Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Στέλλα Βρετού: Σ' αυτό το βιβλίο ο Παμούκ εξηγεί το νέο πρόσωπο της πόλης του

Σχεδιασμένο από τον ίδιο το εξώφυλλο του καινούργιου του μυθιστορήματος, εικονίζει την Ιστανμπούλ από ψηλά. Όχι από τόσο ψηλά όμως ώστε να μην μπορεί η αφήγηση να παρατηρεί τις διαδρομές του ήρωά του στα σοκάκια της και τον νομπελίστα συγγραφέα στην ψυχή της. "Είναι μια ιστορία που αφορά...

Σχεδιασμένο από τον ίδιο το εξώφυλλο του καινούργιου του μυθιστορήματος, εικονίζει την Ιστανμπούλ από ψηλά. Όχι από τόσο ψηλά όμως ώστε να μην μπορεί η αφήγηση να παρατηρεί τις διαδρομές του ήρωά του στα σοκάκια της και τον νομπελίστα συγγραφέα στην ψυχή της. "Είναι μια ιστορία που αφορά τη ζωή και τα όνειρα του Μεβλούτ Καρατάς, ενός πλανόδιου μικροπωλητή μποζά και γιαουρτιού", μας συστήνει ευθύς εξαρχής, από την πρώτη κιόλας φράση, ο ίδιος ο Ορχάν Παμούκ το νέο βιβλίο του "Κάτι παράξενο στο νου μου", που αναμένεται να κυκλοφορήσει τις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου στη χώρα μας σε μετάφραση της Στέλλας Βρετού από τις εκδόσεις Ωκεανίδα. Θα το παρουσιάσει ο ίδιος ο νομπελίστας συγγραφέας στους Έλληνες αναγνώστες του στις 10 Δεκεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής.

Έναν κόσμο διαφορετικό από το μεγαλοαστικό περιβάλλον που μεγάλωσε ο ίδιος μάς συστήνει αυτή τη φορά ο νομπελίστας Τούρκος συγγραφέας. Όλοι όσοι άρχισαν να συρρέουν τη δεκαετία του '60 ως εσωτερικοί μετανάστες στην Ιστανμπούλ αφήνοντας τα χωριά τους για μια καλύτερη ζωή συνθέτουν τον κόσμο του βιβλίου. Έναν κόσμο που για να τον γνωρίσει κι ο ίδιος ο Παμούκ βγήκε στον δρόμο, έγινε τρόπον τινά ρεπόρτερ, μίλησε με τους ανθρώπους που περιστοιχίζουν τον ήρωά του προκειμένου να στοιχειοθετήσει την έρευνά του, να συνθέσει τους χαρακτήρες του βιβλίου του και να καταγράψει το νέο πρόσωπο της πόλης του, της χώρας του.

Κομβικό στοιχείο στο μυθιστόρημά του είναι ο μποζάς. "Είναι ένα ποτό που φτιάχνεται από κεχρί, αλκοολούχο, μουντό κιτρινωπό που πίνεται κρύο και ο πωλητής προσθέτει κανέλα και προσφέρει αφράτα στραγάλια" μας εξηγεί η Στέλλα Βρετού, η πρώτη Ελληνίδα αναγνώστρια του βιβλίου. Τώρα ο μποζάς πωλείται σχεδόν μόνο σε ορισμένα καταστήματα. Όμως στα χέρια του Παμούκ γίνεται το εισιτήριο για να μπει στον κόσμο των μικροπωλητών και να σκιαγραφήσει τον μετασχηματισμό της τουρκικής κοινωνίας. Μια πτήση που μεταφέρει τον επιβάτη-αναγνώστη του από το πολυσυλλεκτικό πολυεθνικό αστικό περιβάλλον της πόλης του στη δεκαετία του '60 στη μονολιθική μουσουλμανική σημερινή Ιστανμπούλ.

"Σ' αυτό το βιβλίο ο Παμούκ εξηγεί το νέο πρόσωπο της πόλης του" λέει η Στέλλα Βρετού. "Κι εγώ έβλεπα την πόλη να αλλάζει όταν την επισκεπτόμουν, όμως διαβάζοντας και μεταφράζοντας το βιβλίο του Παμούκ άρχισα να καταλαβαίνω πώς άλλαξε το τοπίο της Ιστανμπούλ και ότι αυτός ο κόσμος με τον οποίο συνομιλεί ο συγγραφέας είναι σε κάποιο βαθμό υπεύθυνος γι' αυτές τις αλλαγές. Αναφέρεται στην περιοχή Ταρλάμπασι και δείχνει πώς άλλαξε όταν οι Ρωμιοί κάτοικοί της αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν και στα σπίτια και τις περιουσίες τους εγκαταστάθηκαν οι εσωτερικοί μετανάστες. Σ' όλα του τα βιβλία ο Παμούκ αναφέρεται στα προβλήματα του σύγχρονου Τούρκου, όπως εδώ παρακολουθούμε μια άλλη πτυχή της τουρκικής κοινωνίας, την οποία ο συγγραφέας διερευνά και ανιχνεύει πώς αυτοί οι άνθρωποι, επαρχιώτες, μετανάστες από χωριά της ενδοχώρας, μεταλλάσσονται σιγά σιγά και ενσωματώνονται στην αστική κοινωνία της πόλης" εξηγεί η μεταφράστρια.

Μικροπωλητής μποζά, από οικογένεια εσωτερικών μεταναστών στην Ιστανμπούλ, "είναι ένα πολύ ηθικό παιδί που μεγαλώνοντας γίνεται ένας πολύ ηθικός άνθρωπος με σοβαρούς προβληματισμούς" μας δίνει τα πρώτα στοιχεία για τον Μεβλούτ η Στέλλα Βρετού. Το αγόρι έρχεται στην πόλη με τον πατέρα του τη δεκαετία του '60 και ο Παμούκ παρακολουθεί τη ζωή και τις διαδρομές του εντός της μέχρι το 2012. Όλα αυτά τα χρόνια, καθώς ο Μεβλούτ μεγαλώνει, βλέπει και την πόλη να αλλάζει γύρω του. "Στο φόντο όλης αυτής της διαδρομής που καταγράφει το βιβλίο υπάρχουν τα πολιτικά γεγονότα που σφράγισαν τη χώρα τα τελευταία 40 χρόνια" επισημαίνει η Στέλλα Βρετού. "Καταλαβαίνουμε πολύ καλά πώς και τι έγινε, χωρίς να διαβάζουμε ένα ιστορικό μυθιστόρημα αλλά μια μυθοπλασία που ιχνογραφεί ανάγλυφα τους μετασχηματισμούς της χώρας και της τουρκικής κοινωνίας, βλέπουμε τη σύγκρουση του παλιού με το καινούργιο, τη νοσταλγία για το παλιό, αλλά και τις προσπάθειες να ισορροπήσουν τα δυο μεταξύ τους. Βλέπουμε επίσης τη θέση της γυναίκας, διακρίνουμε κάποιες αλλαγές στην τρίτη γενιά πια αυτών των ανθρώπων. Ειδικά εμείς οι γυναίκες το καταλαβαίνουμε αυτό, γιατί μας δείχνει πώς αντιμετωπίζεται η γυναίκα σε σχέση με τους άντρες, με τα παιδιά της, με τον κόσμο γύρω της".

Ο τίτλος του βιβλίου είναι ένας στίχος του Γουόρντσγουορθ, μας εξηγεί η κ. Βρετού. "Όταν ο νεαρός ποιητής πάει στο Κέμπριτζ, συνειδητοποιεί ότι αισθάνεται αποξενωμένος από το περιβάλλον του. Γι' αυτό και ο Παμούκ χρησιμοποιεί τον στίχο για τίτλο, γιατί ο ήρωάς του είναι διαφορετικός και προσπαθεί να εντοπίσει τη διαφορετικότητά του. Πάντα αισθάνεται διαφορετικός και το δέχεται, δεν προσπαθεί να αλλάξει, προσπαθεί να καταλάβει. Στον Μεβλούτ βλέπουμε την ανησυχία του ανθρώπου που σκέφτεται, που αναρωτιέται, ωστόσο δεν μπορεί να προσδιορίσει αυτό που συμβαίνει στον εαυτό του. Το ψάχνει όμως, το αισθάνεται" λέει η μεταφράστρια. Επισημαίνει δε ένα ακόμα σημαντικό στοιχείο του βιβλίου, "τον ρόλο που παίζει στη ζωή των ηρώων του το κισμέτ, το πεπρωμένο". Γιατί, όπως λέει, "ο Μεβλούτ δεν παντρεύεται τελικά την κοπέλα που ερωτεύτηκε και της γράφει γράμματα τρία χρόνια αλλά την αδελφή της. Όμως ζει ευτυχισμένος μαζί της και την αγαπάει πραγματικά. Συνειδητοποιεί ότι αυτό που του συμβαίνει δεν είναι αυτό που στην πραγματικότητα ήθελε και αναρωτιέται πόσο σημαντικό είναι στη ζωή μας το πεπρωμένο μας".

Ο διεθνής Τύπος ήδη χαρακτηρίζει επικό το νέο μυθιστόρημα του Παμούκ. Κάνει λόγο για μια ιστορία αγάπης. "Είναι ένα σύγχρονο μυθιστόρημα, που αναφέρεται στην εξέλιξη της τουρκικής κοινωνίας την τελευταία 40ετία", λέει η Στέλλα Βρετού. "Αυτό που με γοήτευσε, στην κυριολεξία, είναι το παιχνίδι που γίνεται σε πολλά σημεία μεταξύ του φανταστικού και του κόσμου της πραγματικότητας. Το δε χιούμορ του είναι εξαιρετικό", τονίζει και ταυτόχρονα προειδοποιεί. "Μη σας παραξενέψει η απλότητα της αφήγησης στο πρώτο μέρος του βιβλίου, δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικό αφού μιλούν αυτοί οι απλοί άνθρωποι. Όσο όμως προχωρά η πλοκή, αναγνωρίζουμε τον Παμούκ που διαβάζουμε στα προηγούμενα βιβλία του".

 

Πόλυ Κρημνιώτη

Δείτε όλα τα σχόλια