθηκε στο χιούμορ της αμηχανίας και το «Liar liar» στις μούτες του Τζιμ Κάρεϊ. Κι αυτή η κομεντί δεν κάνει καμία προσπάθεια για κάτι βαθύτερο. Πρόκειται για ριμέικ της πρόσφατης κωμωδίας «Menteur» του 2019, που πασχίζει να αποδείξει ότι έχει λόγο ύπαρξης μέσα από χοντροκομμένα γκαγκ και άβολα αστεία γύρω από ξεπερασμένα στερεότυπα. Ακόμη και να μη δώσουμε σημασία στις παράλογες καταστάσεις και στα κουραστικά ανέκδοτα, είναι αδύνατον να προσπεράσουμε το ηθικό μήνυμα του φινάλε, που δεν θα συναντούσαμε ούτε στις χειρότερες ηθογραφίες της Φίνος Φιλμς.
Επανεκδόσεις
Ενα εμβληματικό φιλμ περιπλάνησης του μεγάλου Αντονιόνι
Επάγγελμα: Ρεπόρτερ (The passenger) ****
Σκηνοθεσία: Μικελάντζελο Αντονιόνι
Πρωταγωνιστούν: Τζακ Νίκολσον, Μαρία Σνάιντερ, Στίβεν Μπέρκοφ
Ενας δημοσιογράφος (Τζακ Νίκολσον) που κάνει έρευνα για ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με τις ομάδες ανταρτών στο Τσαντ της Αφρικής θα πάρει την ταυτότητα ενός νεκρού Βρετανού. Κυκλοφορόντας με νέο όνομα, από τη μία θα του λυθούν τα χέρια στις επαφές με τους ντόπιους κι από την άλλη θα ξεφύγει από το παρελθόν του, κάτι που φαίνεται πως τον βολεύει. Ο ήρωας, που αντιλαμβάνεται διφορούμενα το επαγγελματικό καθήκον, θα χαθεί σε μια υποσαχάρια περιπλάνηση, που σταδιακά θα γίνει και υπαρξιακή, με τη βοήθεια μιας νεαρής φοιτήτριας (Μαρία Σνάιντερ). Ο Μικελάντζελο Αντονιόνι, ως μάστορας της παραπλανητικής χρήσης του κάδρου, επιτρέπει στην αποξένωση της ανωνυμίας να στραγγίξει την ψυχή του ήρωα χωρίς να αφήνει σημάδια και παρατηρεί με μαεστρία τις άκαρπες (ή, πιο σωστά, απρόθυμες) προσπάθειές του να κάνει επαφές για μια διεκπαιρεωτική δουλειά πριν αλλάξει όνομα και αναζητήσει τη δική του ταυτότητα σε ένα αχανές τοπίο, όπου θα έρθει σε επαφή με τις δικές του ευθύνες και τον κομφορμισμό που πάντα τον κατέτρεχε. Αν κάπου υστερεί το μεγαλειώδες πόνημα του Αντονιόνι, είναι το κάστινγκ του Νίκολσον, ο οποίος ερχόταν με τη φόρα του «Chinatown» και της «Φωλιάς του κούκου». Ο Ιταλός δημιουργός ήθελε έναν εμπορικό Αμερικανό αστέρα να κάνει τον περιπατητή (που ενσάρκωνε καλύτερα απ’ όλους ο Μαστρογιάνι) και έδειξε αδιαφορία για την ερμηνευτική στόφα του Νίκολσον (ο πιο εσωστρεφής και σιωπηλός Ντε Νίρο θα ήταν μια ευτυχέστερη επιλογή). Η επανέκδοση της ταινίας μάς δίνει την ευκαιρία να απολαύσουμε το υπερβατικό μονόπλανο 8 λεπτών όπου ο φακός περιπλανιέται σαν πνεύμα σε ανάνηψη που δραπετεύει από φυλακή και αιωρείται παρακολουθώντας έξω από το σώμα του ξαπλωμένου άνδρα τι συμβαίνει τριγύρω του. Το «Επάγγελμα ρεπόρτερ» είναι ένα αίνιγμα με αόρατα υπονοούμενα, που δοξάζει την αφαίρεση και εξελίσσεται με έναν συντονισμένα αργόσυρτο ρυθμό. Μακράν πιο ολοκληρωμένο από το αφελές «Zabriskie point», πιο προσιτό από το «Blow up», αλλά δίχως να φτάνει το μεγαλείο τη «Νύχτας» («La notte»).
Μια Εβραία προσπαθεί να επιβιώσει στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς εκτελώντας χρέη διερμηνέα
Το τελευταίο στάδιο (Ostatni etap) ****
Σκηνοθεσία: Βάνα Γιακουμπόφσκα
Πρωταγωνιστούν: Αλεξάντρα Σλόνσκα, Ουγκέτε Φάγκετ, Τατιάνα Γκουρέτσκαγια
Πολωνικό δράμα του 1948 γυρισμένο στο Άουσβιτς από την Πολωνή Γιακουμπόφσκα, βασισμένο σε δικές της εμπειρίες. Η ιστορία της γυναίκας σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς, που τράβηξε την προσοχή των φρουρών καθώς ήταν πολύγλωσση, επηρέασε μεταγενέστερους σκηνοθέτες, από τον Άλεν Ρενέ μέχρι τον Σπίλμπεργκ, και αναμφισβήτητα εφηύρε τη δραματική γλώσσα στην οποία βασίστηκαν οι μετέπειτα αναπαραστάσεις του Ολοκαυτώματος: οι ριγέ στολές, οι κουκέτες, οι βάναυσες συγκεντρώσεις με τις εξαντλημένες φυλακισμένες και οι διαφορετικοί τύποι των ναζί. Καθώς οι σύμμαχοι πλησιάζουν, αριστεροί Πολωνοί σχεδιάζουν να δημοσιοποιήσουν, μέσω μυστικών διασυνδέσεων, το ανατριχιαστικό τελικό σχέδιο των ναζί, που είναι να δολοφονήσουν όλους τους κρατούμενους μέσα σε πέντε ημέρες και να ισοπεδώσουν το στρατόπεδο την επομένη. Υπάρχουν πολλές σκληρές σκηνές στην ταινία, όπως ο θάνατος ενός νεογέννητου με ένεση δηλητηρίου, όμως τίποτα δεν πλησιάζει σε αγριότητα τη σκηνή που δείχνει τους ναζί και τις οικογένειές τους να χαλαρώνουν στα πολυτελή διαμερίσματά τους, εκεί όπου ένα κακομαθημένο παιδάκι βάζει τους γονείς του και τους φίλους τους να παραταχθούν σαν αιχμάλωτοι. Η ταινία προβάλλεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Μια αιματοβαμμένη και πικρή σάτιρα από τους αδελφούς Κοέν
Φάργκο (Fargo) ****1/5
Σκηνοθεσία: Τζόελ και Ίθαν Κοέν
Πρωταγωνιστούν: Φράνσις ΜακΝτόρμαντ, Γουίλιαμ Μέισι, Στιβ Μπουσέμι
Ενας φουκαράς πωλητής αυτοκινήτων (Μέισι) προσλαμβάνει δύο εγκληματίες για να απαγάγουν τη γυναίκα του με στόχο τα λύτρα του πεθερού του, όμως οι απαγωγείς σπέρνουν την καταστροφή και το αίμα στο διάβα τους. Μια αστυνομικός σε προχωρημένη εγκυμοσύνη (ΜακΝτόρμαντ) θα κυνηγήσει τα ίχνη τους. Η απέραντη ανθρώπινη ηλιθιότητα και η απληστία -δύο βασικοί πυλώνες του έργου των Κοέν- βρίσκουν άριστη εφαρμογή στο χιονισμένο «Φάργκο». Τα αδέλφια, ύστερα από τη στουντιακή αποτυχία του «Hudsucker proxy», επέστρεψαν στις ρίζες του μεταμοντέρνου νουάρ και το αποτέλεσμα ήταν ένας θρίαμβος που τους έστειλε στα Όσκαρ. Η κοενική κοσμοθεωρία της ματαιότητας, όπου όλα στροβιλίζονται γύρω από το μηδέν, αυτή τη φορά γράφεται με αίμα στο χιόνι, με μπόλικο σαρκασμό και λεπτές στρώσεις ειρωνείας γύρω από τη ζωή στην επαρχιακή νηνεμία στη Βόρεια Ντακότα, όταν τα εγκληματικά σχέδια πηγαίνουν κατά διαόλου και προκαλούν ένα ντόμινο από φόνους και προδοσίες. Το «Φάργκο» ήταν η ταινία που τοποθέτησε αμετάκλητα το δημιουργικό δίδυμο στην ελίτ των κορυφαίων του σύγχρονου αμερικανικού σινεμά.
