Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Παίζαμε με ένα, που με ψίχα είχαμε φτιάσει

Χιουμοριστική απεικόνιση του Διονύση Μενύχτα να ασχολείται στη Μακρόνησο με τα τρία πάθη του: το σκάκι, το κάπνισμα και το διάβασμα. Η σκακιέρα με την κρύπτη για μεταφορά εγγράφων εκτίθεται στο Μουσείο Δημοκρατίας του Άι Στράτη.

Η εικόνα δύο πολιτικών κρατουμένων, σκυμμένων με αφοσίωση πάνω στη σκακιέρα, φαντάζει γοητευτική, αλλά απέχει από την πραγματικότητα. Στα άγρια χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου αυτή η απλή ενασχόληση, η παρηγοριά, ήταν ανεπίτρεπτη.

ΔΥΣΕΥΡΕΤΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΕΣ ΦΟΡΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΟ ΤΟ ΣΚΑΚΙ ΣΤΗ ΦΥΛΑΚΗ

Η εικόνα δύο πολιτικών κρατουμένων, σκυμμένων με αφοσίωση πάνω στη σκακιέρα, φαντάζει γοητευτική, αλλά απέχει από την πραγματικότητα. Στα άγρια χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου αυτή η απλή ενασχόληση, η παρηγοριά, ήταν ανεπίτρεπτη. Χαρακτηριστικό είναι το, άγνωστο στο ευρύ σκακιστικό κοινό, ποίημα του Νίκου Σαραντάκου, «ΤΟ ΣΚΑΚΙ»:

 

Μας κουβαλήσαν στο στρατόπεδο ένα βράδυ.

Εμένα πρώτα, το Χαράλαμπο μετά.

Το Χαριλή καί τον Αλέκο από κοντά

κι άλλους πεντέξη. Αλάκερο κοπάδι.

Κι είμαστε αλήθεια... Κι ας το πούμε ειλικρινά.

ένα κοπάδι από σκιαγμένα ζωντανά.

 

Φόβος και τρόμος μας συνείχε στην αρχή .

--- Όλοι φοβούνται. Αυτή 'ναι η αλήθεια.

Μα, φαίνεται, πως όλα είναι συνήθεια...:

Σιγά-σιγά τρυπώνει η ελπίδα στην ψυχή.

Κι αν κάπου εκεί παραμονεύει ο χάρος

μαθαίνεις να τονε κοιτάς με κάποιο θάρρος.

 

Σε δυο-τρεις μέρες ξέφτισαν οι τρόμοι

έστρωσε ένας ρυθμός κάποιας ζωής.

Κι εξόν από δυο-τρεις ψοφοδεείς

που τρέμαν και στον ύπνο τους ακόμη

εμείς οι άλλοι, ας πούμε, οι «δυνατοί»

ζούσαμε μια ζωή σχεδόν υποφερτή.

 

Ήμασταν πιότερο απ' αδέρφια με το Λάμπη.

Κι άνεργοι εδώ που μας μαντρώσαν οι Ναζήδες

να 'χαμε σκάκι και να κάναμε παρτίδες ... !

«Πολιτισμένοι» οι Γερμανοί δεν επιτρέψαν να 'μπει.

Δεν έπρεπε όμως το δικό τους να περάσει.

Παίζαμε με ένα, που με ψίχα είχαμε φτιάσει.

 

Ήτανε λίγο τότε το ψωμί

και μια μπουκιά μονάχα ήτανε κάτι

και φυσικά, δεν ήμασταν χορτάτοι,

ωστόσο μ' οποιαδήποτε τιμή

θες από πείσμα, θες από μεράκι

εμείς το κονομήσαμε το σκάκι.

 

Ο Νίκος Σαραντάκος (1903-1977), παππούς του λογοτέχνη και σκακιστή Νίκου Σαραντάκου, γνωστότερου από το δημοφιλές ιστολόγιο «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία» (http://sarantakos.wordpress.com/), γεννήθηκε στη Γέρμα Λακωνίας. Παντρεύτηκε τη Μυτιληνιά ποιήτρια Ελένη Μυρογιάννη, εγκαταστάθηκε στη Μυτιλήνη και συμμετείχε στο πνευματικό κίνημα της Λεσβιακής Άνοιξης γράφοντας ποιήματα με το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης. Μέλος του ΕΑΜ και του ΚΚΕ από το 1941, φυλακίστηκε για δυο μήνες το 1944 και σχεδόν για ένα χρόνο το 1945-46. Μετά τον θάνατό του, οι δικοί του εξέδωσαν την ποιητική συλλογή του «Της Κατοχής και του Στρατόπεδου».

Ο αδελφικός του φίλος Λάμπης είναι ο αντιστασιακός Χαράλαμπος Κανόνης, ο οποίος από το 1944 μέχρι το 1947 (οπότε δραπετεύει από την Ικαρία), θα υποστεί διώξεις, φυλακίσεις και εξορίες. Στις 29 Μαρτίου 1948, στην καρδιά του Εμφυλίου, θα εκτελεστεί στη Χίο από χωροφύλακες σε ηλικία 39 ετών (σχετικό δημοσίευμα στον «Ριζοσπάστη», 27.3.2004, http://www1.rizospastis.gr/story.do?id=2248839&publDate=).

 

Γεμίζαμε τον χρόνο

Διαρκείς ήταν οι προσπάθειες που κατέβαλλαν πολιτικοί κρατούμενοι και εκτοπισμένοι για ποικίλες δραστηριότητες. Όπως είπε ο Τριαντάφυλλος Μηταφίδης. «αυτοί προσπαθούσαν να μας αδειάσουν το χρόνο κι εμείς προσπαθούσαμε να τον γεμίσουμε».

Ο αντιστασιακός Διονύσης Μενύχτας, βουλευτής του Παλλαϊκού Μετώπου το 1936, εικονίζεται σε χιουμοριστικό σκίτσο να ασχολείται στη Μακρόνησο με τα τρία πάθη του: Το σκάκι, το κάπνισμα και το διάβασμα.

Ευχαρίστηση, παρηγοριά, αλλά και αντιστασιακό εργαλείο: στο Μουσείο Δημοκρατίας του Άι Στράτη εκτίθεται σκακιέρα με κρύπτη για μεταφορά εγγράφων (http://www.skakistiko.com/?p=13501).

Σκάκι δεν έπαιζαν μόνο οι πολιτικοί κρατούμενοι. Έπαιζαν και συνεχίζουν να παίζουν οι έγκλειστοι για κάθε αιτία. Μαθήματα και αγώνες γίνονται στις φυλακές ανηλίκων Αυλώνα και στις φυλακές Διαβατών.

Στις φυλακές Σικάγου, όπου οργανώνονται μαθήματα, ο Αμερικανός γκραν μετρ Τιμούρ Γκαρέεφ έδωσε σιμουλτανέ -μπλάιντ εναντίον 10 κρατουμένων, σημειώνοντας ισάριθμες νίκες.

Με πρωτοβουλία του πρώην παγκόσμιου πρωταθλητή Ανατόλι Κάρποφ, πραγματοποιήθηκε ματς μέσω διαδικτύου ανάμεσα σε Ρώσους φυλακισμένους και ομάδα κρατουμένων στις φυλακές Σικάγου (νικητές οι Ρώσοι με 14,5-5,5).

 

Αφιέρωμα στον Φιλίνη

Σε προηγούμενο φύλλο ("Αυγή", 26.01.2014, http://www.avgi.gr/article/1736239/i-analafri-perpatisia-tou-kosta-sto-skaki), είχαμε αναφερθεί σε περιγραφή του Κώστα Φιλίνη για το σκάκι στη φυλακή. Περισσότερα για τον μεγάλο πολιτικό, τον σκακιστή, τον καλό φίλο, θα ειπωθούν στο αφιέρωμα που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 25.2, στις 6 μ.μ., στο Κάισσα Café (Μεσογείων 12, Αμπελόκηποι). Θα μιλήσει η εξαδέλφη του Μαρία Στουμπιάδη (σκακίστρια του Ζήνωνα Γλυφάδας) και θα παρέμβουν σε συζήτηση που θα ακολουθήσει, ο Πέτρος Κολυβάς, ο Ηλίας Κουρκουνάκης, ο Παναγής Σκλαβούνος, ο Δημήτρης Σωτηρόπουλος και άλλοι. Το πρόγραμμα προβλέπει στις 7.30 μ.μ. αγώνες μπλιτς με διεθνή αξιολόγηση.

 

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

* Αγώνες εις μνήμην Μπρονστάιν στη Λευκορωσία με νικητές στο πρώτο γκρουπ τον Γεωργιανό Γιομπάβα και τους Ουκρανούς Φέντορτσουκ και Ολεξιένκο (7 βαθμοί σε 9 αγώνες). Σ' αυτόν τον ισχυρό όμιλο έπαιξαν 113 σκακιστές από 21 χώρες (62 γκραν μετρ!). Η παρακάτω παρτίδα κρίθηκε από αδικαιολόγητο, για τέτοιο επίπεδο, λάθος:

Μπερνάντσκι (Ουκρανία, 2565) - Σιμανόφ (Ρωσία, 2658) [A07]

1.Iζ3 δ5 2.η3 η6 3.Aη2 Aη7 4.δ4 Iγ6 5.0-0 ε6 6.γ4 Iηε7 7.Iγ3 0-0 8.γxδ5 εxδ5 9.Aζ4 Aη4 10.Iβ5 Πγ8 11.Iε5 Ixε5 12.Axε5 Βδ7 13.Axη7 Pxη7 14.Iγ3 γ6 15.Πε1 Aθ3 16.Aθ1 Iζ5 17.ε3 θ5 18.β4 θ4 19.Βζ3 θxη3 20.θxη3 Πθ8 21.β5 Πθ6 22.βxγ6 βxγ6 23.Βζ4 Πγθ8 24.ε4 Aζ1 25.Aζ3?? [25.Aη2 Axη2 26.εxζ5 Aε4 27.ζ6+ Pη8 28.Ixε4 με υπεροχή των λευκών] 25...Ixδ4 26.Πxζ1 Αθ3 27.Πζβ1 Αθ1+ 28.Axθ1 Πxθ1+ 29.Pη2 Π8θ2 ματ! 0-1

* Το Ατομικό Πρωτάθλημα Ευρώπης θα διεξαχθεί από 2 μέχρι 15 Μαρτίου στο Ερεβάν Αρμενίας (http://www.eicc2014.am/) και το Ατομικό Πανευρωπαϊκό Βετεράνων από 8 μέχρι 18 Μαρτίου στο Πόρτο Πορτογαλίας (http://escc2014.fpx.pt/).

* Αγώνες εις μνήμην Γκασίμοφ διοργανώνουν από 20 έως 30 Απριλίου οι Αζέροι. Τον πρόωρα χαμένο γκραν μετρ θα τιμήσουν οι Κάρλσεν, Νακαμούρα, Καρουάνα, Καριάκιν, Μαμεντιάροφ, Ρατζάμποφ.

* Τον Ιούνιο, στην πόλη Σταβάνγκερ της Νορβηγίας, θα διεξαχθεί ισχυρότατο κλειστό τουρνουά με τους Κάρλσεν, Αρονιάν, Κράμνικ, Τοπάλοφ, Καρουάνα, Καριάκιν, Σβίντλερ και (πιθανόν) Νακαμούρα. Αναμένεται να καταρριφθεί το ρεκόρ υψηλότερου μέσου όρου ΕΛΟ, το οποίο κατέχει το πρόσφατο τουρνουά της Ζυρίχης (2801).

* Πρωταθλητής Κεντροδυτικής Μακεδονίας αναδείχθηκε ο Σκακιστικός Όμιλος Πτολεμαΐδας «Πτολεμαίος» και τον Ιούλιο θα αγωνιστεί στην Α' Εθνική. Ισοβάθμησε με 9 βαθμούς στην πρώτη θέση με τον Σ.Ο. Κατερίνης (από 4 νίκες και 1 ισοπαλία), αλλά υπερείχε στους πόντους (36 έναντι 31,5).

kosmaskefalos@gmail.com

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Προτεραιότητες...

Πού να το φαντάζονταν όσοι έκαναν ολονύχτιες διαπραγματεύσεις στη σύνοδο κορυφής για το ταμείο ανάκαμψης ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης -που σ’ αυτές τις συναντήσεις δεν είχε εμφανιστεί... - σκόπευε να κατευθύνει κάποια εκατομμύρια αυτού του ταμείου στη χρηματοδότηση ιδιωτών...

Δειτε ολοκληρο το αρθρο
Όλες οι Ειδήσεις