Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Σωτήρης Μπαλλάς: Το πολιτικό τραγούδι είναι αναγκαιότητα!

ΣΩΤΗΡΗΣ ΜΠΑΛΛΑΣ

Γνωρίσαμε τον θαυμάσιο ερμηνευτή Σωτήρη Μπαλλά από την τακτικότατη παρουσία του στο πλευρό της Φωτεινής Βελεσιώτου στις ζωντανές εμφανίσεις της. Με την κυκλοφορία στα τέλη της περυσινής χρονιάς του πρώτου προσωπικού CD του «Η άλλη όχθη» έδωσε ένα πιο ολοκληρωμένο στίγμα, ακόμα και ως δημιουργός.

Συνομιλήσαμε μαζί του γι' αυτό, αλλά και για τη μετά λόγου γνώσης και τεκμηριωμένη πίστη του σε ένα τραγούδι που, δίχως να περιφρονεί καθόλου το προσωπικό, το υπερβαίνει για να μιλήσει για τις συλλογικές, κοινές εμπειρίες, αγωνίες και, γιατί όχι, οράματα.

 

Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα

 

* Ποια ήταν η διαδρομή σου στη μουσική μέχρι που σε μάθαμε δίπλα στη Φωτεινή Βελεσιώτου;

Κατάγομαι από τα Τρίκαλα και ξεκίνησα να ασχολούμαι επαγγελματικά με το τραγούδι όταν πήγα στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσω Δασολογία. «Ανδρώθηκα» μουσικά στις ιστορικές σκηνές της πόλης, «Μελωδία», «Βάρδια», «Πλατώ» και «Πρόβα». Τραγουδούσα στίχους των Ελευθερίου, Αλκαίου, Τριπολίτη και Ρασούλη με μουσικές των Λοΐζου, Θεοδωράκη, Κουγιουμτζή και Μικρούτσικου. Έτσι κατάφερα σχετικά συντομα να αποκτήσω «ταυτότητα», γεγονός που εκτιμήθηκε από το κοινό της πόλης. Παράλληλα συμμετείχα σε συναυλίες με συγκεκριμένους και ειδικούς σκοπούς, όπως αντιπολεμικές. Ώσπου το 2016 συνάντησα τη Φωτεινή Βελεσιώτου...

 

* Παίζεις κιθάρα για να συνοδεύεις τη φωνή σου ή ξεκίνησες σαν κιθαρίστας;

Είμαι αυτοδίδακτος μουσικός. Ξεκίνησα παίζοντας πιάνο, δώρο της γιαγιάς μου όταν ακόμα ζούσα στα Τρίκαλα. Πρωτοετής φοιτητής αγόρασα την πρώτη μου κιθάρα. Η κιθάρα είναι ένα όργανο που μου παρέχει μεγάλη ελευθερία ώστε να μπορώ να τραγουδώ. Υπάρχουν πολλές φορές που μόνο με μια κιθάρα και τη φωνή μου κατορθώνω να εκφράσω όσα θέλω. Η κιθάρα λοιπόν με συνοδεύει και με απελευθερώνει.

 

* Θεωρείς τον εαυτό σου περισσότερο ερμηνευτή, συνθέτη, ή απλά γράφεις τραγούδια για να έχεις εσύ ο ίδιος να τα ερμηνεύεις;

Έχω κατακτήσει το να φέρνω στον «τρόπο» μου αυτά που επιλέγω να τραγουδήσω, αυτά που με εκφράζουν. Είναι ξεκάθαρο γα εμένα ότι προηγείται η ερμηνεία μου. Η σύνθεση είναι ένα πείραμα που εξελίχθηκε παράλληλα με τη δημιουργία του πρώτου δίσκου μου γράφοντας τη μουσική στα πέντε από τα δέκα πέντε συνολικά τραγούδια του. Προκύπτει από μια εσωτερική ανάγκη μου, δεν μου λείπουν τα τραγούδια που θα μπορούσα να ερμηνεύσω.

 

* Αφού, λοιπόν, γράφεις τραγούδια, γιατί δεν έγραψες όλα του πρώτου μόλις δίσκου σου αλλά απευθύνθηκες και σε άλλους δημιουργούς; Και τι σε έκανε να συνεργαστείς με καθέναν από αυτούς;

Προτιμούσα να είναι μια συλλογική δουλειά, πέντε στιχουργοί και ισάριθμοι συνθέτες. Πολλοί είναι πρωτοεμφανιζόμενοι και βρίσκονται τιμητικά στον ίδιο δίσκο με τον αείμνηστο Μάνο Ελευθερίου, ο οποίος, με μουσική τον Βαλάντη Σωτηρίου, μου έδωσε τέσσερα τραγούδια. Μετά από είκοσι τρία χρόνια στο τραγούδι χωρίς να έχω δισκογραφήσει γνώριζα πόσο σημαντική είναι η πρώτη φορά. Οι Φαραός, Καραμφίλλης, Λιπώνης, Παπαηλιού, Μηλάκας και εγώ ντεμπουτάρουμε με το «Η άλλη όχθη», ενώ οι Γιαννακόπουλος και Κρέτση είχαν ήδη δισκογραφική παρουσία. Ταυτίζομαι με όλους.

 

* Κάνω λάθος ή τα ιδιώματα που κυρίως σε διαμόρφωσαν, τόσο ερμηνευτικά όσο και συνθετικά, είναι η λαϊκή μουσική μας και το rock; Τι κυρίως σε ελκύει σε καθένα από αυτά και σε κάνει να το αγαπάς τόσο;

Κατάλαβες ορθότατα... Πρόλαβα τους λαϊκούς δημιουργούς στην καλύτερη εποχή τους, όταν η μελοποιημένη ποίηση ήταν στο στόμα όλης της κοινωνίας. Με ιντριγκάρει το να δείχνω πόσο διαχρονικό είναι αυτό το τραγούδι. Αισθάνθηκα υπέροχα όταν πρωτοάκουσα ροκ ενορχηστρώσεις από τον Μάνο Λοΐζο, ο οποίος ήδη είχε γράψει μεγάλα λαϊκά τραγούδια. Κατάλαβα ότι, αν ο λόγος έχει δύναμη, μπορείς να απευθυνθείς σε όλες τις ηλικίες. Με το λαϊκό τραγούδι «ανασαίνω» και με το rock «ερωτεύομαι»!

 

* Ανέφερε ενδεικτικά κάποιους ερμηνευτές αλλά και δημιουργούς που τους θεωρείς «δασκάλους» σου.

Μικρούτσικος, Ελευθερίου, Μεράντζας και η αείμνηστη Μαρία Δημητριάδη στο «Τροπάρια για φονιάδες», Νταλάρας στα «Σεργιάνι στον κόσμο», «Τα τραγούδια μας» και «Ηλιοσκόπιο» του Κουγιουμτζή, Τριπολίτης και Θεοδωράκης στο «Ραντάρ», Μικρούτσικος και Αλκαίος στο «Εμπάργκο», Φαραντούρη στα «Νέγρικα» και επίσης στον δίσκο της με τον Ζιλφί Λιβανελί, Παπακωνσταντίνου, Βαρδής και Φαλάρας στο «Επαρχία 1978» και το «Τα αγροτικά» του Μπακαλάκου. Θα μπορούσα να ζήσω ακούγοντας μόνο το «Για μια μέρα ζωής» του Λοΐζου με Παπακωνσταντίνου, Αλεξίου και Γαλάνη. Τέλος, Ρασούλης, Καζαντζίδης, Μπιθικώτσης, Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Σπανός και Μάρθα Μεναχέμ στη «Μικρή Ελεγεία».

 

* Τι είναι αυτό που θαυμάζεις και εκτιμάς περισσότερο στη Φωτεινή Βελεσιώτου και τι πιστεύεις ότι είναι αυτό το οποίο κάνει τόσο καλή τη χημεία σας στη σκηνή;

Δεν έχω συναντήσει άλλον/η συνάδελφο, με δεδομένη την επιτυχία του/της και τις επιταγές της «αγοράς», που να παρέχει τόσο «χώρο» σε έναν νεότερο και όχι γνωστό ομότεχνό του. Διόλου συμπτωματικά, η ίδια εισήλθε στη δισκογραφία όταν ήταν ήδη 43 ετών. Αγαπούμε τις ίδιες μουσικές, αλλά και έχουμε κοινές απόψεις για πολλά ζητήματα. Η Φωτεινή έφτιαξε μια μουσική «οικογένεια» τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Ενωθήκαμε άνθρωποι με διαφορετικές αφετηρίες και αυτό οφείλεται στη μοναδική στάση και στο ήθος της.

 

* Τι σημαίνει για σένα ο τίτλος του τραγουδιού που δάνεισε και τον γενικό του δίσκου;

Το «Η άλλη όχθη» είναι ένα τραγούδι σε στίχους Διονύση Φαραού και μουσική δική μου. Δεν σημαίνει ότι εμείς είμαστε και οι άλλοι δεν είναι, ούτε κάνουμε κριτική στο «σκυλάδικο». Αυτό δεν μπορείς να το κάνεις με έναν τίτλο, αλλά με τη στάση σου. Σημαίνει τον προορισμό όπου θέλουμε να φτάσουμε, «στην όχθη που δεν έφτασα θα κρύφτηκε η ελπίδα»...

 

* Ποιος είναι ο λόγος που αποφάσισες να κάνεις ντουέτο με τη Φωτεινή σε αυτό; Προσωπικά μου θυμίζει κάπως ένα άλλο ντουέτο της, εκείνο με τον Σταύρο Σιόλα στο «Διόδια»...

Πέρυσι τον Αύγουστο ήμασταν με τη Φωτεινή στην Κρήτη ενώ παράλληλα ετοίμαζε δίσκο. Δεν ήθελα να την ενοχλώ, αν και όλοι μου έλεγαν «καλά, είσαι σοβαρός; Μόνο το όνομά της να μπει αρκεί...». Το δικό μου κριτήριό μου είναι άλλο, ήθελα να καταγραφεί η συνεργασία μας και δισκογραφικά. Οι λόγοι ήταν καθαρά προσωπικοί, εσωτερικοί και συμβολικοί και όχι εμπορικοί τραγουδάμε στις συναυλίες μού φτάνει και μόνο το ότι το ερμηνεύουμε μαζί στις συναυλίες!

 

* Με ποια κριτήρια επιλέγεις τους στίχους που θα μελοποιήσεις, εκτός φυσικά από το να προσφέρονται γι' αυτό;

Με τον δίσκο πήρα φόρα και προσπαθώ να προετοιμάσω τη συνέχεια. Το λέω γιατί μου έρχονται συνεχώς πολύ αξιόλογοι στίχοι, αλλά δεν καταφέρνω πάντα να τους μελοποιήσω. Είναι και θέμα συγκυρίας, το να ταιριάξει ο χρόνος. Αξιόλογος στίχος, κατά τη γνώμη μου, είναι αυτός που δεν λέει ψέματα και έχει κοινωνική βάση, έρωτας και αγώνας, μνήμη και ελπίδα. Θέλω να γνωρίζω τον στιχουργό και τις αντιλήψεις του, μην μου βγει και κανένας φασίστας! (γέλια)

 

* Ο δίσκος σου είναι από τους ελάχιστους πρόσφατους που περιλαμβάνουν έστω και λίγα αμιγώς πολιτικά τραγούδια. Θεωρείς την πολιτική διάσταση του τραγουδιού στην εποχή μας επιθυμητή ή ακόμα και αναγκαία;

Ερμηνεύουμε με τη Μέλπω Αλεξανδροπούλου δύο τραγούδια σε στίχους Μάνου Ελευθερίου και μουσική Βαλάντη Σωτηρίου, τα «Το μέλλον γράφεται μ' αγώνες» και «Δεν έχω πλοίο μήτε οδό». Σε μια εποχή που ο κόσμος επιβραβεύει με την ψήφο του αυτούς που μας έχουν φέρει εδώ μένει ή να σηκώσουμε τα χέρια ψηλά ή να αγωνιστούμε. Είμαι στο μετερίζι που θέλει να κόψει με ψαλίδι την αμνησία της κοινωνίας. Το πολιτικό τραγούδι είναι αναγκαιότητα!

 

* Και τα πιο άμεσα προσεχή σου σχέδια;

Ξεκινήσαμε μια περιοδεία σε όλη την Ελλάδα με τη Φωτεινή Βελεσιώτου, ενώ παράλληλα περιοδεύω και με τον Χάικ Γιαζιτζιάν, συνολικά περισσότερες από τριάντα συναυλίες σε ανοιχτούς χώρος και φεστιβάλ. Παράλληλα, μαζί με τη Μέλπω Αλεξανδροπούλου παρουσιάζουμε σε επιλεγμένες εμφανίσεις το «Η άλλη όχθη». Τέλος, σε συνεργασία με τον Θανάση Συλιβό, «ψυχή» της ανεξάρτητης εταιρείας Μετρονόμος από την οποία κυκλοφορεί ο δίσκος, προετοιμάζουμε την παρουσίασή του σε ένα πρόγραμμα στην Αθήνα.

 

Σε μια δύσκολη και μεταβατική, πολιτικά και ίσως ακόμα περισσότερο κοινωνικά, εποχή, έχουμε κι εμείς ανάγκη από μουσικές παρουσίες με αξίες και ήθος όπως αυτή του Σωτήρη Μπαλλά...

Δείτε όλα τα σχόλια