Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

H νόσος ως μεταφορά σε λογοτεχνία και ποίηση

Από το «κρυφό σαράκι» της Μαρίας Πολυδούρη, το «άρρωστο ρόδο» του Blake, την ασθένεια ως μύηση του Τόμας Μαν, αλλά και την παράδοση του ασθενούς βασιλέως στον μύθο του Γκράαλ στην Έρημη χώρα του Έλιοτ, σε αυτήν εδώ τη στήλη των αναγνωστικών ανταλλαγών έχουμε συναντηθεί...

Από το «κρυφό σαράκι» της Μαρίας Πολυδούρη, το «άρρωστο ρόδο» του Blake, την ασθένεια ως μύηση του Τόμας Μαν, αλλά και την παράδοση του ασθενούς βασιλέως στον μύθο του Γκράαλ στην Έρημη χώρα του Έλιοτ, σε αυτήν εδώ τη στήλη των αναγνωστικών ανταλλαγών έχουμε συναντηθεί πάνω από μια φορά με τις μεταφορές και τη συνθήκη της νόσου στη λογοτεχνία και την ποίηση. Ένα θέμα που φυσικά δεν εξαντλείται στην ψυχική ερήμωση και δυσανεξία, αλλά πολλές φορές αφορά την πραγματική συνθήκη νοσούντων λογοτεχνών - όπως, για παράδειγμα, ο Βιζυηνός και ο ρυθμός του κόσμου του ή ο Γιάννης Βαρβέρης και η στέρηση του νερού στην καμήλα του. Ατόφιο βιωματικό υλικό -η επίσκεψη του γιατρού και η εξαπάτηση του μικρού παιδιού- που μετουσιώνεται σε νοσταλγικό μυστήριο, όπως και η αμυδρή ανάμνηση μιας νοσηλείας σε κάποιο δωμάτιο του σπιτιού. Εδώ μιλώ για τις Τέσσερις εποχές του Κώστα Μαυρουδή.

Αφορμή γι' αυτές τις σκέψεις είναι η πρόσφατη ανάγνωση της ποιητικής συλλογής της Ευτυχίας - Αλεξάνδρας Λουκίδου Το επιδόρπιο, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος και ανά χείρας κρατώ την γ' έκδοση του 2013.

Μια συλλογή που πλαισιώνεται από δυο κείμενα του Έντγκαρ Άλλαν Πόε για το θέατρο, τη μίμηση, τις μάσκες, την τελετουργική εξαπάτηση (σε μετάφραση Γιώργου Μπλάνα) και που κατευθύνουν τον αναγνώστη σε μια μυητική προσέγγιση με την επισημότητα του θεάτρου, του κουστουμιού, της περούκας, την επί σκηνής δραματοποίηση των όσων πρόκειται να ειπωθούν, μεταμορφωμένα, ονειρικά... Στο μεταίχμιο μεταξύ ζωής και θανάτου, με τις περσόνες των θεατρικών ηρώων που κάνουν την εμφάνισή τους, επέρχεται η συγχώρηση, η συμφιλίωση. Η πεμπτουσία - ένα απόσταγμα, ως εάν πρόκειται να αποχαιρετήσει κάποιος τη ζωή.

Ο βίος είναι βραχύς, ποτέ δεν ξέρεις: «Προτείνω, αγαπητοί μου, για αλλαγή / να ξεκινήσει η βραδιά με επιδόρπιο. / Ποτέ δεν ξέρεις άλλωστε τι γίνεται / έτσι επικίνδυνα άρρωστοι που είμαστε».

Η ασθένεια και η θνητότητα, η ασθένεια και η δυσανεξία, η υποταγή στη νοσηλεία ("τακτοποιώ [...] φλούδες δύσπιστων λέξεων/και μπουκαλάκια με αιθέρα/και να φανερωθεί ζητώ/εκείνο που δεν ορίζεται").

Εξίσου επίσημη, δραματική, εξωπραγματική, με την ίδια τραγικότητα που έχει η θεατρική παράσταση, είναι και η εγχείρηση, η νάρκωση, η ημισυνειδητή υπακοή στον κόσμο τής νοσηλείας, του άλλου χρόνου, στο μεταίχμιο ζωής και θανάτου.

Η ασθένεια είναι το μαγικό ραβδί. Μαγεύει την πρόσληψη του κόσμου. Μεταμορφώνει σε ονειρικό υλικό τον περίγυρο, θαμπώνει τα είδωλα, αποσυνδέει τις επαφές. Μετασχηματίζει το ποιητικό σύμπαν σε σκηνικό. Το ποιητικό υποκείμενο σε ανήμπορη μαριονέτα, με αίσθηση της τραγικότητας του βιωμένου χρόνου.

«Κι ύστερα εμφανίστηκε η δασκάλα του / μαζί με κάτι γηραλέες νοσοκόμες / να σπρώχνουν αμαξίδια/και καθρεφτάκια αθάμπωτα...».

Μια ευγενής ποιητική κατάθεση είναι αυτή της Ευτυχίας - Αλεξάνδρας Λουκίδου, η έκτη της ποιητική συλλογή. Μια χαμηλόφωνη, αλλά φαντασμαγορική ποιητική κατάθεση. Νοσταλγία, αναστοχασμός, έρωτας, συμφιλίωση με τον εαυτό και τη ζωή, συμφιλίωση με τη θνητότητα και την αδυναμία, την υπαρξιακή ουσία του έρωτα, όλες τις ματαιότητες.

«Επείγει ωστόσο να αποφύγετε τη σύγχυση / Ό,τι λευκό κινείται μεσ' τον έρωτα / μην το περάσετε κι εσείς για περιστέρι / Μια χούφτα αλάτι είναι απλώς / που αλλάζει χέρια βιαστικά / και χρησιμοποιείται ενίοτε / σαν αιμοστατικό».

Δικαίως το επιδόρπιο έχει αγαπηθεί και επανεκδίδεται. Η ποίηση μπορεί να αγαπηθεί και να διαβάζεται με πάθος, ως παραμυθία, ως φάρμακον...

 

Πόλυ Χατζημανωλάκη

 

info

Ευτυχία - Αλεξάνδρα Λουκίδου

Το επιδόρπιο

Κέδρος, 2012

86 σελ.

Τιμή: 11,00 ευρώ

 

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Ο κύριος Βορίδης

O κύριος Βορίδης ξεκίνησε τη λαμπρή πολιτική του σταδιοδρομία ως στέλεχος του Μιχαλολιάκου στη νεολαία της ΕΠΕΝ και αργότερα διάδοχός του στην ηγεσία αυτής της διαβόητης χουντοφασιστικής οργάνωσης.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο