Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Η πονεμένη περιπέτεια των σχολικών βιβλιοθηκών

Δεν είναι σύνηθες, ένα ολιγοσέλιδο βιβλίο, όπως η Σχηματική Σκέψη (εκδ. Gutenberg), στο οποίο δεσπόζουν δύο κείμενα του Γιώργου Δαρδανού, που το επιμελήθηκε, να συμπυκνώνει τόσα πολιτικά, πνευματικά και προπαντός πολιτιστικά μηνύματα, με ιδιαίτερη, εμμέσως πλην σαφώς...

Του Λαοκράτη Βάσση

Δεν είναι σύνηθες, ένα ολιγοσέλιδο βιβλίο, όπως η Σχηματική Σκέψη (εκδ. Gutenberg), στο οποίο δεσπόζουν δύο κείμενα του Γιώργου Δαρδανού, που το επιμελήθηκε, να συμπυκνώνει τόσα πολιτικά, πνευματικά και προπαντός πολιτιστικά μηνύματα, με ιδιαίτερη, εμμέσως πλην σαφώς, ερμηνευτική σημασία για το πώς φτάσαμε στη χρεοκοπία της Μεταπολίτευσης. Αλλά και με υποβαλλόμενο, πάλι εμμέσως πλην σαφώς, το πώς θα βγούμε από τον ζόφο της «χρεοκοπίας». Οι δύο μάλιστα χαρακτηριστικοί τίτλοι: «Σχηματική Σκέψη» και «Ανάπηρη Παιδεία», όλου του βιβλίου ο πρώτος και του ταυτοτικού του κειμένου ο δεύτερος, είναι από μόνοι τους αρκούντως σηματοδοτικοί των πολλών μηνυμάτων.

Θα επικεντρωθώ στο πώς τα δυο αυτά κείμενα φωτίζουν ερμηνευτικά τον κατήφορο της Μεταπολίτευσης και εντέλει την ίδια τη «χρεοκοπία» της, αλλά και στο πώς υποβάλλουν τη διέξοδο σε μεταπολιτευτικό ξέφωτο της Ιστορίας μας.

Τι, όμως, καταθέτει στα δυο κείμενά του ο Γιώργος Δαρδανός;

Στο δεύτερο, που χρονικά προηγείται (είναι του 2005), καταθέτει τον μεγάλο του καημό ή καλύτερα το μεγάλο του πάθος για την ίδρυση των σχολικών βιβλιοθηκών σε όλη την Ελλάδα. Ενώ στο πρώτο, γραμμένο το 2014, καταθέτει την πολύ πονεμένη μεταπολιτευτική περιπέτεια της ίδρυσής τους, με συμπρωταγωνιστές τον ίδιο και τον Γεράσιμο Αρσένη. Για την οραματική δηλαδή προσπάθεια, που δυστυχώς ακυρώθηκε με παραπλανητικές και παγιδευτικές διακηρύξεις περί εκδιπλούμενης ψηφιακής επανάστασης στη δύσμοιρη ελληνική εκπαίδευση, καθώς, τάχατες, θα έκανε κατευθείαν το άλμα απ' τα σχολεία του μαυροπίνακα στην ηλεκτρονική εποχή και στο ψηφιακό βιβλίο. Κι ούτε έχει νόημα να αναφερθώ στο τι έγιναν οι πολλές εκατοντάδες υπολογιστές, που χωρίς καμιά υποδομή πήγαν τότε σε πολλά σχολεία. Γράφει γι' αυτό ο συγγραφέας: «Τελικά το εγχείρημα της διεξαγωγής κάθε εκπαιδευτικής δραστηριότητας σε ψηφιακό περιβάλλον έπεσε στο κενό, γιατί βρήκε άγονο έδαφος, στο σχολείο, απροετοίμαστο ανθρώπινο δυναμικό και ανεπαρκείς τις υποδομές, όπως παρατηρείται εισέτι παγκοσμίως. Κι όμως, τα πολλά βιβλία και η σύγχρονη βιβλιοθηκονομική τους διαχείριση αποτελούσε λύση... Τελικά τα βιβλία κατέληξαν σε κούτες, που, αν δεν στοιβάχτηκαν σε αποθήκες, παρατάχτηκαν σε διαδρόμους σχολείων μαζί με κλειδωμένα και απαραβίαστα έπιπλα βιβλιοθηκών».

Διαβάζοντας την «Ανάπηρη Παιδεία», που ξεχειλίζει από οραματικό πάθος αλλά και ασυγκράτητη οργή για την κακοποίηση, εντέλει, της εξαιρετικής ιδέας για βιβλιοθήκες σε όλα τα σχολεία της χώρας, αναρωτήθηκα πολλές φορές αν είναι μια πεισματάρικη καταγγελία ενός πνευματικού εγκλήματος, με γνωστούς τους ενόχους, που το κατάπιε η μεταπολιτευτική παρακμή, ή αν είναι μια πεισματάρικη υποθήκη για ένα αλλιώτικο αύριο του τόπου μας, που τόσο, όσοι έχουμε την αγωνία του, ονειρευόμαστε. Κι αυτό θεωρώ πως είναι: μια πεισματάρικη υποθήκη, που ο καταγγελτικός της τόνος αφήνει περισσότερο το άρωμα προσδοκώμενης νίκης, παρά τη γεύση μιας συντελεσμένης πνευματικής ήττας.

Προσθέτω στην υποψία εγκλιματισμού στα δύο κείμενα την αναφερόμενη μνημειώδη φράση του Βαγγέλη Λάζου, που «απαντάει» και στο γιατί χρεοκόπησε η Μεταπολίτευση: «Αν θέλουμε να πάει καλά ο τόπος, πρέπει να δημιουργήσουμε τρεις προϋποθέσεις: βιβλιοθήκες, βιβλιοθήκες, βιβλιοθήκες!». Το πώς πήγε ο τόπος μας, το ζούμε όλοι μας.

Πώς, όμως, συνδέεται η πικρή περιπέτεια των σχολικών βιβλιοθηκών με τη μεταπολιτευτική πολιτιστική κρίση και τη χρεοκοπία, που δεν είναι καθόλου άσχετες απ' τη «Σχηματική Σκέψη» και την «Ανάπηρη Παιδεία», όπως τις αναλύει ο Δαρδανός; Προφανώς και συνδέεται, υπό τη διαλεκτική έννοια του συμπτώματος, που ταυτόχρονα λειτουργεί αμφίδρομα και ως αίτιο. Και για να το πω απλά, το κρίσιμο πνευματικό ανάχωμα των σχολικών βιβλιοθηκών, ως εστιών Παιδείας και Πολιτισμού, δεν μπόρεσε καν να δημιουργηθεί, καθώς τα εδάφη στήριξης ήταν σαθρά και δεν αδυνατούσαν να αντέξουν την πίεση της συντελούμενης αξιακής κατολίσθησης.

Το αποτυχημένο εγχείρημά τους φωτίζει την παρακμιακή λογική των μεταπολιτευτικών δεκαετιών και η παρακμιακή λογική φωτίζει τα βαθύτερα αίτια της αποτυχίας του εγχειρήματος.

Η παρακμιακή όμως τροχιά θα είχε αποτραπεί αν είχαμε Παιδεία, αν δηλαδή δεν ήταν «ανάπηρη» η Παιδεία μας, για να ξαναθυμηθούμε τον όρο του συγγραφέα. Που, με την υψηλή ευθύνη ενός ακάματου εργάτη του καλού βιβλίου και του Πολιτισμού, εξεγείρεται εναντίον του «μονοθεϊστικού», όπως προσφυώς το αποκαλεί, σχολείου τού ενός βιβλίου, ξέροντας όμως καλά και ο ίδιος πως η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη, καθώς η Παιδεία μας είναι... αόματη. Γιατί μια Παιδεία χωρίς Φιλοσοφία και αξιακό όραμα ζωής για τον τόπο μας, κακοποιημένη επί δεκαετίες απ' τον νοσηρό ελληνοκεντρισμό της ανόητης εθνικοφροσύνης και τον εξίσου νοσηρό αντι - ελληνοκεντρισμό της επιστημονικοφανούς και ψευτοεκσυγχρονιστικής αποεθνοποίησης, που, προοδευτικοφανώς ή και αριστεροφανώς αυτή, ήρθε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης να ολοκληρώσει περίπου ως αντεστραμμένη εθνικοφροσύνη το δικό της κακό, είναι μια αόματη Παιδεία.

Κι έχει χίλια δίκια να φωνάζει ο Γιώργος Δαρδανός πως Παιδεία και Πολιτισμός δεν νοούνται χωρίς σχολικές βιβλιοθήκες απ' τη μια άκρη της Ελλάδας ώς την άλλη.

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Ωμοί και αναίσχυντοι

Από προχθές, ολόκληρο το σύστημα της Ν.Δ. που εμπλέκεται με οποιονδήποτε τρόπο με την υπόθεση Novartis περιφέρεται έξαλλο στα ΜΜΕ. Απειλεί τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα με ισόβια, κραυγάζει για έσχατες προδοσίες και ισόβια και εξαπολύει ύβρεις και απειλές κατά των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος

Δειτε ολοκληρο το αρθρο
Όλες οι Ειδήσεις