Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Τίτλοι τέλους για έναν ευγενή ποιητή του ελληνικού σινεμά

Σταύρος Τσιώλης, 1937-2019

 

Άρχοντας και ποιητής του ελληνικού σινεμά, δημιουργός με προσωπική γραφίδα και στιλ, ο Σταύρος Τσιώλης πέθανε χθες το πρωί στα 82 του χρόνια, αφήνοντας ταινίες που βραβεύτηκαν και κυρίως αγαπήθηκαν από κοινό και κριτική. "Μια τόσο μακρινή απουσία" ο θάνατός του, γέμισε θλίψη την κινηματογραφική κοινότητα αλλά και τους απλούς θαυμαστές των ταινιών του. Γιατί ο Τσιώλης είχε αυτή τη μαγική ικανότητα να συνδιαλέγεται και με τους γνώστες, και με τον καθημερινό άνθρωπο και όλο αυτό να το κάνει τέχνη. Ταινίες όπως οι "Παρακαλώ γυναίκες μην κλαίτε", που δημιούργησε μαζί με τον Χρήστο Βακαλόπουλο, "Έρωτας στη χουρμαδιά", "Ας περιμένουν οι γυναίκες" και η τελευταία του "Γυναίκες που περάσατε από δω", οι οποίες δεν χάνουν στιγμή την αυθεντικότητα και την οξυδερκή ματιά τους.

Ο "Αρκάς" που αγάπησε τις γυναίκες

Με ιδιαίτερο ταμπεραμέντο, ευγενής και σεμνός, ο "Αρκάς", όπως συστηνόταν για να δηλώσει την αρκαδική καταγωγή του, αναδείχτηκε σε έναν πολυτάλαντο καλλιτέχνη με το ενδιαφέρον όμως και την αγάπη του δωσμένα από τη νεότητα ως το τέλος του στον κινηματογράφο. Μπήκε στο σινεμά νεαρό παιδί, δουλεύοντας αρχικά στη Φίνος Φιλμ, ωστόσο στη δεκαετία του '80, και μετά από 15χρονη απουσία του από τα πλατό, αναδείχτηκε σε έναν από τους σημαντικούς εκπροσώπους του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου.

Κιμπάρης με τους νέους ανθρώπους, ειδικά τους νεαρούς καλλιτέχνες -δάσκαλο τον αποκαλούν οι ομότεχνοί του-, ο Τσιώλης λάτρεψε τις γυναίκες, μας μύησε στις αντροπαρέες, μας σύστησε τη μαγεία των λαϊκών μύθων. Με ένα χιούμορ λεπτό και καταλυτικό και μια ποιητικότητα ταυτόχρονα, στις ταινίες του αποτύπωσε την αυθεντικότητα του λαϊκού ανθρώπου, με όλα τα σουσούμια, τις μικρότητες ή το μεγαλείο ψυχής του. Μυημένος καθώς ήταν στον μαρξισμό από νεαρό παιδί, εκεί στο τέλος του Εμφυλίου, και στιβαρός κινηματογραφιστής, οι κωμωδίες του, ιδιότυπες και εντελώς προσωπικής γραφής, φέρουν με ευκρίνεια το πολιτικό του σχόλιο. Δεν είναι τυχαίο ότι μπόρεσε να συνδέσει τις καλλιτεχνικές ανησυχίες του νέου ελληνικού κινηματογράφου με όλα όσα συνθέτουν το πορτρέτο και την ιδιοσυστασία του Έλληνα μικροαστού.

Ανατόμος της καθημερινότητας και των απλών ανθρώπων, ο Σταύρος Τσιώλης αποτύπωσε με ευκρίνεια και το πορτρέτο της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Το ελληνικό τοπίο, η λαϊκή μουσική, ο Αργύρης Μπακιρτζής από τους μόνιμους συνεργάτες πρωταγωνιστές του είναι από τις βασικές ψηφίδες του έργου του.

Εργάτης του κινηματογράφου

Γεννημένος το 1937 στην Τρίπολη, σπούδασε κινηματογράφο στην Σχολή Σταυράκου και από το 1958 δούλεψε ως βοηθός σκηνοθέτη σε περισσότερες από πενήντα ταινίες πολλές από τις οποίες στη Φίνος Φιλμ, όπου γυρίζει την πρώτη του ταινία "Ο μικρός δραπέτης" το 1968, αλλά και τη διεθνή επιτυχία "Κατάχρησις εξουσίας" με τον Νίκο Κούρκουλο. Μετά από 15ετή απουσία από τα κινηματογραφικά δρώμενα, επανέρχεται το 1985 με το "Μια τόσο μακρινή απουσία", που θα κερδίσει έξι πρώτα βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ακολουθούν οι "Ακατανίκητοι εραστές", που το 1988 παίχτηκαν στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, και το 1992 το "Παρακαλώ γυναίκες μην κλαίτε" που μαζί με το "Ας περιμένουν οι γυναίκες" του 1988 και το "Γυναίκες που περάσατε από δω" του 2018 θα συνθέσουν την τριλογία του για τις γυναίκες.

Συλλυπητήρια μηνύματα

Για τον θάνατο του Σταύρου Τσιώλη, τα συλλυπητήρια της κυβέρνησης μετέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, υπογραμμίζοντας ότι "θα μας λείψει ο διεισδυτικός και βαθιά πολιτικός τρόπος που σχολίαζε τη Μεταπολίτευση".

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σημείωσε ότι ο Σ. Τσιώλης "γεφύρωσε την αμεσότητα και τη λαϊκότητα της λεγόμενης εμπορικής ταινίας με τις ανησυχίες και αναζητήσεις του καλλιτεχνικού κινηματογράφου. Δημιούργησε ένα προσωπικό είδος κωμωδίας, στο οποίο αποτύπωσε τη λατρεία του για τις γυναίκες, τις αντρικές παρέες και τους λαϊκούς μύθους".

Ο τομεάρχης Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ Πάνος Σκουρολιάκος, αποχαιρετώντας "έναν από τους πιο σπουδαίους σκηνοθέτες του καιρού μας", επισημαίνει ότι "με διεισδυτική ματιά, καλό γούστο και λοξό χιούμορ, μας έδωσε αριστουργήματα που θα μείνουν για πάντα στην ιστορία του νεοελληνικού κινηματογράφου. Θα είναι πάντα κοντά μας μέσα από τις οθόνες που θα προβάλλουν τις σπουδαίες ταινίες του".

Η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών σημειώνει ότι "μας δίδαξε σεμνά και αθόρυβα, ειδικά στους νέους δημιουργούς, ότι για να γίνεις καλλιτέχνης, πρέπει να ζεις σαν καλλιτέχνης, να γίνεις ο ίδιος έργο τέχνης, πράγμα που τήρησε και διατήρησε μέχρι το τέλος, χωρίς να φοβάται κανένα τίμημα και καμία σύγκριση".

Για μεγάλη απώλεια κάνει λόγο το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, επισημαίνοντας ότι "θα μας λείψουν το ξεχωριστό του στιλ, τα προσωπικά, γεμάτα χιούμορ και αυτοσχεδιασμούς ψυχογραφήματά του, οι κινηματογραφικές περιπλανήσεις του με συνοδοιπόρους καθημερινούς ανθρώπους. Στις ταινίες του ύμνησε την αντροπαρέα, τις γυναίκες, το μεθύσι της ζωής. Το σινεμά του ήταν γεμάτο ποιητικές στιγμές, αυθορμητισμό, μαγικές συναντήσεις, σουρεαλισμό".

Το ΚΘΒΕ, όπου το 2016 ανέβηκε η παράστασή του "Ταξιδεύοντας με τον ΠΑΟΚ" σε σκηνοθεσία Ταξιάρχη Χάνου, εκφράζει τη βαθιά θλίψη του, ενώ ο καλλιτεχνικός του διευθυντής Γιάννης Αναστασάκης σημειώνει ότι "οι ταινίες του λάμπουν από τη δική του αθωότητα, το ιδιότυπο χιούμορ του, την αγάπη του για τον άνθρωπο. Διάλεξε να φωτίσει τα 'μικρά', αυτά που προσπερνάμε όλοι οι υπόλοιποι, με μια βαθιά προσωπική ματιά. Και μας συγκίνησε. Και μας έκανε να χαμογελάσουμε. Και μας σκλάβωσε με την αγνή ματιά του".

 

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Ιστορικό λάθος

Το μόνο που έλειπε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν μια ακόμη κρίση αξιοπιστίας. Αλλά κι αυτό το κατάφερε σ’ αυτή τη σύνοδο κορυφής κάνοντας το ιστορικό λάθος

Δειτε ολοκληρο το αρθρο