Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Συστήνοντας μιαν ανθρωπινότητα στους δρόμους

Είναι φορές που σκέπτομαι τη μορφή την υψηλή, με το λευκό σαρίκι, τη μαύρη χλαίνα και τον χιτώνα τον πολύχρωμο, να περιφέρεται στους δρόμους της Αθήνας, παραμονές των Ολυμπιακών αγώνων του 1896 -πλάνης, ανέστιος, φερέοικος- τον Ξεπεσμένο Δερβίση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη....

Της Πόλυς ΧΑΤΖΗΜΑΝΩΛΑΚΗ

 

Είναι φορές που σκέπτομαι τη μορφή την υψηλή, με το λευκό σαρίκι, τη μαύρη χλαίνα και τον χιτώνα τον πολύχρωμο, να περιφέρεται στους δρόμους της Αθήνας, παραμονές των Ολυμπιακών αγώνων του 1896 -πλάνης, ανέστιος, φερέοικος- τον Ξεπεσμένο Δερβίση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Διήγημα ευσπλαχνίας για τον Οθωμανό που εξεδιώχθη από το καφενείο όπου κατέφευγε τα βράδια, λόγω υπερβάλλοντος ζήλου του οργάνου της τάξεως, και τρύπωσε σε μια υπόγεια στοά στο Θησείο...

Άλλοτε πάλι έρχεται στον νου ο συγγραφέας Κουίν - που υποδύεται τον ντετέκτιβ Πολ Όστερ στην Τριλογία της Νέας Υόρκης (απολύτως ηθελημένη η αντιστροφή ονομάτων και ρόλων) που έχει ένα κόκκινο τετράδιο -όπως και ο Πέτερ Στίλμαν, ο παράφρων γέροντας - αντικείμενο της παρακολούθησης- και σημειώνει τις κινήσεις του παρακολουθούμενου. Σταδιακά, επειδή η παρακολούθηση γίνεται όλο και πιο μονότονη, αποφασίζει να γράφει στο κόκκινο σημειωματάριο όχι μόνο τις κινήσεις του Στίλμαν με κάθε λεπτομέρεια, αλλά και άλλα πράγματα που βλέπει γύρω του, καθώς και τις σκέψεις του. Γράφει, γράφει... λοιπόν για τον εαυτό του, δηλαδή για να αντέξει. Αναφέρεται εκεί και το Walden του Θορώ -ημερολόγια μιας ανυπακοής- που διαβάζει ο παράφρων γέροντας. Σκέπτομαι, αναπόφευκτα θα σκεφτείς και το Ημερολόγιο ενός τρελού του Γκόγκολ, την πορεία προς την παραφροσύνη, μια Έξοδο.

Αυτό το τελευταίο εγκαταλείπει σε ένα παγκάκι ο ήρωας - αφηγητής του βιβλίου της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη Ανέστιος που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Άγρα. Σε πέντε τετράδια ημερολογίου, η ιστορία ενός άστεγου άνδρα που περιφέρεται στους λαβυρίνθους τη Αθήνας και επιμένει να διασαφηνίσει τους όρους της ύπαρξης. Ανέστιος και όχι άστεγος, αντιπαραβάλλοντας με τα κείμενα του Ντοστογιέφσκι, του Παπαδιαμάντη εν προκειμένω, αλλά και να πραγματευτεί την ανθρώπινη συνθήκη, την αλλοτρίωση, την ανεστιότητα, την ελευθερία, τη δουλεία της εργασίας, τη μοναξιά της συναναστροφής, την υπαρξιακή συγκρότηση που παρέχει η γραφή. Η εξιστόρηση της σταδιακής ρήξης των δεσμών με την κοινωνία, η απώλεια της πανεπιστημιακής έδρας του ήρωα στο Πολυτεχνείο, η απώλεια της θέσης του στην τεχνική εταιρεία όπου είναι μέτοχος, η απώλεια της οικογενειακής εστίας και των παιδιών του -η διαφορά του, που τον οδηγεί σε μια αναπόφευκτη πτώση, μια ενανθρώπιση-, μια ύπαρξη έξω από τις εστίες και τους θεσμούς της κοινωνίας και η ιδιοφυής πραγμάτευση από την συγγραφέα -ομότιμη καθηγήτρια Φιλοσοφίας του ΑΠΘ- των κομβικών θεμάτων που ενδιαφέρουν τον ήρωα, εκείνην και που θα απασχολήσουν εφεξής και τον αναγνώστη.

Οι δεσμοί με τα πάντα λύονται: οι διαδοχικές απώλειες, τραγικές, οδηγούν στα όρια. Παρά το ότι συνιστούν μια οριακή -σπαρακτική, θα έλεγα- ανθρώπινη συνθήκη, εν τούτοις δεν δεσμεύουν τον αφηγητή, ο οποίος υπομένει τη ζέστη του Αυγούστου, το ψάξιμο στους κάδους σκουπιδιών, την αδιαφορία του παιδιού του, που τον αποφεύγει και δράττεται της ευκαιρίας μιας άλλης συγκρότησης. Μιας αναγέννησης μέσω της διαρκούς διαδρομής, της περιφοράς, της απώλειας του κέντρου μιας λαβυρινθικής μύησης μέσα από σκέψεις και συνειρμούς, στοχασμούς πρωτότυπους και ερεθιστικές κειμενικές αναφορές πνευματικές σε φιλοσοφικά ή λογοτεχνικά κείμενα.

Εν κατακλείδι ο σπαραγμός επανέρχεται για να τον διαχειριστεί η συγγραφέας σε άλλες συχνότητες και υψηλότερους αναβαθμούς αλλά και μια κάθαρση με τον χαμηλόφωνο τρόπο του γραφιά που έχει υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό του...

 

info

Ανέστιος

(Ημερολόγια)

Αλεξάνδρα Δεληγιώργη

Άγρα, 2014

144 σελ.

Τιμή 14,00 ευρώ

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Η ΕΡΕ είναι εδώ

Είναι βγαλμένη από τις καλύτερες παραδόσεις της ΕΡΕ η πρακτική του Τ. Θεοδωρικάκου απέναντι στους δήμους. Ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών καταργώντας το πρόγραμμα "Φιλόδημος" που είχε σχεδιάσει η προηγούμενη κυβέρνηση

Δειτε ολοκληρο το αρθρο