Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

"Η φιλία δεν έχει σύνορα"

ΑΠΕ

Η 6χρονη Σάρα δεν πιστεύει τη μαμά της, την Έλεν, πια. Της είχε πει ότι θα φύγουν για έναν καλύτερο τόπο, όπου δεν θα χρειαζόταν να τρέχουν με τις πυτζάμες να σωθούν από τις βόμβες. Η μικρή δεν μπορεί να δει βουνό, θυμάται τις ατελείωτες ημέρες που έπρεπε να περπατήσει για να φτάσει στην Τουρκία...

ΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΕΛΛΗ ΖΩΤΟΥ


Η 6χρονη Σάρα δεν πιστεύει τη μαμά της, την Έλεν, πια. Της είχε πει ότι θα φύγουν για έναν καλύτερο τόπο, όπου δεν θα χρειαζόταν να τρέχουν με τις πυτζάμες να σωθούν από τις βόμβες. Η μικρή δεν μπορεί να δει βουνό, θυμάται τις ατελείωτες ημέρες που έπρεπε να περπατήσει για να φτάσει στην Τουρκία, ενώ της είχαν πει ότι θα είναι μόνο λίγες ώρες. Η 3χρονη αδερφή της, πάλι, φοβάται τη θάλασσα γιατί για ώρες έπλεαν σε ένα καρυδότσουφλο, για το οποίο πλήρωσαν 1.800 ευρώ και επιβιβάστηκαν με την απειλή όπλου.

Πρόκειται για μόνο μια ιστορία από τις 800 και πλέον που μπορείς να ακούσεις στο πρώην στρατόπεδο "Ευθυμιόπουλου" μεταξύ των χωριών της Μάνδρας και του Κουτσόχερου, ένα τέταρτο έξω από τη Λάρισα. Ιστορίες που θα σου διηγηθούν οι ίδιοι είτε με τη βοήθεια των παιδιών του στρατοπέδου που μιλάνε αγγλικά, είτε θα μάθεις μέσω των εθελοντών που τους γνώρισαν εάν οι ίδιοι δεν βρίσκονται πια εκεί. Έτσι μάθαμε για τη Ζουμπάιντα, από την Δανάη -που δεν θέλει να τη φωνάζεις με το επίθετο, για πολλούς ψυχή του στρατοπέδου και ψυχή ή, καλύτερα, άτυπη συντονίστρια εθελοντών και μη.

Η Ζουμπάιντα από τη Συρία γέννησε στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Λάρισας πριν από έναν μήνα το πρώτο μωρό των προσφύγων του στρατοπέδου, τον Μοχάμεντ, και τώρα η οικογένεια του μεγάλου αδερφού του άνδρα της περιμένει το μωρό και τους γονείς να επιστρέψουν στο στρατόπεδο αφού μια οικογένεια από τη Λάρισα φιλοξενεί το νεογέννητο αγοράκι με τους γονείς του μέχρι τουλάχιστον να σαραντίσει ο μικρός. "Να ζητήσετε από τον διοικητή να τους δώσει σκηνή δίπλα μας" λέει ο αδερφός στη Γιολάντα, την 26χρονη εθελόντρια που μόλις σχολάσει από τη δουλειά της τρέχει στο Κουτσόχερο. Αν δεν πάει αυτή, θα πάει η γυναίκα του αδερφού της αν όχι αυτή, θα είναι σίγουρα η Ζωή, την οποία έχει ερωτευθεί ο μικρός Μαχμούτ, που τον βρήκαμε μέσα στη νύχτα να ξεκινά με τα πόδια για να πάει στη Λάρισα να τη βρει, γιατί είχε ημέρες να τη δει, και τον γυρίσαμε στη μαμά του.


Αλυσίδα... αγάπης

Μια αλυσίδα ανθρώπων που βρέθηκαν χωρίς κανείς να το περιμένει σε αυτή τη γωνιά του θεσσαλικού κάμπου και οι ιστορίες τους συναντήθηκαν έτσι που θα το διηγούνται σίγουρα και στα παιδιά τους. Ο Χαμούντ θα λέει ότι, όταν ήταν 6 μηνών, ήταν σε μια σκηνή κάπου έξω από μια πόλη της Ελλάδας και κοιμόταν στην αγκαλιά μιας ξανθομαλλούσας Βάσως από τη Φαλάνη, ενώ η μητέρα του έφτιαχνε τσάι. Για τον κύριο από τη Λάρισα, που έφερε καλύτερο πετρογκάζ για να φτιάχνουν τσάι και φαγητό που δεν θα είναι από το κέτερινγκ που πληρώνει ο στρατός και έχει τόσο συχνά μακαρόνια, όπως μας λένε. Ή για έναν άλλο Λαρισαίο, που ήρθε να αλλάξει την κατσαρόλα που είχε δώσει με μια άλλη, γιατί έρχονται οι συμπέθεροι και πρέπει να φτιάξει χαλβά η γυναίκα του, αλλά τελικά ο φίλος του με το πετρογκάζ θα του δάνειζε τη δική του. Μην τους ξεβολεύουμε άλλο τους ανθρώπους, συμφωνούν μεταξύ τους και εκεί καταλαβαίνεις ότι υπάρχει κόσμος που δεν δίνει από το περίσσευμα, αλλά από αυτό που χρειάζεται.

Και στο πρώην στρατόπεδο, όπου μόνο ένα ερειπωμένο φυλάκιο υπονοεί ότι κάποτε υπήρξε εκεί κάτι, χρειάζονται πολλά στους ανθρώπους που έφτασαν με μια μικρή τσαντούλα -αν την είχαν κι αυτή- και λίγα ευρώ και βρέθηκαν μέσα σε έναν βροχερό Μάρτη σε ένα λεωφορείο που σταμάτησε σε ένα πάρκινγκ της Εθνικής γιατί τα σύνορα έκλεισαν. Ευτυχώς, οι πολίτες της Λάρισας έσπευσαν από το πρώτο βράδυ και μαζί με τον Δήμο Λαρισαίων, εθελοντές από κινήσεις όπως οι Ενεργοί Πολίτες Λάρισας -που στηρίζουν από το 2012 όποιον Λαρισαίο έχει ανάγκη- ο Ερυθρός Σταυρός, πρόσκοποι, να βρουν ό,τι χρειάζεται και ακόμα ευτυχώς βρίσκονται στο πλευρό των προσφύγων.

Και από εκεί σε ένα εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο, τη Ρόκα, μέχρι να στηθούν στο Κουτσόχερο, δίπλα στο λατομείο, οι σκηνές, οι τουαλέτες, οι ντουζιέρες και ένα λυόμενο για το "διοικητήριο" κάτω από το μοναδικό δέντρο του στρατοπέδου.

 

Το «δέντρο της επικοινωνίας»

Το δέντρο αυτό, όμως, δεν συγκεντρώνει το ενδιαφέρον εξαιτίας μόνο της μοναξιάς του στον κάμπο ή της πολύτιμης σκιάς που προσφέρει στο προσήλιο στρατόπεδο, αλλά γιατί γύρω από αυτό είναι το μέρος όπου πιάνει το WiFi, καθώς είναι δίπλα στο κοντέινερ, όπου βρίσκονται τα γραφεία του υπεύθυνου στρατιωτικού που αλλάζει κάθε εβδομάδα. Έτσι, δεκάδες πρόσφυγες περνούν την ημέρα, μα πιο πολύ τη νύχτα τους τους γύρω από το δέντρο και το κοντέινερ με τα τηλέφωνα στο χέρι, προσπαθώντας να ενημερωθούν για κάθε εξέλιξη. Άνοιξαν τα σύνορα; Πού είναι οι συγγενείς τους; Είναι καλά; Πώς θα μπορέσουν να τους συναντήσουν; Είναι καλά εκεί που βρίσκονται; Τι γίνεται στην πατρίδα που άφησαν πίσω τους;

«Είναι πιο καλά ενημερωμένοι κάποιες φορές από εμάς, συνέχεια κρεμασμένοι από το τηλέφωνο για νέα, μέχρι και τις 2 το πρωί», μου λένε. Ακόμα ελπίζουν για άνοιγμα συνόρων, αναρωτιέμαι. «Βάλτε τον εαυτό σας στη θέση τους. Έχετε έναν αδελφό, πατέρα, μάνα ή σύζυγο σε μια άλλη χώρα. Δεν έχετε πια τίποτα πίσω, έχετε αφήσει ό,τι ξέρατε για ζωή. Δεν θα προσπαθούσατε να βρεθείτε μαζί με την οικογένειά σας και να στήσετε μετά μια ζωή;»

 

Συνειδητοποίηση, προβλήματα και αναμονή

Τις μέρες πριν από τη Μεγάλη Εβδομάδα που επισκεφθήκαμε το στρατόπεδο, γύρω στους 780-800 πρόσφυγες βρίσκονταν εκεί, εκ των οποίων το 80% προέρχονταν από το Αφγανιστάν, το 15% από τη Συρία και το 5% από το Ιράκ. Μια περίπου εβδομάδα πριν από την επίσκεψη, γύρω στους 400 Σύρους πρόσφυγες έφυγαν μετά από τσακωμό που είχε ένας Αφγανός πρόσφυγας με ένα Σύρο, ενώ μερικές δεκάδες πρόσφυγες έφυγαν μετά την ενημέρωση που έκανε η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες σχετικά με τη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας που ξεσήκωσε αντιδράσεις από τους Αφγανούς πρόσφυγες, καθώς έμαθαν ότι το ταξίδι για αυτούς σταματά εκεί και πως μόνο οι Σύροι ίσως μπορέσουν να βρεθούν στην κεντρική Ευρώπη και να ξαναδούν τους συγγενείς τους.

Η συνειδητοποίηση αυτή είναι που οξύνει και τα τυχόν προβλήματα μεταξύ των δύο εθνικοτήτων που συνυπάρχουν στους χώρους φιλοξενίας, καθώς νιώθουν αδικημένοι οι Αφγανοί. Τα προβλήματα του στρατοπέδου, κατά τα άλλα, είναι πολύ απλά ό,τι μπορεί να προκύψει από ανθρώπους που ζουν στον θεσσαλικό κάμπο, μέσα σε σκηνές, με το καλοκαίρι προ των πυλών, χωρίς κάπου να απαγκιάσουν, περιμένοντας χωρίς πια να ξέρουν και οι ίδιοι τι, αφού σιγά - σιγά καταλαβαίνουν ότι η Ε.Ε. τους γύρισε την πλάτη, αλλά και γιατί για πολλούς τα χρήματα έχουν τελειώσει οπότε δεν μπορούν καν να ψάξουν τον επόμενο... διακινητή, όπως εξομολογούνται.

Άλλωστε, τα δυσάρεστα νέα έφτασαν στο στρατόπεδο για κάποιους που έφυγαν από το Κουτσόχερο και τώρα βρίσκονται κρατούμενοι κάπου στη Βουλγαρία ή για άλλους που γύρισαν, καθώς δεν βρήκαν όσα ήλπιζαν στον χώρο που βρέθηκαν. Στο στρατόπεδο την καθαριότητα την έχει αναλάβει ο δήμος, ενώ οι ίδιοι οι πρόσφυγες φροντίζουν να καθαρίζουν τις σκηνές τους - ομολογουμένως άθλος, δεδομένης της εγγύτητας του λατομείου.

Την υγειονομική κάλυψη των προσφύγων έχει αναλάβει η 5η Υγειονομική Περιφέρεια, ενώ το "παρών" δίνουν οι Γιατροί του Κόσμου, ο Ερυθρός Σταυρός, εθελοντές και τη βραδινή βάρδια έχει αναλάβει ένας γιατρός του στρατού. Επιπλέον, όπως μας ενημερώνει ο διοικητής του στρατοπέδου, λεωφορείο της Περιφέρειας μεταφέρει και επιστρέφει όσους πρέπει να επισκεφθούν το νοσοκομείο για τακτικές εξετάσεις. Όταν επισκεφθήκαμε το στρατόπεδο, βρήκαμε δύο παιδιά με ειδικές ανάγκες, τρεις έγκυες, οι δύο ετοιμόγεννες και αρκετά μωρά, με το μικρότερο να είναι δύο μηνών. Το γάλα των μωρών παρέχεται από το catering που έχει αναλάβει την τροφοδοσία αλλά δεν λείπουν και οι προσφορές από εθελοντές, πολίτες και οργανώσεις. Οι «παλιοί του Ρόκα» όπως προσδιορίζονται -είναι όσοι από την αρχή βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στην Εθνική Οδό και μεταφέρθηκαν στο παλιό εργοστάσιο- έχουν άλλωστε αναπτύξει δεσμούς με πολλούς από τους πολίτες της Λάρισας που είχαν σπεύσει τον Μάρτιο προς βοήθεια, ενώ ακόμα και το τοπογραφικό του στρατοπέδου είναι φτιαγμένο από Αφγανό πρόσφυγα.

Η Βάντα, που βρήκαμε στη φιλόξενη αυλή της Κίνησης Ενεργών Πολιτών στη Λάρισα, την περασμένη Κυριακή πήρε δύο οικογένειες που αποτελούνται από οκτώ κορίτσια και μόνο έναν άνδρα στο σπίτι της για να φάνε και να κάνουν με την ησυχία τους ένα μπάνιο. «Κι όμως, τα κορίτσια ήρθαν μπανιαρισμένα ήδη από το στρατόπεδο και τελικά, αφού φάγαμε, πήγαμε βόλτα στις κούνιες, να πιούμε καφέ στο Κηποθέατρο. Τα κορίτσια έλαμπαν», μας διηγείται, σημειώνοντας ότι αρκούσε όμως να ακούσουν μόνο τη λέξη Ταλιμπάν για να κοιτάνε γύρω τους φοβισμένες. «Δεν είναι χρέος μας. Είναι αυτονόητο να κάνουμε αυτό για τον συνάνθρωπό μας. Να βοηθήσουμε τον συνάνθρωπο που έχει ανάγκη, κυνηγημένος από πολέμους» λέει ο Κώστας Κεδράς από την Κίνηση Ενεργών Πολιτών Λάρισας, αλλά την ίδια ώρα προειδοποιεί ότι ούτε η ανεκτικότητα και η αλληλεγγύη, ούτε οι δυνατότητες είναι απεριόριστες, δεδομένης της κρίσης. Σημαντικές αντιδράσεις δεν υπήρχαν μέχρι στιγμής, πέρα από κάποιες μεμονωμένες διαμαρτυρίες από τη Μάνδρα. Πάντως οι βόλτες για ψώνια μέχρι το χωριό, ακόμα και με τα πενιχρά οικονομικά των προσφύγων, έχουν γλυκάνει κάπως μερικούς καταστηματάρχες.

 

Οι Ταλιμπάν θα σκοτώσουν τα παιδιά που γεννήθηκαν στην Ευρώπη

Όμως, αν θέλουμε να μιλήσουμε για φιλοξενία, πρέπει να μην ξεχάσουμε και το τρόπο που οι ίδιοι οι πρόσφυγες μας δέχονται μέσα στις σκηνές τους, στο σπιτικό τους. Κερνούν τσάι και μπισκότα το απόγευμα, ενώ το βράδυ μπορείς να χαρείς το ταμπουλέ και τις ζεστές πίτες. Και εκεί, καθισμένοι στο πάτωμα της σκηνής, μοιράζονται τις πίκρες τους και τις ελπίδες τους. «Κάποιες φορές, όταν βλέπεις τον στόχο σου από μακριά, βλέπεις μόνο τα καλά» λέει με πίκρα ο 36χρονος Σιτζάν Νούρι, πατέρας τριών παιδιών, που ο μεγάλος του γιος, ο Μιλάντ, δρα πια ως μεταφραστής από φαρσί σε αγγλικά και το αντίστροφο. Μάλιστα, ο 16χρονος Μιλάντ πρόκειται να διδάξει συμπατριώτες του αγγλικά για να μπορούν να συνεννοούνται και οι μεγαλύτεροι. Η οικογένεια του Σιτζάν κατάγεται από το Αφγανιστάν, αλλά η ορφάνια του και της γυναίκας του Ζαχέρε, σε συνδυασμό με την κατάσταση στο Αφγανιστάν τους έφερε στο Ιράν. Εκεί όμως συνάντησαν τις διακρίσεις, μας διηγείται. Δεν κατάφερε να σπουδάσει και δούλευε ελαιοχρωματιστής. Τα δύο μεγαλύτερα παιδιά του, ο Μιλάντ και η 13χρονη αδερφή του, ήταν οι καλύτεροι μαθητές, λέει με περηφάνια. Χρήματα για αγγλικά είχε μόνο όμως για έναν από τους δύο και έτσι μόνο ο Μιλάντ έμαθε.

Πριν από πέντε χρόνια προσπάθησε να γυρίσει στο Αφγανιστάν, αλλά η κατάσταση ήταν χειρότερη. Γύρισε στο Ιράν, αλλά και εκεί μας λέει ότι τους αντιμετώπιζαν λέγοντάς τους ότι επειδή είστε σουνίτες, είστε ISIS. Αποφάσισαν να έρθουν στην Ευρώπη. Το ταξίδι προς την Τουρκία ήταν δύσκολο, μέσα στα χιόνια, αναγκασμένοι να περπατούν για ατελείωτες ώρες στα βουνά, αφήνοντας έτσι πίσω τους τα ζεστά και βαριά τους ρούχα. Όταν έφτασαν στα παράλια με τα λιγοστά τους υπάρχοντα πια, τους έπιασαν πέντε φορές. Τελικά, κατάφεραν μια νύχτα να περάσουν στην Ελλάδα. «Πέντε ώρες στη θάλασσα, φτάσαμε στις 2 το πρωί σε μια παραλία της Χίου. Ένιωσα σαν να ξαναγεννήθηκα» μας λέει και ευχαριστεί και αυτός τους Έλληνες για την προσφορά τους αλλά την ίδια ώρα τονίζει ότι η Ε.Ε. τους ξέχασε. «Δεν ξέρουμε τι να κάνουμε, απλά περιμένουμε. Εάν μας απελάσουν, οι Ταλιμπάν ίσως σκοτώσουν τους άνδρες και τα μωρά των γυναικών που τα γέννησαν στην Ευρώπη γιατί δεν θα θεωρούνται Αφγανοί».

«Εάν φτάσω στον στόχο μου κάποτε, θα γράψω την ιστορία μου και αυτή στην Ελλάδα. Στις κακές ημέρες δεν πρέπει να ξεχνάμε ο ένας τον άλλο. Εύχομαι στη Δανάη να έχει μια καλή ζωή και όταν θα πάμε σε κάποια χώρα, θα την καλέσουμε στο σπίτι μας. Οι φίλοι δεν έχουν σύνορα» μου λέει και ζητάει συγγνώμη αν με στεναχώρησε με τη θλιβερή του ιστορία.

Αρκετές ώρες μετά, ενώ η νύχτα έχει πέσει και έχει αρχίσει να κρυώνει πάλι ο καιρός, ο Ισάμ από τη Δαμασκό μας συνοδεύει στην πόρτα. Τα μάτια του με φανερή αγωνία δείχνουν ότι κάτι θέλει να ρωτήσει. «Πότε θα έρθουν για τις αιτήσεις ασύλου που μας είπαν από τον ΟΗΕ;».

 

Δείτε όλα τα σχόλια