Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Το ανθρώπινο πάθος και η βουή της Ιστορίας: "Η μεγάλη πλατεία" του Νίκου Μπακόλα

Όταν "Η μεγάλη πλατεία" του Νίκου Μπακόλα πήρε το πρώτο Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 1988, μόλις είχα επιστρέψει στην Ελλάδα έπειτα από μια σημαντική για τη δική μου κλίμακα χρόνου απουσία για σπουδές.

Της Πόλυς Χατζημανωλάκη

Όταν "Η μεγάλη πλατεία" του Νίκου Μπακόλα πήρε το πρώτο Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 1988, μόλις είχα επιστρέψει στην Ελλάδα έπειτα από μια σημαντική για τη δική μου κλίμακα χρόνου απουσία για σπουδές. Στο μεταίχμιο, βρέθηκα σε έναν κόσμο όπου ανάμεσα σε άλλους υπήρχε ο Δημήτρης Χατζής, ο Άρης Αλεξάνδρου, ο Γιώργος Ιωάννου και ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης -οι Θεσσαλονικείς-, αλλά όχι ο Νίκος Μπακόλας. Προσφάτως ανακάλυψα τον Κάρολο Τσίζεκ, επιβεβαιώνοντας ότι η Βόρεια Ελλάδα διαθέτει ένα δυναμικό του πνεύματος, μια λογοτεχνία που μπορεί ακόμα να θρέψει, να δώσει, να φωτίσει, να ξεχορταριάσει μονοπάτια και τρόπους. Χάρη στην επανέκδοση από τις εκδόσεις Κέδρος, το 2014, της "Μεγάλης πλατείας" κερδήθηκε η ευκαιρία της συνάντησης μαζί του. Αξιοσημείωτη η ιστορία «επίδρασης» που επιβεβαιώνεται από μια φράση στο αυτάκι του εξωφύλλου: «Η συνάντησή του με το έργο του Φόκνερ, του οποίου έχει μεταφράσει το μυθιστόρημα Η βουή και το πάθος, υπήρξε γόνιμη για τη συνέχεια του έργου του, όπου το όνειρο συναιρείται με την πραγματικότητα χωρίς να την αναιρεί». Μια πνευματική οφειλή που επιβεβαιώνεται και σε άλλες καταγραφές στην ιστοσελίδα που διατηρούν οι συγγενείς του. Γέφυρες με την αμερικανική λογοτεχνία, που ο συγγραφέας θεωρεί τόσο οικεία, τόσο συγγενική με την ελληνική -περισσότερο από την αγγλική- και που καταπιάστηκε με τη μετάφρασή της, μεταφέροντας στα ελληνικά τις ψυχικές καταστάσεις, τα πάθη του χαμένου πια αμερικανικού Νότου, αντλώντας εμπνεύσεις και ανταλλαγές για το δικό του έργο, μια ιστορία τεσσάρων προσώπων - μια τοιχογραφία της μεσοπολεμικής Θεσσαλονίκης.

Έχοντας κάνει σπουδές στη Φυσική και στα Μαθηματικά, εργάζεται για λόγους βιοπορισμού ως δημοσιογράφος και κατά τη θητεία του στην εφημερίδα αξιοποιεί τον ποταμό πληροφορίας που συνέλεγε και σαν χωνευτήρι αφομοίωνε -κατά δήλωσή του- προς όφελος του συγγραφικού του έργου. Όπως ακριβώς και ο Φόκνερ ανέσυρε από το αστυνομικό δελτίο των εφημερίδων και ανακαλούσε ό,τι σημαντικό είχε διαβάσει από τους Κόνραντ, Τζέιμς και Φλομπέρ, για να γράψει τη "Βουή και το Πάθος".

Αργόσυρτη η ανάγνωση, μπρα ντε φερ με τον αναγνώστη. Υπάρχουν βεβαίως τα εργαλεία του Διαδικτύου, οι χάρτες Google και τα συγκεντρωμένα κείμενα, τα παράπονα του Ντίνου Χριστιανόπουλου για τη δυσνόητη, όπως τη βρίσκει, γραφή, οι επαινετικές κριτικές των άλλων, ματιές στην Ιστορία της Θεσσαλονίκης, όπου ο κήπος των πριγκίπων συναιρείται πλέον με το όνειρο και υπάρχει μόνο ως καρτ ποστάλ. Σημείωσα κάπου για τις δυσκολίες: «Πόσα στρώματα αναγνωστική σκόνη έχουν κατακαθίσει στη σκέψη του συγγραφέα, σε ποιον όμοιό του συνένοχό του αναγνώστη απευθύνεται; Γιατί να μην είμαι εγώ; Θέλω να είμαι εγώ» όταν προσπαθούσα να μάθω για την πυρκαγιά του Κάμπελ στα 1931, τότε που η φασιστική τρία έψιλον πυρπόλησε την φτωχική εβραϊκή συνοικία της Θεσσαλονίκης, να μάθω ακόμα για τους Ενζολοράδες, τους δύο προοδευτικούς δημοσιογράφους στην εφημερίδα «Εσπερινή» όπου εργαζόταν ο Χρίστος, ένα από τα πρόσωπα του βιβλίου, όταν η μεταξική λογοκρισία εισβάλλει στα γραφεία της.

Η αναμέτρηση μαζί του είναι άθλημα, αλλάζει τον τρόπο της ανάγνωσης: εγρήγορση, αλλά και αποδοχή της μαγείας και της ποιητικότητας, καταβύθιση σε έναν κόσμο φωτεινών σκιών με ονόματα τόπων οικείων, όπου ο χρόνος της μικρής και της μεγάλης ιστορίας ελίσσεται αφήνοντας ανεξίτηλα αποτυπώματα και τραύματα.

 

Info:

"Η μεγάλη πλατεία"

Ιστορία των μέσων και νέων χρόνων

Νίκος Μπακόλας

Κέδρος, 2014

Τιμή: 18,50 ευρώ

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Η κατάντια της Προανακριτικής

Η πλειοψηφία της Προανακριτικής, εγκαταλείποντας κάθε πρόσχημα, θα επιχειρήσει σήμερα να αποκαλύψει την ταυτότητα των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος της υπόθεσης Novartis. Οι μάρτυρες αυτοί έχουν καταθέσει για χρηματισμό πολιτικών προσώπων.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο
Όλες οι Ειδήσεις