Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Μπιμπερό, κουδουνίστρες και θέατρο

Μια περιπέτεια απείθαρχη και γοητευτική, το θέατρο για βρέφη και νήπια, με τους γονείς και τα μωρά στην αγκαλιά να μοιράζονται την ίδια σκηνή, αρχίζει να διαδίδεται με σταθερούς ρυθμούς και ανοδικές τάσεις, συναρπάζοντας όλους όσοι συμμετέχουν σε αυτήν την πρωτόγνωρη εμπειρία. Η απόπειρα...

Μια περιπέτεια απείθαρχη και γοητευτική, το θέατρο για βρέφη και νήπια, με τους γονείς και τα μωρά στην αγκαλιά να μοιράζονται την ίδια σκηνή, αρχίζει να διαδίδεται με σταθερούς ρυθμούς και ανοδικές τάσεις, συναρπάζοντας όλους όσοι συμμετέχουν σε αυτήν την πρωτόγνωρη εμπειρία. Η απόπειρα να συνομιλήσει το θέατρο μέσα από λέξεις, αντικείμενα, ήχους και μουσικές, συνθέτοντας μια νέα γλώσσα σκηνικού παιχνιδιού, που βασίζεται «στην επαφή με το αθώο υποσυνείδητο», αποτελεί ένα σχεδόν ανεξερεύνητο πεδίο στην ελληνική θεατρική πραγματικότητα. Κάτι που καθιστά την προσπάθεια, αναγκαστικά εμπειρική, αλλά και συναρπαστική, καθώς αποκαλύπτει «θησαυρούς μιας αμιγούς και απαλλαγμένης από συμβάσεις θεατρικής γλώσσας», όπως εξηγεί ο σκηνοθέτης Θωμάς Μοσχόπουλος, που τα τελευταία χρόνια στο Πόρτα, από κοινού με την Ξένια Καλογεροπούλου έχουν διανύσει μια διαδρομή ανίχνευσης ενός αχαρτογράφητου θεατρικού τοπίου για βρέφη. Ο σκηνοθέτης γοητευμένος από την πρώτη επαφή με τα μωρά στην παράσταση «Μικρό μικρό - Μεγάλο μεγάλο», μιλά για την επιστροφή στην «ουσία» των πραγμάτων και την τεράστια χαρά της παρατήρησης και της επαφής με έναν καινούριο νέο κόσμο, αυτόν της «ευθύβολης» και «μοντέρνας» ματιάς ενός παιδικού βλέμματος.

 

"Μικρό μικρό - Μεγάλο μεγάλο": Μια εισαγωγή στα όρια

«Κάθε μέρα μαζί με τους ηθοποιούς Βασίλη Σαφό και τον Ηλία Μουλλά ψάχνουμε τι είναι αυτό με το οποίο μπορούν να επικοινωνήσουν καλύτερα τα μικρά παιδιά. Διαπιστώνουμε λοιπόν πως μόλις ο ηθοποιός απευθύνεται στο ανήσυχο μωρό, αυτό ησυχάζει!». Μέσα από την αφαιρετική, άμεση και σωματική γλώσσα του παιχνιδιού οι ηθοποιοί μεταφέρουν επαναλαμβάνοντας λέξεις που γίνονται εικόνες. Στην αγκαλιά του γονιού το βρέφος ζει πάνω στη σκηνή την πρώτη του έκθεση σε έναν άλλο κόσμο. "Το παιδί θέλει μια πρόσκληση. Σε κάτι που να είναι ένας καινούργιος κόσμος. Που να το χωράει, χωρίς να το τρομάζει. Το βρεφικό θέατρο παρακινεί, λέει καν' το και εσύ, μπορείς, παίξε μαζί μου".

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος υποστηρίζει την ανάγκη "επιστροφής στον πυρήνα του θεάτρου, που είναι η ζωντανή παρουσία και συμμετοχή του θεατή». «Αυτή η λεπτή ισορροπία μεταξύ τού επικοινωνούμε και του σε κάνω κοινωνό μιας ιστορίας είναι πάντα προς αναζήτηση. Το κάνουμε τέσσερα χρόνια και διορθώνουμε συνεχώς πράγματα, καθώς το κοινό αλλάζει από γενιά σε γενιά». Ο σκηνοθέτης μιλάει για κάτι που είναι «αναγκαστικά εμπειρικό, έχει κάποιους κανόνες, αλλά όχι συνταγή». Διακριτικά παρών στην άκρη της σκηνής, ο Μοσχόπουλος παρατηρεί, σημειώνει, διορθώνει, προσθέτει, αφαιρεί, αλλάζει και μπορεί πλέον να κάνει την πρώτη αξιολόγηση του κοινού και να χαρτογραφήσει το τοπίο. «Από την αντίδραση του παιδιού βλέπεις αν ο γονιός είναι νευρικός, αγχώδης, ήρεμος, αν επιβάλλεται στο παιδί, αν ασχολείται μαζί του και πώς, αν παίζει αφιερώνοντάς του χρόνο. Όλα αυτά είναι ένας καθρέφτης της κοινωνίας μας και της συλλογικής ψυχολογίας μας», διαπιστώνει. Και ήδη καταγράφει τις πρώτες παρατηρήσεις του. «Υπήρξαν περιπτώσεις που πριν από την παράσταση παιδιά δεν έβγαζαν λέξη και όταν έφυγαν, οι λέξεις 'μικρό' και 'μεγάλο' μπήκαν στο λεξιλόγιό τους".

Μπορούμε άραγε να πούμε ότι μια βρεφική παράσταση θέτει τις βάσεις για ένα ενσυνείδητο θέατρο ενηλίκων; "Είναι μια εισαγωγή στα όρια. Στις συνθήκες των κανόνων ενός παιχνιδιού, καθώς πρόκειται για ένα παιχνίδι. Το θέατρο είναι μια μικρή κοινωνία με κανόνες. Μόνο που στους κοινωνικούς κανόνες έχουν χαθεί τα όρια. Και ο επαναπροσδιορισμός της έννοιας είναι από τα σοβαρότερα ζητήματα. Τα παιδιά κοινωνικοποιούνται μέσα από το θέατρο. Ο διάλογος όμως είναι κάτι που λείπει σε μεγάλο βαθμό, στο σπίτι, το σχολείο. Αλλά θα θεωρούσα υπερβολή να δημιουργήσει το θέατρο τη βάση που δεν έχει καταφέρει το σχολείο. Ας κάνει ό,τι μπορεί με τον καλύτερο τρόπο!"

 

Δύο ηθοποιοί και ένα κουτί

"Μια απόπειρα να συνομιλήσει το θέατρο με τα πολύ μικρά παιδιά, από 6 μηνών έως 3 ετών, σε μια γλώσσα που δεν βασίζεται στη λογική της αρχής, της μέσης και του τέλους, αλλά στην επαφή με το αθώο υποσυνείδητο" φιλοδοξεί να αποτελέσει η παράσταση «Τι και τι το κατιτί». που κάνει σήμερα πρεμιέρα στη Μικρή Σκηνή του Θεάτρου Αθήναιον στη Θεσσαλονίκη. "Δύο ηθοποιοί συναντιούνται με ένα κουτί. Μέσω του κουτιού συναντιούνται με τις αισθήσεις, με τις αγκαλιές, με ό,τι κρύβεται και φανερώνεται, με τους ήχους, με τους ρυθμούς, με τον χώρο. Με το κουτί πεισμώνουν, μαθαίνουν" εξηγεί η Δόμνα Ζαφειροπούλου, που από κοινού με τον Δημήτρη Αδάμη υπογράφει το σενάριο και τη σκηνοθεσία αλλά και τη δραματουργική επεξεργασία με τις δύο πρωταγωνίστριες, την Αλεξάνδρα Κασιούμη και την Θωμαή Ουζούνη.

"Ξεκινώντας με την Αλεξάνδρα και τη Θωμαή ένα δικό μας, εσωτερικό παιχνίδι με τις αισθήσεις, βρεθήκαμε απέναντι σε ένα μικρό υπέροχο χάος, απίστευτα γοητευτικό και ελκυστικό. Ένα τοπίο άγνωστο, που είχε να κάνει με μία μνήμη. Παίξαμε με τις αντιθέσεις, με τον θόρυβο και την απόλυτη ησυχία. Και κρατήσαμε την έκπληξη, που είναι η πρώτη έκπληξη του ανθρώπου μπροστά στον κόσμο" αναφέρει η ηθοποιός, υποστηρίζοντας πως κανείς δεν ξέρει πώς θα είναι η αντίδραση των παιδιών, καθώς τίποτα δεν είναι δεδομένο και "όλα μπορούν να γίνουν εξαρχής ένα καινούργιο υλικό. Η γκρίνια, η φασαρία, η έκπληξη, ακόμα και ο φόβος για το άγνωστο. Οι ηθοποιοί μέσα από τις τεχνικές που χρησιμοποιούν, διευρύνουν τη φαντασία τους, ανακαλύπτοντας μια νέα γλώσσα" καταλήγει.

 

Ένα πάπλωμα απλωμένο πάνω στη σκηνή

«Σςςςς, κοιμήσου» ψιθυρίζει η μία ηθοποιός στην άλλη. Η Ρεβέκκα Γκόγκου και η Αφροδίτη Μητσοπούλου σκεπάζονται με ένα μεγάλο πολύχρωμο πάπλωμα που είναι απλωμένο στη σκηνή. Αυτή είναι μόνο η αρχή, καθώς οι δύο ηθοποιοί στην πραγματικότητα δεν θέλουν να κοιμηθεί κανένας, αλλά να παίξουν και να μοιραστούν με τα παιδιά τα όσα θαυμαστά συνάντησαν μέσα στη μέρα τους. Το «Καληνύχτα, μέρα», για παιδιά ηλικίας 1 έως 4 ετών, που παίζεται κάθε Σάββατο απόγευμα στο Studio Μαυρομιχάλη, από την ομάδα Αrtika, είναι μια λιτή μικρή αφήγηση που αφαιρεί κάθε περιττή πληροφορία και μετατρέπεται σε ένα παιχνίδι σωματικό. Τα μωρά και τα νήπια παρακολουθούν την αφήγηση, και μόνο στο τέλος και μετά από πρόσκληση, μπαίνουν στη σκηνή και παίζουν μαζί με τους ηθοποιούς, κουκουλώνονται και κρύβονται κάτω από το πάπλωμα, αγγίζουν τα αντικείμενα σε ένα δικό τους παραμύθι. Κινήσεις, μουσικές, ήχοι, ψίθυροι και γέλια πολλά, και με αυτόν τον τρυφερό τρόπο τα βρέφη βαπτίζονται στην πρώτη εμπειρία θέασης, συμμετοχής και παιχνιδιού. «Όταν βλέπεις ένα παιδί, που είναι όλη η έννοια της ζωής, δεν μπορείς να αντισταθείς, σε παρασύρει στους ρυθμούς του και το ακολουθείς στην εξερεύνηση του δικού του κόσμου" αναφέρει η Μαριλένα Τριανταφυλλίδου, που μαζί με την Κατερίνα Αλεξάκη το 2006 παρουσίασαν την πρώτη βρεφική παράσταση "Η δική μου ομπρέλα" σε ένα κτήριο της βιοτεχνικής ζώνης του Μοσχάτου. Ήταν ο πρώτος σπόρος μιας βρεφικής θεατρικής διαδρομής σε μια "ανορθόδοξη" σκηνή της Περιφέρειας. Που συνεχίζεται έως σήμερα για παιδιά βρεφικής και νηπιακής ηλικίας, "ταξιδεύοντάς τα στην ποιητική πλευρά της καθημερινότητας", όπως συνεχίζουν να υποστηρίζουν οι συντελεστές της. Εκείνη η πρώτη παράσταση συμμετείχε σε διεθνή φεστιβάλ και γέννησε την επόμενη, τον «Θαυμαστό καινούργιο κόσμο» και αυτή το "Καληνύχτα, μέρα". Και το γοητευτικό ταξίδι συνεχίζεται, καθώς ποτέ δεν είναι νωρίς να γίνεις θεατής!

 

Μάνια Ζούση

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Η Αριστερά στην πρώτη γραμμή!

Το ότι η χώρα έχει βγει από τα Μνημόνια και βρίσκεται σε έναν δρόμο ανάπτυξης μπορεί πλέον να θεωρηθεί γεγονός. Η Νέα Δημοκρατία έχει συρθεί στην ψήφιση όλων των μέτρων που υλοποιεί η κυβέρνηση μετά...

Δειτε ολοκληρο το αρθρο