Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

"Το χεράκι στον ιστό" της Παυλίνας Παμπούδη: αφήνοντας κενό στην εικόνα να διεισδύσει το επέκεινα

Ο βραβευμένος με Νόμπελ Τούρκος συγγραφέας Ορχάν Παμούκ, στο βιβλίο του Ιστανμπούλ, Πόλη και αναμνήσεις (μετάφραση Στέλλα Βρετού, εκδ. Ωκεανίδα) συγκροτεί μια αφήγηση προσωπικών ενθυμημάτων που είναι ταυτόχρονα και οδηγός της Πόλης και κατάδυση στην ιστορία της...

Ο βραβευμένος με Νόμπελ Τούρκος συγγραφέας Ορχάν Παμούκ, στο βιβλίο του Ιστανμπούλ, Πόλη και αναμνήσεις (μετάφραση Στέλλα Βρετού, εκδ. Ωκεανίδα) συγκροτεί μια αφήγηση προσωπικών ενθυμημάτων που είναι ταυτόχρονα και οδηγός της Πόλης και κατάδυση στην ιστορία της, χρησιμοποιώντας δύο ευρήματα: α) Έναν υποθετικό αδελφό, έναν απόλυτο σωσία, που ζούσε κάπου σε ένα όμοιο σπίτι και που οι συναντήσεις τους μεταξύ ύπνου και ξύπνου τον συσχετίζουν με τον χώρο και τα γεγονότα και ενεργοποιούν τη ροή των συνειρμών του β) Μια μεταφορά, την ιδέα του Μουσείου - που αργότερα θα την οδηγήσει στις ακραίες της συνέπειες ιδρύοντας ένα Μουσείο για ένα βιβλίο που θα γράψει. «Ταριχεύει», κατά δήλωσίν του, τις εικόνες της παιδικής του ηλικίας, τις μετατρέπει σε μουσειακά εκθέματα και τις εντάσσει σε μια άλλη αιωνιότητα.

Σε ένα διαφορετικό πλαίσιο, στο καινούργιο βιβλίο της Παυλίνας Παμπούδη, Το χεράκι στον ιστό (εκδ. Ροές) που σύμφωνα με το οπισθόφυλλο είναι μυθιστόρημα φανταστικού ρεαλισμού, ο Σωσίας και το Μουσείο επανέρχονται. Ο σωσίας του συγγραφέα, ο άλλος του εαυτός, η Ξένη, παγιδευμένη σε έναν χαώδη ιστό ανοίγει διόδους και συναντά τον εαυτό της σε διαφορετικές ηλικίες και εποχές, αναβιώνοντας ίδιες και άλλες εκδοχές του βίου της. Οι σκηνές που ζει μετατρέπονται σε αφιερώματα θανάτου, στις προθήκες ενός Μουσείου, εκθετηρίου σκηνών, επιζωγραφισμένων φωτογραφιών τεθνεώτων και ζώντων.

Η προσωπική μυθολογία της Παυλίνας Παμπούδη, τα λήμματα της ζωής της καταλογραφημένα σε νοητό λεξικό είναι εκτεθειμένα κατά καιρούς σε - μουσειακής φύσης - Άλμουμ φωτογραφιών. Δεν είναι τυχαίες οι ονομασίες - Το Μαύρο Άλμπουμ, το Μωβ Άλμπουμ - ποιητικών της συλλογών. Μουσειακά είναι τα ντοκουμέντα, τα έγγραφα που αποτελούν τον καμβά του πρώτου της μυθιστορήματος, της Χάρτινης Ζωής.

Η υπεροχή της αιωνιότητας του Μουσείου απέναντι στην τρέχουσα πραγματικότητα, επιβεβαιώνεται και στο νέο βιβλίο όταν η Ξένη, σε μικρή ηλικία, ελευθερώνει μια γιγάντια πεταλούδα, μια Αχεροντία άτροπο, παγιδευμένη σε έναν ιστό αράχνης. Απλώνει το χεράκι (στον ιστό), χωρίς να τον σπάσει, και την φέρνει άθικτη στο τραπέζι με τα χειρουργικά εργαλεία του γεωπόνου πατέρα της «για να την ταριχεύσει, να την καρφιτσώσει και να μείνει ζωντανή για πάντα».

Τα γνώριμα πρόσωπα του ποιητικού της σύμπαντος, η μητέρα - η Ηρώ, η θεία Έλλη, ο Αντώνης ο πατέρας της κατοικούν εκ νέου μια ονειρική δαιδαλώδη τοπογραφία, τον ιστό.

«Από την άλλη μεριά είμαι ο ίδιος» - είχε κάποτε επικαλεστεί τον Οδυσσέα Ελύτη - για να υπερασπιστεί την εικαστική πλευρά του έργου της - έχει σπουδάσει ζωγραφική στην Αγγλία και έχει πραγματοποιήσει δυο εκθέσεις - και να το συνδέσει αδιάρρηκτα με το συγγραφικό. Η εικαστική πλευρά παρούσα, όχι μόνο με εικόνες που ανασύρει από τον σκοτεινό ψυχικό βυθό αλλά και με την αναπαραστατική διαπραγμάτευση του θανάτου. Χαρακτηριστικό είναι ότι τα σώματα παρουσιάζονται κάποτε παραμορφωμένα, άλλοτε ακρωτηριασμένα ή σε ημιτελείς εκδοχές τους - να θυμηθούμε το «χωρίς αφαλό» της εβραϊκής δημιουργίας. Λες και οι παραμορφώσεις να αποτελούν συνθήκη μνημείωσης, όμοια με τον ακρωτηριασμό των αγαλμάτων που τα εντάσσει στη μουσειακή ύπαρξη, όπως υποστηρίζει η Μαργκερίτ Γιουρσενάρ. Έτσι οι ήρωες ενσωματώνονται στο πλέγμα του ιστού, στο βασίλειο του θανάτου. Με εντυπωσίασε η αναφορά στις ατελείς απεικονίσεις των προσώπων στην εβραϊκή παράδοση, το κενό που σκοπίμως αφήνει χώρο για να διεισδύσει το επέκεινα. Το στόμα της μητέρας που λείπει από την ανάμνηση...

Ανεξαργύρωτοι λογαριασμοί με το παρελθόν, αλλόκοτη αίσθηση του χώρου του κατοικημένου, τα σπίτια όπου έχει ζήσει, η χλωρίδα και η πανίδα του ψυχικού βυθού, άψυχα αντικείμενα με ψυχικό φορτίο. Σπουδή θανάτου. Ονειρική, σημαίνουσα, υπόρρητη...

Ξένη, πλεγμένη στους ιστούς των χρωμάτων και των μεταμορφώσεων, οδηγείται από το κόκκινο, το μπλε, το σαξ, των ενδυμάτων, της φύσης και των αισθημάτων στην ανεξίτηλη χρωστική των λέξεων. Ταγμένη στην παραδοχή του αόρατου που σε παρατηρεί πίσω από τα δέντρα. Να το ζωγραφίσει, να το ιστορήσει, με όλους τους τρόπους, και με λέξεις.

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Η ΕΡΕ είναι εδώ

Είναι βγαλμένη από τις καλύτερες παραδόσεις της ΕΡΕ η πρακτική του Τ. Θεοδωρικάκου απέναντι στους δήμους. Ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών καταργώντας το πρόγραμμα "Φιλόδημος" που είχε σχεδιάσει η προηγούμενη κυβέρνηση

Δειτε ολοκληρο το αρθρο