Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Lamia Bedioui: H φωνή της Βόρειας Αφρικής

Επτά ετών, στο σπίτι της στο κέντρο της Τύνιδας, μια μαυρόασπρη τηλεόραση -από τις πρώτες που είδε ποτέ- εξέπεμπε επί ώρες το σήμα του μοναδικού καναλιού παίζοντας μουσική.

Του Ιλάν

Από εκεί, κάποια στιγμή, ακούστηκε μια μελαγχολική φωνή που τη συγκλόνισε. Αργότερα έμαθε πως ήταν η Asmahan, μια πριγκίπισσα των Δρούζων της Συρίας που άφησε τα εγκόσμια νωρίς. Ο αδερφός της, ο ουτίστας, συνθέτης και τραγουδιστής Farid Αl-Atrash, έγινε ένας θρύλος της αραβικής μουσικής στην Αίγυπτο όπου μετακόμισαν στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν η Asmahan αναγκάστηκε να φύγει για πολιτικούς λόγους από την πατρίδα της.

 

Ανέμελα παιδικά χρόνια

Τα καλύτερα μιας χώρας που είχε μόλις κερδίσει την ανεξαρτησία της. Οι Γάλλοι έφευγαν αφήνοντας πίσω τους δρόμους, κρατικές δομές, κουλτούρα. Ο πρώτος Πρόεδρος της Τυνησίας, ο γαλλοσπουδασμένος Habib Bourguiba, τίμησε τον λαό του με ελευθερίες και δικαιώματα, ισότητα στις γυναίκες, ερχόμενος συχνά σε αντίθεση με τις παραδοσιακές οικογενειακές δομές μιας χώρας λαϊκής. Ο Bourguiba προτιμούσε η θρησκεία να μην επιβάλλεται στη ζωή των ανθρώπων και -το πιο σημαντικό- να μην επεμβαίνει στην πολιτική ζωή.

 

Αέρας ελευθερίας

Το νέο καθεστώς ενίσχυε την καλή δημόσια εκπαίδευση σε μια χώρα που, για να προχωρήσει, έπρεπε πρώτα να επενδύσει στη μόρφωση. Αυτό έγινε κτήμα της Lamia, που έζησε τον αέρα της ελευθερίας εκείνης της εποχής.

Ο πρόεδρος Bourguiba φρόντιζε για τη δημόσια Υγεία και είχε ιδρύσει δημόσια πανεπιστήμια, σχολεία και νοσοκομεία για τον λαό και ένα γαλλικού τύπου ασφαλιστικό σύστημα. Όμως στις 7 Νοεμβρίου 1987 ο τότε πρωθυπουργός Ben Ali ανατρέπει αναίμακτα τον Bourguiba και αναλαμβάνει την εξουσία με αιτιολογία μια ιατρική γνωμάτευση που ανέφερε ότι ο Πρόεδρος δεν ήταν πλέον ικανός να ασκήσει τα καθήκοντά του.

Σήμερα, τριάντα και χρόνια μετά, η «Επανάσταση του Γιασεμιού» έχει μεταλλαχθεί σε μια προεδρευόμενη κοινοβουλευτική δημοκρατία. Κάποια σχετική ελευθερία της έκφρασης υφίσταται, η ανεργία όμως έχει αυξηθεί, δημιουργώντας πολλούς νέους φτωχούς. Με τη δημοκρατία να παραπαίει μέσα σε ένα πολυτασικό πολιτικό χάος και με το ισχυρό ισλαμικό κόμμα να έχει βάλει χέρι σε όλα τα δημόσια πόστα μιας κοινωνίας που κάποτε ευνοούσε την πολιτιστική επικοινωνία ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικής καταγωγής (Τυνήσιους, Γάλλους, Ιταλούς, Μαλτέζους, Εβραίους κ.λπ.), τα ανέμελα νεανικά χρόνια της Lamia αποτελούσαν πια παρελθόν.

Τέσσερα χρόνια μετά, η σπουδασμένη στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Τύνιδας κόρη του Badredinne Bedioui κέρδισε μια κρατική υποτροφία για να συνεχίσει τις σπουδές της στην Ελλάδα κάνοντας το διδακτορικό της με θέμα τις εμπορικές σχέσεις της Τυνησίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Είχα πάρει μια υποτροφία από το ελληνικό κράτος για διδακτορικό στις Οικονομικές Επιστήμες. Όταν ακόμα ζούσα στην Τυνησία, συνειδητοποίησα μέσα από τα διαβάσματά μου ότι για πολλούς Ευρωπαίους συγγραφείς και ποιητές η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού στην Ευρώπη αλλά και η ίδια η Ελλάδα αποτελούν σημείο αναφοράς. Στον φαντασιακό μου κόσμο, η Ελλάδα ήταν μια μαγική χώρα, η χώρα του Ομήρου, το λίκνο του πολιτισμού» λέει η Lamia.

Η Lamia τραγουδούσε από μικρή, αυτοσχεδιάζοντας πάνω σε γνωστές δυτικές ή αραβικές μελωδίες που άκουγαν οι γονείς της. Τραγούδια της Asmahan, του Αbdel Waheb, λιβανέζικα τραγούδια της Fairouz ή του Wadii Essafi, γαλλικά τραγούδια της Édith Piaf, του Charles Aznavour, του Υves Montand, του Jacques Brel.

Στο Ωδείο της Τύνιδας σπούδασε τη Θεωρία της Μουσικής, ενώ παράλληλα τραγουδούσε στη χορωδία τα παραδοσιακά τραγούδια του Malouf. Τραγούδια που συνδύαζαν τις οθωμανικές επιδράσεις με την ανδαλουσιανή ηχητική εμπειρία των Αράβων που έφυγαν από την Ισπανία με την πτώση του βασιλείου της Γρανάδας τo 1492 αλλά και αργότερα, στα χρόνια της Ιεράς Εξέτασης, λόγω των θρησκευτικών διωγμών.

 

Στην Αθήνα για σπουδές

Στη διάρκεια των σπουδών της στην Αθήνα η Lamia παρακολούθησε μαθήματα σύγχρονου έντεχνου τραγουδιού στο Εθνικό Ωδείο. Ένας καλός Γάλλος φίλος, ο διοργανωτής της Ευρωπαϊκής Ημέρας της Μουσικής στο Γαλλικό Ινστιτούτο, την κάλεσε να τραγουδήσει συνοδευμένη από ένα ούτι και κρουστά. Το βράδυ εκείνο έπαιζε και o θαυμάσιος Ιρλανδός λυράρης της Κρήτης Ross Daly, που της πρότεινε να συμπράξουν στη μουσική σκηνή «Τσάι στη Σαχάρα».

Είχε πια φτάσει η στιγμή για να αποφασίσει. Τραγούδι ή επιστήμη; Ο κλήρος έπεσε στο τραγούδι και το αραβικό της ρεπερτόριο διευρύνθηκε με μεσογειακά παραδοσιακά τραγούδια από τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Ελλάδα, την Αίγυπτο, την Τουρκία και παλιά σεφαραδίτικα της εβραϊκής διασποράς.

«Με ελκύουν τα παραδοσιακά τραγούδια γιατί είναι βιωματικά και μεταφέρουν μεγάλη συναισθηματική δύναμη. Είναι τραγούδια διαχρονικά και καθολικά» λέει η Lamia.

Οι συνεργασίες της με εκλεκτούς Έλληνες μουσικούς, τον Χάρη Λαμπράκη και τον Νίκο Παραουλάκη στο νέι, τη Σοφία Λαμπροπούλου και τον Πάνο Δημητρακόπουλο στο κανονάκι αλλά και το ούτι, την κιθάρα και τις φλογέρες του Γιώργου Βουρνά την έφεραν κοντά στο ελληνικό κοινό που διψούσε για τη συνάντηση της world music με τα σύγχρονα στοιχεία της ελληνικής μουσικής στο γόνιμο έδαφός της.

«Στην Τυνησία μεγαλώσαμε κυρίως με αραβικές και γαλλικές επιρροές. Ως Τυνησία όμως που ζω στην Ελλάδα αισθάνομαι και πολίτης του κόσμου. Δουλεύω με τις ρίζες μου, ενώ ταυτόχρονα διαμένω στη χώρα που γέννησε τη διαλεκτική και κατά συνέπεια και τον διάλογο μεταξύ των μερών ενός συνόλου, καθώς και τη δυνατότητα να διαπλάθονται νέες ζωντανές μορφές. Είμαι λοιπόν δεκτική απέναντι σε διάφορες παραδόσεις. Με αυτή την έννοια η μουσική μου εγγράφεται στον διάλογο των πολιτισμών. Ωστόσο, προσεγγίζω αυτό το ρεπερτόριο σύμφωνα με την προσωπική μου αισθητική αντίληψη, η οποία διαμορφώνεται διαρκώς» μας λέει για τον τρόπο που προσεγγίζει τη δουλειά της.

Με τον Σπύρο Σακκά

Μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον της Lamia για τη συμμετοχή της στο Εργαστήρι Φωνητικής Τέχνης του Σπύρου Σακκά, το οποίο ξεκίνησε να παρακολουθεί το 2002. Το εργαστήρι την εμπλούτισε τεχνικά, μπολιάζοντάς την με το όραμα του σπουδαίου βαρύτονου, τη φιλοσοφία του για τη φωνή την οποία ο Σακκάς θεωρεί ένα εργαλείο που αντικατοπτρίζει την ελευθερία του ανθρώπου. Φωνές σαν κι αυτές στα παραδοσιακά τραγούδια, τα οποία λειτουργούν σα μια πράξη καθημερινή, ενσωματωμένη στη ζωή. Μια φυσική λειτουργία, γεμάτη ελευθερία.

 

Η τέχνη της αφήγησης

Το ενδιαφέρον της για την παράδοση σαν στοιχείο που τρέφει τη μνήμη και διατηρεί μια σύνδεση μεταξύ των γενεών αλλά και που αποτελεί επίσης βάση και πηγή έμπνευσης για τους καλλιτέχνες την οδήγησε κατόπιν στην προφορική παράδοση, στην τέχνη της αφήγησης. Το 2013 αποφοίτησε από τη Σχολή Αφηγηματικής Τέχνης του Κέντρου Μελέτης και Διάδοσης Μύθων και Παραμυθιών. Η ίδια λέει γι’ αυτή τη μαθητεία:

«Ξεκινώντας από την εμπειρία μου ως τραγουδίστρια με ένα ρεπερτόριο που αφορά τα παραδοσιακά τραγούδια, έχω αντιληφθεί ότι πολλά από αυτά διηγούνται ιστορίες. Έτσι ξεκίνησε το ενδιαφέρον μου για τη σχέση αφήγησης και μουσικής. Σε μια διαδικασία εξερεύνησης της φωνής ένα τραγούδι μπορεί να καταλήξει σε αφήγηση αλλά και η αφήγηση να γίνει τραγούδι. Μοιάζουν με συγκοινωνούντα δοχεία. Όταν αυτές οι δύο μορφές έκφρασης συνυπάρχουν και επικοινωνούν μεταξύ τους, η συγκίνηση είναι μεγαλύτερη!».

Ήταν μια δημιουργική περίοδος για τους καλλιτέχνες και τη δισκογραφία που εδώ και χρόνια πνέει τα λοίσθια. Απέδωσε συμμετοχές σε ηχογραφήσεις φίλων μουσικών σαν τη Σαβίνα Γιαννάτου -με την οποία έχει μια μακρά συνεργασία-, καθώς επίσης και δύο προσωπικούς δίσκους.
 


Lamia Bedioui και Solis Barki το περσινό καλοκαίρι στα 54α Δημήτρια

Το πρώτο προσωπικό άλμπουμ

Το 2006 κυκλοφόρησε τον πρώτο προσωπικό της δίσκο, το «FinΑmor». Τη συνεργασία της Lamia Bedioui με τα παγκόσμια κρουστά, το αυστραλέζικο didgeridoo και το βραζιλιάνικο berimbau του πάντα ευρηματικού «θείου ζώου των κρουστών» Σόλη Mπαρκή που παίζει ακόμα frame drums, νταρμπούκα, talking drums, κύμβαλα, νταούλι, μπόνγκος, καστανιέτες, άρπα στόματος, wood block, μεταλλόφωνο, καζού και πλαστική σωλήνα. Και το “Fin’ Amor” είναι μια έκφραση μεσαιωνική που χρησιμοποιήθηκε από τους τροβαδούρους του 12ου και 13ου αιώνα για να δηλώσει τον ιδανικό, τον τέλειο έρωτα. Σημαίνει διαρκής πόθος, αναζήτηση του απόλυτου, κάτι άπιαστο, ουτοπικό.

Το 2015 κυκλοφόρησε ο δεύτερος προσωπικός της δίσκος «Αthamra». Είναι η πρώτη αποκλειστικά δική της παραγωγή και κυκλοφορία, μια συλλογή τραγουδιών με τη συνοδεία ακουστικών οργάνων από χώρες της Μεσογείου. Τυνησία, Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Μαρόκο, Αλγερία, παλιά σεφαραδίτικα αλλά και κάποιες προσωπικές της συνθέσεις.

Τον Οκτώβριο 2019, με αφορμή τα τεχνικά προβλήματα της αρχικής ηχογράφησης, έγινε η επανέκδοση (με δική της πάλι παραγωγή και κυκλοφορία) του «Fin’ Αmor», που αναβάπτισε τους ήχους των κρουστών και της φωνής με νέα πνοή, νέες εγγραφές, νέες μείξεις και mastering, δίνοντας στον δίσκο τον χαρακτήρα μιας σύγχρονης παραγωγής καμωμένης από ψυχής.

Από το 2015 οι δίσκοι της Lamia παίζονται συχνά στα διεθνή ραδιόφωνα και ανεβαίνουν στα charts της World Music ελκύοντας το ενδιαφέρον του ειδικού -γραπτού ή διαδικτυακού- Τύπου που ασχολείται με τις μουσικές του κόσμου.

Ένα σύγχρονο άνοιγμα στον κόσμο περιλαμβάνει συναυλίες της στις χώρες τις κεντρικής Ευρώπης μπροστά σε ακροατήρια που εκτιμούν την όπου Γης καλή μουσική και δίνουν νέες ευκαιρίες να ακουστεί μια καλλιτέχνιδα που λειτουργεί με απόλυτα ειλικρινείς μουσικές προθέσεις. Μένει σε μας να την ανακαλύψουμε ξανά!
 

Δύο Live στην Αθήνα

Οι επόμενες κοντινές ευκαιρίες μας να συναντήσουμε τη φωνή της Lamia Bedioui με τον Σόλη Μπαρκή θα δοθούν το Σάββατο 7 Μαρτίου στο Πολυμήχανο - Cafe Teatral της Αργυρούπολης και το Σάββατο 4 Απριλίου στο Θέατρο «Διόνυσος και Απόλλων», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φραγκοφωνίας της Αθήνας, στο Μετς.

 

 

 

 

 

 

 

ΜΟΤΟ

«Με ελκύουν τα παραδοσιακά τραγούδια γιατί είναι βιωματικά και μεταφέρουν μεγάλη συναισθηματική δύναμη. Είναι τραγούδια διαχρονικά και καθολικά»

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Ο ψεύτης κ. Βρούτσης

Θα ήταν χρήσιμο να εξετάσει κάποιος συνολικά τι έχει κάνει και τι δεν έχει κάνει ώς τώρα η κυβέρνηση Μητσοτάκη, απέναντι στην τεράστια κοινωνική κρίση που προκαλεί η πανδημία. Γιατί αυτό αποκαλύπτει ξεκάθαρα τις προθέσεις της απέναντι στον κόσμο της εργασίας.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο
Όλες οι Ειδήσεις