Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Βαγγέλης Ραπτόπουλος: Αν παλεύεις, ίσως χάσεις. Αν δεν παλεύεις, χάθηκες σίγουρα!

Το παραμύθι του έχει και βασιλιάδες, και πριγκίπισσες. Οι δράκοι του έχουν τερατώδες, αλλά εντελώς ανθρώπινο πρόσωπο. Το πρόσωπο που συνθέτει τις διαχρονικές ελληνικές παθογένειες. Θα μπορούσε να είναι ένα παραμύθι για παιδιά. Η "Μοιρολα3" όμως είναι το πιο πολιτικό μυθιστόρημα του Β. Ραπτόπουλου..

Το παραμύθι του έχει και βασιλιάδες, και πριγκίπισσες. Οι δράκοι του έχουν τερατώδες, αλλά εντελώς ανθρώπινο πρόσωπο. Το πρόσωπο που συνθέτει τις διαχρονικές ελληνικές παθογένειες. Θα μπορούσε να είναι ένα παραμύθι για παιδιά. Η "Μοιρολα3" (εκδ. Τόπος)  όμως είναι το πιο πολιτικό μυθιστόρημα του Βαγγέλη Ραπτόπουλου. Διασκευάζοντας το "Παραμύθι χωρίς όνομα" της Πηνελόπης Δέλτα, ο γνωστός συγγραφέας βρίσκει αφορμή να ακτινογραφήσει τη σημερινή Ελλάδα και, δίνοντας φωνή στην ηρωίδα του, να αποτάξει τη δύναμη της απάθειας. Άλλωστε, όπως υπογραμμίζει "Ο ρόλος του λογοτέχνη είναι, εκτός των άλλων, και να καταγράφει την πραγματικότητα με τα στραβά της. Είναι ένα είδος ρεπόρτερ και εν πολλοίς ένα λογοτεχνικό έργο είναι και ντοκουμέντο της εποχής κατά την οποία γράφεται". Ο ίδιος κρατά ζωντανή την ελπίδα, όπως και το βιβλίο του άλλωστε. Και στη συζήτησή μας επιμένει: "Μόνο μέσα από τους διαρκείς αγώνες, όχι μόνο της κυβέρνησης της Αριστεράς, αλλά ολόκληρης της κοινωνίας, υπάρχει πιθανότητα να κερδηθεί κάτι. Και πάλι τίποτα δεν προεξοφλεί το αποτέλεσμα".

Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη

 

*"Μοιρολα3". Γιατί αυτός ο τίτλος;

Το βιβλίο είναι μια μελλοντολογική διασκευή του μυθιστορήματος της Πηνελόπης Δέλτα "Παραμύθι χωρίς όνομα". Έχω μεταφέρει την υπόθεση σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον, όπου ο πλανήτης έχει καταστραφεί οικολογικά και οι άνθρωποι ξαναγίνονται αγρότες που ζουν ανάμεσα στα ερείπια της υψηλής τεχνολογίας. Το πρωτότυπο της Δέλτα είναι μια ακτινογραφία της Ελλάδας και καθρεφτίζει τις διαχρονικές παθογένειες της χώρας, από τη διαφθορά και την έλλειψη παιδείας μέχρι την παραίτηση και τη μοιρολατρική αποδοχή όλων αυτών. Δεν είναι τυχαίο ότι αποκαλεί τους κατοίκους Μοιρολάτρες και τη χώρα τους  Μοιρολατρία. Επομένως, η κορυφαία παθογένειά μας είναι η μοιρολατρία και γι' αυτό θεώρησα  τη λέξη  ιδανική για τίτλο. Από κει και πέρα, προτίμησα τον τρόπο γραφής που παραπέμπει σε graffiti, δηλαδή βάζοντας το 3 στο τέλος, αφού η διασκευή μου μεταφέρει το έργο στο σήμερα.

 

* Αυτός ο τρόπος γραφής που υιοθετείτε αποτελεί και μια συνθηκολόγηση με την αλλοίωση της γλώσσας, αποτυπώνει τη διαδικτιακή της μετάλλαξη. Ως συγγραφέα δεν σας προβληματίζει;

Παρόμοιες λέξεις, όπου οι αριθμοί υποκαθιστούν τμήματά τους, είναι κάτι τετριμμένο στην αγγλοσαξονική κουλτούρα και στον σύγχρονο δυτικό κόσμο: 4U, U2 κ.λπ. Θεώρησα ότι έτσι καθρεφτίζεται, εκφράζεται, αποτυπώνεται η υποτέλειά μας, η υποταγή μας στον αμερικανόπληκτο, παγκοσμιοποιημένο πολιτισμό της εποχής μας. Ο ρόλος του λογοτέχνη είναι, εκτός των άλλων, και να καταγράφει την πραγματικότητα με τα στραβά της. Είναι ένα είδος ρεπόρτερ και εν πολλοίς ένα λογοτεχνικό έργο είναι και ντοκουμέντο της εποχής κατά την οποία γράφεται.

 

* Η μορφή του παραμυθιού που επιλέξατε σας διευκόλυνε να μιλήσετε για όσα ζούμε;

Παραμύθι ήταν και το πρωτότυπο που διασκεύασα. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, υπό τον μανδύα του παραμυθιού και παρά τους βασιλιάδες και τις πριγκίπισσες, η "Μοιρολα3" θυμίζει νυχτερινό δελτίο ειδήσεων. Με άλλα λόγια, το παραμυθένιο προκάλυμμα χρησιμεύει  για να τονιστεί και όχι για να αποσιωπηθεί η ωμή πραγματικότητα. Υπό αυτή την έννοια, τόσο το μυθιστόρημα της Δέλτα όσο και το δικό μου παραπέμπουν περισσότερο σε πολιτικές αλληγορίες όπως "Η φάρμα των ζώων" του Όργουελ.

 

* Ωστόσο, το βιβλίο υποδεικνύει τον δρόμο της αντίστασης στη μοιρολατρία.

Ακριβώς. Έχουμε να κάνουμε με ένα διεφθαρμένο και χρεοκοπημένο βασίλειο που θυμίζει σε ανατριχιαστικό βαθμό την Ελλάδα του σήμερα. Η κόρη του βασιλιά, λοιπόν, ένα μέλος της ηγεσίας, ξεκινάει έναν αγώνα για να βελτιωθούν τα πράγματα στη χώρα και κατορθώνει να ξεσηκώσει τον πληθυσμό προς αυτή την κατεύθυνση, με αίσιο τέλος. Θα έλεγα ότι η "Μοιρολα3" προέβλεψε τις πρόσφατες εξελίξεις με την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ. Το ζήτημα είναι τι θα γίνει με τη συνέχεια του βιβλίου. Γιατί η βασιλοπούλα παραιτείται από την εξουσία, πιστεύοντας ότι αυτή διαφθείρει, και αποσύρεται για κάποια χρόνια, ώσπου τα πράγματα βαλτώνουν ξανά και στο τέλος πρέπει για άλλη μια φορά να αναλάβει την πρωτοβουλία και να ριχτεί και πάλι στον αγώνα για να βελτιωθεί η κατάσταση. Εν ολίγοις, αν πάψεις να αγωνίζεσαι, αν υποκύψεις ξανά στη μοιρολατρία, χάθηκες.

 

* Αυτό θέλετε να επισημάνετε και σε ό,τι αφορά την πολιτική κατάσταση της χώρας;

Εννοείται. Ένα μήνα μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον ΣΥΡΙΖΑ και λίγο μετά τη συμφωνία με τους δανειστές μας, τα προβλήματα φαντάζουν περισσότερα και μεγαλύτερα απ' ό,τι προεκλογικά. Μόνο μέσα από τους διαρκείς αγώνες, όχι μόνο της κυβέρνησης της Αριστεράς, αλλά ολόκληρης της κοινωνίας, υπάρχει πιθανότητα να κερδηθεί κάτι. Και πάλι τίποτα δεν προεξοφλεί το αποτέλεσμα. Ή, αλλιώς, αν παλεύεις μπορεί και να χάσεις. Αν δεν παλεύεις όμως, θα χάσεις σίγουρα!

 

* Γιατί επιλέγετε ως πρωταγωνιστές του βιβλίου σας γυναίκες; Υπονοείτε ότι οι γυναίκες θα μας σώσουν;

Για άλλη μια φορά καταγράφω απλώς την πραγματικότητα. Η αναδυόμενη τάση της εποχής μας είναι η άνοδος των γυναικών. Γι' αυτό και ενώ ο πρωταγωνιστής της Δέλτα είναι άντρας, στη διασκευή μου είναι γυναίκα. Φυσικά, οι άντρες εξακολουθούν να κυριαρχούν στον δημόσιο χώρο και οι γυναίκες που αναλαμβάνουν θέσεις εξουσίας αναγκάζονται να υιοθετήσουν ανδρικές συμπεριφορές. Για να μπορέσουν να μας σώσουν οι γυναίκες, θα πρέπει να γίνουν κυρίαρχες οι θηλυκές ποιότητες. Η διαλλακτικότητα, η κατανόηση, η τρυφερότητα, η συμπόνια, η ευαισθησία... Δυστυχώς, όλα δείχνουν ότι από το σημείο αυτό  απέχουμε ακόμα.

 

* Εικόνες ανθρώπων που γεμίζουν ενθουσιασμένοι και γεμάτοι ελπίδα τους δημόσιους χώρους,  σαν αυτές που περιγράφετε στη "Μοιρολα3", είδαμε τις αμέσως προηγούμενες ημέρες σε πλατείες της χώρας αλλά και του εξωτερικού. Θα έχει, λέτε, διάρκεια ή ήταν μια ανάγκη που εκφράστηκε και τέλειωσε;

Η συντριπτική πλειονότητα του ντόπιου πληθυσμού, καθώς και πολλοί ξένοι σε όλο τον κόσμο, αναθάρρησαν μετά τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, ένιωσαν ανάταση και για πρώτη φορά έπειτα από πολύ καιρό ελπίδα, μεγάλη ελπίδα. Αυτό που ακολούθησε, η βίαιη πρόσκρουση στο παγόβουνο των δανειστών, μας μούδιασε. Οι επαναστάτες του πληκτρολογίου στα κοινωνικά δίκτυα γκρινιάζουν και τα αριστερόμετρα πήραν φωτιά. Ο πολύς κόσμος όμως δείχνει εμπιστοσύνη, κάνει υπομονή και ελπίζει,  περιμένοντας να δει το κυβερνητικό έργο, το οποίο δεν είναι δυνατόν να φανεί μέσα σε ένα μήνα.

 

* Εσείς ελπίζετε;

Όσες υποχωρήσεις κι αν αναγκάστηκε να κάνει ο Βαρουφάκης στο Eurogroup, εξακολουθούν να υπάρχουν τεράστια περιθώρια ουσιαστικών αλλαγών στην ελληνική πραγματικότητα. Οι προηγούμενοι ήταν τόσο άθλιοι και τόσο άχρηστοι, ώστε ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να λύσει προβλήματα αστικού και δημοκρατικού εκσυγχρονισμού της κοινωνίας. Εκτός από τα οικονομικά και το θέμα της ανθρωπιστικής κρίσης, υπάρχει ένα φλέγον αίτημα κοινωνικής δικαιοσύνης. Εάν η κυβέρνηση της Αριστεράς κατορθώσει να αποκαταστήσει  το αίσθημα δικαίου, θα έχει τον κόσμο μαζί της. Κατά έναν ανάλογο τρόπο, οι βουλευτές, και ακόμα πιο πολύ οι υπουργοί της κυβέρνησης, αντί να συνωστίζονται νυχθημερόν στα πάνελ των διαπλεκόμενων ιδιωτικών καναλιών,  καλά θα κάνουν να πέσουν με τα μούτρα στη δουλειά.

Δείτε όλα τα σχόλια