Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Περί τεχνολογίας διάλογος άγονος...

Ο Νίκος Δήμου στο βιβλίο του «Μιλώντας με έναν αγανακτισμένο νέο για επαναστάσεις - τεχνολογικές και άλλες», μας καλεί να παρακολουθήσουμε έναν ελλιπή και μεροληπτικό διάλογο περί τεχνολογίας και της σχέσης της με την ελληνική κοινωνία με τον «Αλέξη», έναν νέο που συχνάζει στα Εξάρχεια

Ο Νίκος Δήμου στο βιβλίο του «Μιλώντας με έναν αγανακτισμένο νέο για επαναστάσεις - τεχνολογικές και άλλες», μας καλεί να παρακολουθήσουμε έναν ελλιπή και μεροληπτικό διάλογο περί τεχνολογίας και της σχέσης της με την ελληνική κοινωνία με τον «Αλέξη», έναν νέο που συχνάζει στα Εξάρχεια. Το βιβλίο φιλοδοξεί να πείσει τον αναγνώστη ότι μία από τις μάστιγες της ελληνικής κοινωνίας και αιτίες της πολυσχιδούς κρίσης της είναι η προβληματική της σχέση με την τεχνολογία, που πρέπει να εκσυγχρονιστεί.

Ο συγγραφέας υπερασπίζεται τις αρετές της σύγχρονης τεχνολογίας από την κριτική του υποστηρικτή τού άνευ τεχνολογίας προνεωτερικού χωριού, νεαρού Αλέξη. Η φιλελεύθερη άποψη για τη σχέση τεχνολογίας και κοινωνίας αντιπαρατίθεται με την παραδοσιοκρατική και ψευδομαρξιστική άποψη του Αλέξη, που σταδιακά αναγκάζεται να παραδεχθεί ότι η τεχνολογία μαζί με την επιστήμη μπορούν να γίνουν φορείς εξορθολογισμού της κοινωνίας. Η δε κοινωνική πρόοδος εξαρτάται από τη βήμα-βήμα επέκταση αυτής της κριτικής και σχετικιστικής ορθολογικής μεθόδου και όχι από την πίστη σε δογματισμούς που οδηγούν σε μάταιες επαναστάσεις, ακολουθούμενες πάντα από οπισθοδρομήσεις, όπως είπε και ο Popper.

Ο αναγνώστης θα προσέξει ότι όσο προχωρά στο βιβλίο τόσο ο διάλογος ανάμεσα στον κ. Δήμου και στον Αλέξη μειώνεται, ενώ αντίθετα αυξάνονται οι παραθέσεις αποσπασμάτων από έργα του συγγραφέα. Ο Αλέξης σταδιακά μετατρέπεται σε έναν ακροατή που επιδοκιμάζει όλο και περισσότερες από τις απόψεις του κ. Δήμου. Η δε κριτική στα δόγματα περιορίζεται στην απόρριψη των δογμάτων που κάνουν κριτική στη φιλελεύθερη άποψη και όχι στην καταπολέμηση των δογματικών πτυχών της άποψης αυτής. Βέβαια, ο κ. Δήμου στο βιβλίο υποστηρίζει ότι η κριτική αυτή αποτελεί σφάλμα θέασης (βλέπουμε τα εναπομείναντα προβλήματα των καπιταλιστικών κοινωνιών, αγνοώντας την πρόοδο που έχει ήδη συντελεστεί), ωστόσο θα ήταν δύσκολο να αγνοήσουμε την ύπαρξη ποιοτικά διαφορετικών προβλημάτων που χαρακτηρίζει ειδικά τις εν γένει νεωτερικές κοινωνίες (π.χ., η εφεύρεση όλο και τελειότερων όπλων μαζικής καταστροφής, η επιταχυνόμενη μείωση της βιοποικιλότητας) και που στο μέλλον (ή και στο παρόν!) θα μπορούσαν να τις οδηγήσουν σε τεράστια κρίση.

Αποφεύγοντας την κριτική στη φιλελεύθερη άποψη, ο συγγραφέας καθίσταται όμηρος της θεωρίας της επιστήμης και τεχνολογίας που επιτεύχθηκε ως την εποχή του Popper. Δεν είναι δυνατόν όμως η ελληνική κοινωνία να σχετιστεί δημιουργικά με τα δύο αυτά φαινόμενα αν δεν αντιπαρατεθεί με απόψεις που απουσιάζουν από το βιβλίο, μαρξιστικές και μη, όπως π.χ. αυτές του Michel Aglietta, των κονστρουκτιβιστών, του Michel Serres και του Bruno Latour, του Κορνήλιου Καστοριάδη, του κριτικού ρεαλισμού.

info:

Νίκος Δήμου,`"Μιλώντας με έναν αγανακτισμένο νέο για επαναστάσεις - τεχνολογικές και άλλες",

εκδόσεις Πατάκη, σελ. 160, τιμή: 8,50 ευρώ


* Ο Μάριος Καμπούρης είναι οικονομολόγος - υποψήφιος διδάκτορας κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου

Δείτε όλα τα σχόλια