Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Ρόδα του αίματος, τρίλλιες που σβήνουν, μονωδίες του έρωτος

Φωτογράφισα την Πρωτομαγιά ένα μικρό άρρωστο τριαντάφυλλο που είδα στον δρόμο. Ένα μικροσκοπικό μπουμπούκι - δεν είχα δει όμοιό του. Ανάρτησα τη φωτογραφία στο Διαδίκτυο και σιγά-σιγά έφτασαν μηνύματα με συνταγές αγάπης και γιατροσόφια για τη θεραπεία του, έμαθα για το όνομά του...

Φωτογράφισα την Πρωτομαγιά ένα μικρό άρρωστο τριαντάφυλλο που είδα στον δρόμο. Ένα μικροσκοπικό μπουμπούκι - δεν είχα δει όμοιό του. Ανάρτησα τη φωτογραφία στο Διαδίκτυο και σιγά-σιγά έφτασαν μηνύματα με συνταγές αγάπης και γιατροσόφια για τη θεραπεία του, έμαθα για το όνομά του - τριανταφυλλιά η «τρελή» - . Θυμήθηκα το «Ένα άνθος» του Κωστή Παλαμά, ήρθε ένα ποίημα του William Blake από την Αγγλία αφιερωμένο -"The sick rose"- που αργότερα έμαθα ότι το έχει μεταφράσει εξαιρετικά ο Διονύσης Καψάλης. Τη μετάφραση αυτή τη βρήκα σε μια υποσημείωση του βιβλίου της Χριστίνας Ντουνιά, στην έκδοση της Εστίας με τα ποιήματα της Μαρίας Πολυδούρη που κυκλοφόρησε προσφάτως.

Εκεί, στο Επίμετρο με τον τίτλο «Τα ρόδα του αίματος» η συγγραφέας, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, επιχειρεί μια εξαιρετική υπεράσπιση της ποίησης της Πολυδούρη, που θεωρήθηκε από τους περισσότερους κριτικούς και ιστορικούς της λογοτεχνίας -όταν δεν παραλείπουν να την αναφέρουν καν- «ωχρή», άτονη. Σαν η ποιήτρια να έχει κερδίσει ανάξια τη συμπάθεια, λόγω της μυθικής για την εποχή της και μετέπειτα ερωτικής σχέσης της με τον Καρυωτάκη και τον θάνατό της στην τρίτη θέση του νοσοκομείου "Σωτηρία". Επηρεασμένη κατά πάσα πιθανότητα από τον Blake, η Πολυδούρη έχει γράψει επίσης ένα ποίημα -«Είμαι το λουλούδι που το τρώει το κρυφό σαράκι»- που φυσικά παραπέμπει και στο βιολί του Δροσίνη (που το τρώει το σαράκι) που αγαπούσε πολύ και ο Γιάννης Ρίτσος, και αυτός τρόφιμος της "Σωτηρίας" την ίδια εποχή. Την είχε συναντήσει, τη θαύμαζε και εκείνη, όπως διαβάζω στις σημειώσεις της Χριστίνας Ντουνιά, του είχε αφιερώσει ένα ποίημα, τη «Θυσία». Εκείνος έγραψε γι' αυτήν στο «Ημερολόγιο ενός φυματικού».

Στο ντοκιμαντέρ της Δημόσιας Τηλεόρασης για τον Γιάννη Ρίτσο, που προβλήθηκε εκείνη τη μέρα, ο ποιητής, ανάμεσα σε άλλα, μίλησε για ένα νησάκι έξω από το Γύθειο και το σπιτάκι του φαροφύλακα όπου έμεναν κάποτε με την αδελφή του Λούλα. Αυτό το νησάκι ξαναβρήκα σε αυτόν τον τόμο, ένα ποίημα για το «νησάκι ερημικό, στης μοναξιάς σου/τους τόπους τριγυρίζω/Μες στη βαθειά μου νύχτα αναγνωρίζω/ το Φάρο της ματιάς σου» μαζί με την επιβεβαίωση σε μια βιογραφική σημείωση ότι πρόκειται για την Κρανάη, όπου και οι δύο ποιητές έζησαν μια εποχή αθωότητας...

Κι αν ο Ρίτσος στο ντοκιμαντέρ μιλά φανερά για «Το παλιό βιολί» του Δροσίνη που τον επηρέασε, η Πολυδούρη με τις «Τρίλλιες που σβήνουν» -τίτλο που επέλεξε για την ποιητική της συλλογή- και αυτή τη μελωδία του βιολιού ή της κιθάρας επικαλείται ... «κιθάρα παλαιική που κλει πληθώρα / μέσα της ήχους και ήχους [...] κάθε πόνος, κάθε γνώρα/που ήταν γλυκειά γίνηκε πικρή /ήχους μες στην καρδιά της αποστάζει».

Η χορδή της κιθάρας, της λύρας ή του βιολιού είχε δώσει κάποτε τον τίτλο στην ποιητική συλλογή του Γιάννη Ρίτσου "Μονόχορδα". Ποιητικές αστραπές του ενός στίχου, μεστά ποιήματα, σαν χαϊκού σε μιαν αράδα. Αυτά σκέφτομαι διαβάζοντας ξανά τα ποιήματα της Πολυδούρη, τις μονωδίες που εκφράζουν πλήρως την πολυφωνία του έρωτα - έτσι τα αποκαλεί στο Επίμετρο της Ντουνιά ο Κλέων Παράσχος. Σαν τον Κάλβο και αυτή κρούει τη λύρα: "Τη μονάχη χορδή μάταια κρούω στη λύρα μου/να χει μόνο ένα 'χαίρε'". Μικρά μονόχορδα αναγνωρίζω μέσα στο δάσος της ποίησης, στα άνθη σύμβολα - αγνά κρίνα, παθιασμένα ρόδα, γεμάτες αμφιβολία μαργαρίτες και παρασύρομαι από το πάθος και τα επιχειρήματα της συγγραφέως. Μια νέα συνάντηση με την ποίηση της Πολυδούρη, μια νέα συνομιλία μπορεί πράγματι να σταθεί στην εποχή μας. Μαργαρίτες της ποίησης, αυτοτελείς, τι άλλο είναι στίχοι σαν
"Ας σβήσω σφιχταγκαλιάζοντας τη χορδή που μου μένει"

"Ένα μεγάλο θαλερό δάσος και με η ψυχή μου"

 

Εικόνες ψυχικών τοπίων που ανοίγουν τον δρόμο να μιληθεί το «ένα δάσος σκοτωμένων φίλων το μυαλό μου» - στον "Τελευταίο Σταθμό" του Γ. Σεφέρη...

 

Info

Μαρία Πολυδούρη "Tα ποιήματα"

Φιλολογική επιμέλεια - Επίμετρο: Χριστίνα Ντουνιά

Εκδόσεις: Βιβλιοπωλείο της Εστίας

Σελ. 398, 19 ευρώ

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

ΑΜΚΑ μόνο για Έλληνες

Δεν είχαν πει φυσικά πριν τις εκλογές ότι θα καταργήσουν τον ΑΜΚΑ για τους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο. Πρώτον, για να μην αποξενωθούν από μια ομάδα φιλελεύθερων ψηφοφόρων.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο