Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Λόφος Καστά: Πενήντα χρόνια ανασκαφικών προσπαθειών

Η ανασκαφή που διεξάγεται στον λόφο Καστά, στην περιοχή της Αμφίπολης, από την ΚΗ' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με επικεφαλής την αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη, αποκάλυψε ένα...

Η ανασκαφή που διεξάγεται στον λόφο Καστά, στην περιοχή της Αμφίπολης, από την ΚΗ' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με επικεφαλής την αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη, αποκάλυψε ένα σημαντικό ταφικό σύνολο, που έχει προκαλέσει το ζωηρό ενδιαφέρον των εγχώριων και διεθνών ΜΜΕ αλλά και των απλών πολιτών.

 

Δημήτρης Λαζαρίδης, ο αρχαιολόγος που έδιωξε η χούντα

Οι πρώτες ανασκαφικές εργασίες στην κορυφή και τις υπώρειες του λόφου ξεκίνησαν το 1964 από τον αρχαιολόγο Δημήτρη Λαζαρίδη, ο οποίος εντόπισε και την περίμετρο του ταφικού περιβόλου. Την επόμενη χρονιά, το 1965, η ανασκαφή συνεχίζεται στο ίδιο σημείο και αποκαλύπτεται μικρό τμήμα του περιβόλου, η ανασκαφή του οποίου ήταν σχεδόν ακατόρθωτο να ολοκληρωθεί με τα οικονομικά και μηχανικά μέσα της εποχής εκείνης. Οι ανασκαφικές εργασίες διακόπτονται από την απριλιανή χούντα, η οποία απομάκρυνε από την Αρχαιολογική Υπηρεσία τον δημοκρατικών πεποιθήσεων Δ. Λαζαρίδη.

Ακολουθεί μια νεκρή ανασκαφική περίοδος για την περιοχή, που διαρκεί έως την επιστροφή του Δ. Λαζαρίδη, ο οποίος συνεχίζει τις ανασκαφές στην κορυφή του λόφου, φέρνοντας στο φως ένα μεγάλο τετράπλευρο οικοδόμημα διαστάσεων 10x10 μέτρων με 5 μ. ύψος, το οποίο ταυτίζει με το «ταφικό σήμα» του τύμβου και, όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της πρόσφατης έρευνας, αποτελούσε την υποθεμελίωση του βάθρου πάνω στο οποίο ήταν τοποθετημένος ο γνωστός Λέων της Αμφίπολης (σύμβολο δύναμης και στρατιωτικής δόξας). Κάτω από αυτό ανακαλύπτει τάφους της εποχής του σιδήρου, καθώς και ασύλητους αρχαϊκούς κιβωτιόσχημους, μέσα στους οποίους είναι γυναίκες και παιδιά και άνδρες με τον οπλισμό τους.

Ο Δ. Λαζαρίδης πέθανε το 1985 και οι έρευνες συνεχίστηκαν από την αρχαιολόγο Χάιδω Κουκούλη, η οποία βρήκε κι άλλες ταφές της ίδιας εποχής, ενώ αποκαλύφθηκαν συνολικά 70 τάφοι.

Το 2004 ανέλαβε την διεύθυνση της ΚΗ' Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων η Κ. Περιστέρη και από το 2009 συνεχίζει την ανασκαφή στο ίδιο επίπεδο, για να μην αποξηλώσει τις αρχαϊκές ταφές.

 

Αποκαλύπτοντας τον ταφικό περίβολο

Το 2012 αποφασίζει, με οδηγό τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την έρευνα που πραγματοποιήθηκε στον λόφο σε συνεργασία με το τμήμα Γεωπληροφορικής του ΤΕΙ Σερρών, να ψάξει χαμηλότερα για να βρει τα όρια αυτού του τύμβου. Χρησιμοποιώντας σχεδόν αποκλειστικά σκαπτικά μηχανήματα για την απομάκρυνση τόνων χώματος, ανακαλύπτει τον εντυπωσιακά επιμελημένο τοίχο, ύψους 3 μέτρων, τον οποίο και χρονολογεί στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ. και έτσι έρχεται στο φως ο κτιστός περίβολος του τύμβου σε μήκος 60 μέτρων.

Σύμφωνα με την παρουσίαση της Αικ. Περιστέρη, τον περασμένο Μάρτιο (στην 27η Συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη), τα δύο τελευταία έτη, κατά τη διεξαγωγή των ανασκαφών στον λόφο Καστά, αποκαλύπτεται ένας μοναδικός ταφικός περίβολος, λόγω τόσο του μεγέθους του όσο και της μορφής του.

Τον Ιούνιο οι ανασκαφές συνεχίστηκαν και οδήγησαν στον εντοπισμό και την αποκάλυψη του μακεδονικού τάφου, που χρονολογείται, σύμφωνα με τους ανασκαφείς, στο τέλος του 4ου αι. π.Χ. Η πλήρης αποκάλυψη της μνημειακής ταφικής κατασκευής βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, ενώ αναμένεται και η έναρξη της έρευνας στο εσωτερικό της.

Η εικόνα της πρόσοψης του τάφου, με τις δύο αντικριστές σφίγγες, είναι από τις πιο αναγνωρίσιμες των τελευταίων ημερών, ενώ η συζήτηση για την ταυτότητα του νεκρού ή των νεκρών γίνεται ακόμη και πρωτοσέλιδο σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Βέβαια, η έντονη δημοσιότητα και ο θόρυβος γύρω από το αρχαιολογικό εύρημα δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι είναι προς όφελος της έρευνας.

 

Ο πρωθυπουργός σε ρόλο "Ιντιάνα Τζόουνς"

Πρόκειται ούτως ή άλλως για την αποκάλυψη ενός πολύ σημαντικού ευρήματος, την οποία η ελληνική και η διεθνής αρχαιολογική κοινότητα παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον, αναμένοντας τα πρώτα επιστημονικά τεκμηριωμένα συμπεράσματα, που θα προκύψουν φυσικά μόνο με την ολοκλήρωση της ανασκαφικής διαδικασίας. Στο πλαίσιο αυτό δεν μπορεί παρά να σχολιαστεί αρνητικά η παρουσία του πρωθυπουργού στην -εν εξελίξει- ανασκαφή και η προσπάθεια της κυβέρνησης, με τη συνεπικουρία μέρους των ΜΜΕ, να ενταχθεί μια αμιγώς επιστημονική διαδικασία στους επικοινωνιακούς κυβερνητικούς χειρισμούς.

Είναι προφανές στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ ότι η εσπευσμένη άφιξη του πρωθυπουργού στην ανασκαφή της Αμφίπολης μόνο από πραγματικό ενδιαφέρον για το αρχαιολογικό έργο δεν κινήθηκε, αλλά πρόκειται για ένα ακόμη επικοινωνιακό παιχνίδι εντυπώσεων της κυβέρνησης. Η παρουσία και οι δηλώσεις του ίδιου του πρωθυπουργού εντάσσουν το αρχαιολογικό εύρημα, το μνημειακό ταφικό σύνολο, σε μία εθνοκεντρική αφήγηση, θυμίζοντάς μας παλαιότερες εποχές, όταν οι επιστήμες της ιστορίας και της αρχαιολογίας χρησιμοποιούνταν για την τόνωση του εθνικού φρονήματος.

Το γεγονός αυτό δεν προκαλεί καμία έκπληξη. Η ιδεολογική χρήση της ιστορίας και η κατασκευή ενός παρελθόντος το οποίο εξυπηρετεί τη σύγχρονη πολιτική συγκυρία είναι διαδικασίες και πρακτικές εύκολα αναγνωρίσιμες και αντιληπτές. Η πραγματική έκπληξη, ωστόσο, θα ήταν ο πρωθυπουργός και το επιτελείο του να στρέψει το ενδιαφέρον του στα χρόνια και φλέγοντα προβλήματα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας...

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Στουρνάρας μαινόμενος

Ο κεντρικός μας τραπεζίτης Γ. Στουρνάρας βγήκε χθες στο πρακτορείο Bloomberg και είπε ότι χρειάζονται συντονισμένα μέτρα δημοσιονομικής τόνωσης των οικονομιών, διότι αλλιώς η Ευρώπη θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με μια σοβαρή κρίση χρέους.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο
Όλες οι Ειδήσεις