Να μετατρέψουν σε προάγγελο εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων τη στασιμότητα που καταγράφεται στις διαπραγματεύσεις μετά και το "άγονο" Eurogroup της περασμένης Πέμπτης επιχειρούν ορισμένα εγχώρια κέντρα, προσπαθώντας να στήσουν μια εικόνα ταύτισης των ευρωπαϊκών Θεσμών με το ΔΝΤ. Από την άλλη μεριά, η κυβέρνηση συνεχίζει την προσπάθεια εξεύρεσης λύσης με χρονικό όριο το Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου, χωρίς να υποχωρεί από τη “γραμμή” “όχι προληπτικά μέτρα” μετά το τέλος του προγράμματος. Μετά την ημερομηνία αυτή, οι ολλανδικές εκλογές και, μετέπειτα, οι εκλογές άλλων χωρών θα καταστήσουν οποιαδήποτε συζήτηση για την Ελλάδα σχεδόν αδύνατη και θα έχει καθυστερήσει -πιθανόν καταλυτικά για την πορεία της οικονομίας- ή ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Πάντως, δεν αποκλείεται να υπάρξουν και κινήσεις από άλλα εμπλεκόμενα στο ελληνικό πρόγραμμα μέρη, μιας και μια αναστάτωση γύρω από το ελληνικό πρόγραμμα απειλεί να εισέλθει στις προεκλογικές περιόδους των ευρωπαϊκών χωρών.
Τόσο η αξιωματική αντιπολίτευση όσο και αρκετά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης καλλιεργούν, λοιπόν, σενάρια ασφυξίας της κυβέρνησης μεταξύ νέων σκληρών μέτρων ή εκλογών. Σε αυτήν την κρίσιμη καμπή των διαπραγματεύσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συγκεκριμένα έσπευσε να ρίξει την ευθύνη εμπλοκής των διαπραγματεύσεων στην κυβέρνηση, δηλώνοντας έτοιμος για τον “καλό αγώνα για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας”. Όμως, η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν επιθυμεί εκλογές, επισημαίνοντας ότι έχει τηρήσει πλήρως το πρόγραμμα, υπερβαίνοντας μάλιστα κατά πολύ τον στόχο για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2016. Εξάλλου, παρά την εικόνα που καλλιεργεί η αντιπολίτευση, ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν φτάσει στο τέλος τους, κάθε άλλο παρά έχουν σταματήσει οι συζητήσεις.
Δεν υπήρξε ενιαία στάση Ευρωπαίων και Ταμείου
Επιπλέον, ανώτατα κυβερνητικά στελέχη διαψεύδουν κατηγορηματικά τα περί ενιαίας στάσης των ευρωπαϊκών Θεσμών με το ΔΝΤ. Όπως εξηγούν, υπήρξε μεν βολιδοσκόπηση της ελληνικής πλευράς για το ενδεχόμενο να αποδεχτεί κάποια πράγματα που ζητάει το ΔΝΤ, προκειμένου να “ξεμπλοκάρουν” οι διαπραγματεύσεις, αλλά μετά την κάθετη άρνηση της Ελλάδας δεν επανήλθαν στο θέμα. Μόνο κάποιες χώρες με συντηρητικές κυβερνήσεις “πίεσαν” προς αυτή την κατεύθυνση, με την πλειονότητα των χωρών να παραμένουν σιωπηρές και τη Γαλλία να υποστηρίζει ενεργά τις ελληνικές θέσεις, λέγοντας μάλιστα ότι δεν είναι δυνατόν να ζητούνται προληπτικά μέτρα από οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα.
Παρ’ όλα αυτά, ανώτατο κυβερνητικό στέλεχος εξέφρασε έντονη δυσαρέσκεια σε αρμόδιο ανώτερο στέλεχος της Κομισιόν, το οποίο παραδέχτηκε ότι υπήρξε λανθασμένος χειρισμός, που έδωσε λαβή για υποτιθέμενη ταύτιση απόψεων Ευρωπαίων - ΔΝΤ.
Επιμονή ΔΝΤ, παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα
Η ελληνική πλευρά μετέβη στις Βρυξέλλες με συγκεκριμένη συμβιβαστική πρόταση, η οποία περιελάμβανε επέκταση του δημοσιονομικού “κόφτη”, στον οποίο εμπεριέχονταν, σύμφωνα με πληροφορίες, συγκεκριμένα πεδία μείωσης δαπανών, αλλά και αύξησης εσόδων, στην κατεύθυνση των όσων ζητούσε το ΔΝΤ. Ωστόσο, η ελληνική πλευρά αρνείται να δεχτεί προληπτική νομοθέτηση μέτρων, παρά μόνο την επέκταση ενός “εμπλουτισμένου” μηχανισμού, για τον οποίο είναι βέβαιη ότι δεν θα χρειαστεί να ενεργοποιηθεί, λόγω της καλής πορείας της οικονομίας και της υπεραπόδοσης των εσόδων. Εξάλλου, προκάλεσε αίσθηση στο Eurogroup της Πέμπτης το γεγονός ότι η χώρα μας φαίνεται να πετυχαίνει πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 2% και άνω, αντί για 0,5%, όπως προβλεπόταν. Το αποτέλεσμα αυτό ξεπερνά ακόμη και τον στόχο του 2017, ο οποίος είναι στο 1,75%.
Σύμφωνα με πληροφορίες, μετά τα αποτελέσματα αυτά, οι απαιτήσεις του ΔΝΤ για προληπτικά μέτρα το 2019 και το 2020 αναγνωρίζονται ως παράλογες, έστω και αν δημόσια οι εμπλεκόμενοι στο ελληνικό πρόγραμμα διακηρύττουν ότι οι προτάσεις της Ελλάδας θα πρέπει να απηχούν και τις απόψεις του ΔΝΤ. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ είπε ότι οι προτάσεις της Ελλάδας θα πρέπει να καλύπτουν το σύνολο των δανειστών, ενώ από την άλλη έκανε λόγο για «μηχανισμό» εγγυήσεων που πρέπει να συμφωνηθεί για το διάστημα μετά το 2018 και όχι για μέτρα. Υπενθυμίζεται ότι το Ταμείο, ούτε λίγο ούτε πολύ, ζητάει τη μείωση του αφορολόγητου ορίου στις 5.000 ευρώ (8.665 ευρώ σήμερα) και μείωση κύριων συντάξεων από την 1η.1.2019.
Ο εκβιασμός του ΔΝΤ στους Ευρωπαίους
Γενικότερα, το ΔΝΤ συνεχίζει να τραβά ολοένα και περισσότερο το σχοινί όχι μόνο για την ελληνική αλλά και για την ευρωπαϊκή πλευρά, κάτι που φαίνεται και από τη θέση του Ταμείου ότι το ελληνικό χρέος είναι «εξαιρετικά μη βιώσιμο» ακόμα και αν περάσει η πρόταση Σόιμπλε για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% επί δεκαετία. Τα παραπάνω είδαν το φως της δημοσιότητας αναφορικά με την έκθεση περί βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους, η οποία θα παρουσιαστεί στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΝΤ στις 6 Φεβρουαρίου. Ενδεχομένως, εκείνη την ημέρα να υπάρξουν εξελίξεις στο ελληνικό ζήτημα, αν και θα είναι οριακός ο χρόνος μέχρι το Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου.
Η πίεση του χρόνου, λοιπόν, αλλά και ο εκβιασμός του ΔΝΤ φαίνεται ότι αγγίζουν πλέον και τις χώρες που μπαίνουν σε προεκλογική περίοδο (Ολλανδία, Γαλλία, Γερμανία και, ενδεχομένως, Ιταλία). Τούτων δοθέντων, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να αναλάβει πρωτοβουλία γεφύρωσης των διαφορών με το ΔΝΤ ακόμη και η Γερμανία, και συγκεκριμένα ο ίδιος ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Σε μια τέτοια περίπτωση, η ελληνική πλευρά θα ερχόταν σε δύσκολη θέση, καθώς είναι σαφές ότι υπάρχει τεράστια δυσπιστία για τις προθέσεις του Γερμανού υπουργού Οικονομικών. Δεν έχει ξεκαθαριστεί, δε, αν η αύξηση της θερμοκρασίας στο ελληνικό ζήτημα δημιουργεί πρόβλημα στο κόμμα της Άνγκελα Μέρκελ ή αντίθετα το πριμοδοτεί. Σε κάθε περίπτωση, η απειλή φυγής του Ταμείου από το πρόγραμμα είναι εκβιασμός με πραγματική ισχύ έναντι της Μέρκελ, που βρίσκεται καταμεσής της προεκλογικής της περιόδου, και ως εκ τούτου φαίνεται ότι έχει αυτο-παγιδευτεί στη δέσμευσή της προς το Κοινοβούλιου για συμμετοχή του ΔΝΤ.
Πρωτοβουλίες του ίδιου του πρωθυπουργού
Για να επανέλθουμε στην Ελλάδα, το πιο κρίσιμο ζήτημα για την κυβέρνηση είναι το τι μέλλει γενέσθαι από εδώ και πέρα και πώς θα μπορούσε να αρθεί το αδιέξοδο που τείνει να παγιωθεί. Μέχρι σήμερα, δεν έχει πραγματοποιηθεί ολική αποτίμηση της κατάστασης που διαμορφώνεται, δεδομένου ότι ο πρωθυπουργός αναχώρησε για τη Λισσαβώνα και τη σύνοδο των Μεσογειακών χωρών της Ε.Ε, την ώρα που ο Ευκλείδης Τσακαλώτος βρισκόταν ακόμη στις Βρυξέλλες για το Ecofin.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο πρωθυπουργός θα αναλάβει μέρος των πολιτικών πρωτοβουλιών για επίλυση, τόσο στην ευρωμεσογειακή σύνοδο όσο και στη σύνοδο κορυφής τη Μάλτας την ερχόμενη Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου, όπου θα παραστεί, βεβαίως, και η Άνγκελα Μέρκελ.
Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν είναι ξεκάθαρο αν θα επηρεάσει τελικά τις αποφάσεις στη διαπραγμάτευση η κρίσιμη γεωπολιτική θέση της χώρας και ο σταθεροποιητικός ρόλος που αυτή διαδραματίζει σε μια ασταθή περιοχή.
Στις 5 Φεβρουαρίου η ομιλία Τσίπρα στην Αθήνα
Σε ό,τι αφορά το εσωτερικό της χώρας, στην κυβέρνηση παραμένουν επικεντρωμένοι στην προώθηση του κυβερνητικού έργου, ενδεικτικό του οποίου είναι οι συσκέψεις συντονισμού που έγιναν, τις προηγούμενες μέρες, στο πλαίσιο του ΚΥΣΚΟΙΠ, του ΚΥΣΟΙΠ και του Πολιτικού Συμβουλίου του ΣΥΡΙΖΑ. Επιπλέον, με αφορμή τη συμπλήρωση δύο χρόνων από την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας, ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει την εξόρμησή του σε όλη την επικράτεια (ήδη έγιναν περιοδείες 18 υπουργών, με τη συνοδεία βουλευτών και κομματικών στελεχών), με στόχο τη διατήρηση της αδιαμεσολάβητης επικοινωνίας με τους πολίτες. Κορύφωση αυτής της καμπάνιας αναμένεται να αποτελέσει η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα την Κυριακή 5 Φεβρουαρίου στο κλειστό του Τάε Κβον Ντο, σύμφωνα με τον έως τώρα προγραμματισμό της Κουμουνδούρου.
