Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Τραβιάτα με «πολιτικές» υποσημειώσεις από τη Μετ

Στις 18 Ιανουαρίου 2019 το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών επανέλαβε, στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη», την προβολή της υψηλής ευκρίνειας δορυφορικής μετάδοσης της «La Traviata» του...

Του Κυριάκου Λουκάκου

 

Στις 18 Ιανουαρίου 2019 το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών επανέλαβε, στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη», την προβολή της υψηλής ευκρίνειας δορυφορικής μετάδοσης της «La Traviata» του Giuseppe Verdi, της 15ης Δεκεμβρίου, που είχε συμπέσει με τη ραδιοφωνική αναμετάδοση από εκτός Ελλάδος ραδιοσταθμούς ανά την υφήλιο. Τη συγκεκριμένη όπερα επέλεξε ο νέος μουσικός διευθυντής του θεάτρου, ο διακεκριμένος Καναδός αρχιμουσικός Yannick Nézet-Séguin, ως εναρκτήρια της θητείας του, και συγκλίνουμε στην εκτίμηση ότι η επιλογή αποτέλεσε πολιτική πράξη με τις ευλογίες του general manager της Μετ. Ο ίδιος ο Peter Gelb εξάλλου έλαβε τη συνέντευξη του Σεγκέν στο διάλειμμα, ενημερώνοντας, με πρωτοφανή για τα δεδομένα του θεάτρου αδιακρισία, για το πώς ο προ 20 ετών 23χρονος Γιαννίκ ονειρευόταν την παρουσία του στη Μετ μαζί με τον έκτοτε σύντροφό του Pierre (σ.σ.: Tourville, επικουρική βιόλα στην Orchestre Métropolitain του Μοντρεάλ, γενέτειρας και εφαλτηρίου του μαέστρου). Η έκθεση παρόμοιων προσωπικών δεδομένων θα ξένιζε ενδεχομένως λιγότερο, αν η διαδοχή δεν ακολουθούσε την ονειδιστική και για πολλούς (πρβλ. την έξαλλη Κρίστα Λούντβιχ σε συνέντευξή της προς τη Βαυαρική Ραδιοφωνία) άδικη αποπομπή τού επί τέσσερις δεκαετίες κατόχου της θέσης, του Τζέημς Ληβάιν, αλλά και την αποτυχία της Μετ να κρατήσει στη θέση αυτή τον μουσικά εμπερίστατο αλλά επικοινωνιακά χαμηλότονο Γενοβέζο Φάμπιο Λουίζι, πυλώνα για ένα θέατρο με προτεραιότητα το ιταλικό και γερμανικό ρεπερτόριο (ένας δεκεμβριανός παριζιάνικος «Σίμων Μποκανέγκρα» διεύρυνε τον σεβασμό μας για τον Λουίζι και το αντίστοιχα ταπεινό νεανικό του ίνδαλμα, τον Βόλφγκανγκ Σαβάλλις). Για όσους τυχόν απορούν, περί κριτηρίων ο λόγος...

Η «Παραστρατημένη» είναι όπερα με αδιαμφισβήτητο προσωπικό υπόβαθρο για τον συνθέτη της και η λογοκρισία δεν κατόρθωσε να μεταθέσει -με διάρκεια- την πλοκή της σε χρόνο απώτερο της δικής του προσωπικής διαδρομής. Το υπεράνθρωπο φωνητικό εύρος που ο Βέρντι απαιτεί από την υψίφωνο, εκτεινόμενο από την ελαφρά κολορατούρα μέχρι τη λυρικοδραματική υψίφωνο, δυσεύρετο όσο και συχνά βραχύβιο, διευρύνει την τραγικότητα θυματοποίησης της πρωταγωνίστριας. Και αποτελεί μάλλον παρελκόμενη ειμαρμένη αυτής ακριβώς της πολυδιάστατης τραγικότητας το γεγονός ότι η ιδιωτική συντριβή προ των απαιτήσεων ενός άκαμπτου κοινωνικού περίγυρου, που περιγράφει το έργο, επέτυχε την εμβληματική της ενσάρκωση από τη Μαρία Κάλλας, όπως την εξιδανίκευσε οπτικά ο Λουκίνο Βισκόντι και με πολυεπίπεδη τραγική παραλληλία ρόλου και ερμηνεύτριας.

Η Κάλλας ουδέποτε ενσάρκωσε την «Τραβιάτα» στη Μετ, αυτό δεν σημαίνει όμως ότι μειώνεται η σημασία της κάθε αναβίωσης σε αυτό το παγκόσμιας σημασίας λυρικό θέατρο. Σε λαμπρή διαδοχή ερμηνευτριών, από τη Ρόζα Πονσέλ και τη Ρενάτα Τεμπάλντι ως την Ιλεάνα Κοτρουμπάς και τη Μαρίνα Ρεμπέκα, η μεστή Diana Damrau, αν και παγκόσμιας εμβέλειας λυρική υψίφωνος με επίζηλη σχολή, δεν κατόρθωσε να φθάσει στον πυρήνα του ρόλου της ευάλωτης εταίρας, συγχέοντας την ελαφρών ηθών παριζιάνα της α’ πράξης με... Βιεννέζα αστή (αίφνης τη Ροζαλίντε της «Νυχτερίδας»), ενώ διαχειρίσθηκε τον ρόλο με επίπλαστη υπερβολή και ενίοτε (γ’ πράξη) με νευρωτική κινητική επιτήδευση (η ευπρόσδεκτη σκηνοθεσία εποχής του Michael Mayer δεν απέφυγε δυστυχώς συνταγές σαπουνόπερας, όπως οι αχρείαστες ερωτοτροπίες κατά την άρια του Αλφρέδου). Πλάι στη Γερμανίδα πριμαντόνα, ο -debutant ως Αλφρέντο- Περουβιανός σταρ Juan Diego Flórez δεν κατόρθωσε να αποσυνδέσει τους χρυσούς ήχους ενός μεθυστικού όσο κι ευγενικού μπελκάντο από την κινησιολογία του χαριτόβρυτου πρίγκιπα της «Σταχτοπούτας». Σε αυτό συνέτεινε η συζητήσιμη -για τα δεδομένα της Μετ- ενδυματολογία (Susan Hilferty), κυρίως για τον ίδιο και λιγότερο για τον ανερχόμενο Αμερικανό βαρύτονο Quinn Kelsey ως Ζερμόν πρεσβύτερο. Αλλά και η αίσθηση που επιδιώχθηκε να καλλιεργηθεί, με προβολή δοκιμής στο πιάνο του μαέστρου Σεγκέν με την Νταμράου, ότι επρόκειτο για ανανεωμένη ανάγνωση της όπερας, δεν δικαιώθηκε από ένα πόντιουμ ναρκισσιστικά παρεμβατικό στον σφυγμό της μουσικής. Δοκιμές της «Τραβιάτα» υπό τον Αρτούρο Τοσκανίνι και τον Τούλιο Σεραφίν που έχουν κυκλοφορήσει είναι εν προκειμένω διδακτικές...

Δείτε όλα τα σχόλια