Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Δημήτρης Βίτσας: Το πρόβλημα της Ευρώπης είναι η οικονομική ανισότητα, όχι η μετανάστευση

Το πραγματικό πρόβλημα αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη είναι η ανισότητα. Αυτό γίνεται προσπάθεια να κρυφτεί πίσω από το μεταναστευτικό και είναι χαρακτηριστικό ότι χώρες οι οποίες δεν δέχονται μετανάστες, στην ουσία υλοποιούν μαζί με τον εθνικισμό τους ένα από τα πιο βαριά νεοφιλελεύθερα προγράμματα που ανοίγουν την ψαλίδα μεταξύ των τάξεων

Την ανάγκη η Ευρώπη να δει την πραγματικότητα και τα πραγματικά προβλήματά της που προκύπτουν από τις ακραίες νεοφιλελεύθερες πολιτικές, το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ φτωχών και πλουσίων και όχι από την μετανάστευση ή την προσφυγιά, την οποία χρησιμοποιούν ως προπέτασμα, τονίζει μιλώντας στην "Αυγή" της Κυριακής ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Δημήτρης Βίτσας με αφορμή το Παγκόσμιο Σύμφωνο Μετανάστευσης.

Εξηγεί τις ελληνικές θέσεις στην ευρωπαϊκή συζήτηση για την αναθεώρηση του Κανονισμού του Δουβλίνου, η οποία έχει παγώσει από τις αρνήσεις των χωρών του Βίσεγκραντ και της Αυστρίας, και μιλά για το σταμάτημα ουσιαστικά των διαδικασιών επί παραβάσει της Κομισιόν εναντίον των χωρών που δεν εφάρμοσαν τη μετεγκατάσταση. Τέλος, μιλά για την κατάσταση στα νησιά, και ειδικά για τη Σάμο, ενώ αναφερόμενος στην ένταξη των προσφύγων υπογραμμίζει ότι πρέπει να δώσουμε μια μάχη αξιών σε όλη την Ευρώπη και κάθε γειτονιά για να μην αφήσουμε τις ξενοφοβικές και ρατσιστικές φωνές να φτιάξουν μια κοινωνία φόβου.

Συνέντευξη στην Έλλη Ζώτου

 

* Κατά την ομιλία σας για την Παγκόσμια Ημέρα Μετανάστη αναφερθήκατε στο Παγκόσμιο Σύμφωνο Μετανάστευσης αλλά και στο γεγονός ότι δεν έχει δεσμευτική ισχύ. Πώς θα μπορέσει να μη μείνει κενό γράμμα;

Το Παγκόσμιο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση είναι ένα μεγάλο γεγονός που εγώ θέλω να αποδειχθεί και ιστορικό γεγονός, γιατί για πρώτη φορά υπάρχει μια υψηλού επιπέδου συνεννόηση ανάμεσα στα κράτη προέλευσης, διέλευσης και προορισμού πάνω σε ένα φαινόμενο που δεν είναι ξένο, αντίθετα είναι σύμφυτο με την ανθρώπινη Ιστορία.

Είναι η πρώτη φορά που έχουμε ένα τέτοιο σύμφωνο, που έρχεται να συμπληρώσει το όλο πολιτικό και ηθικό πλαίσιο μαζί με τη συνθήκη της Γενεύης και το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης, αλλά και το Παγκόσμιο Σύμφωνο που συζητήθηκε χθες στον ΟΗΕ για τους πρόσφυγες.

Δεν είναι νομικά δεσμευτικό, αλλά είναι πολιτικά και ηθικά δεσμευτικό θα έλεγα. Αυτό που μέλλει να γίνει είναι να αρχίσουν οι χώρες και οι περιφερειακές ενώσεις να παράγουν αντίστοιχη νομοθεσία. Για παράδειγμα, να υιοθετηθεί ο νέος κανονισμός Δουβλίνο 4 στην Ε.Ε.

Και εδώ θα πρέπει να είμαι πάρα πολύ καθαρός σε σχέση και με τη δική μας πολιτική. Εμείς λέμε ότι αυτό είναι ένα πρώτο βήμα. Για εμάς είναι πολύ σημαντικό ότι στην καρδιά αυτού του συμφώνου είναι τα δικαιώματα των μεταναστών, ότι προωθεί τη νόμιμη και ομαλή μετανάστευση, δηλαδή τον τρόπο που πρέπει να απαντήσουμε στις συμμορίες των διακινητών, άρα γι' αυτό τον λόγο το υποστηρίζουμε.

Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε και το εξής: σήμερα, όσον αφορά τη διαχείριση του μεταναστευτικού, υπάρχουν, κατά τη γνώμη μου, δύο "ακραίες" αντιλήψεις - οι οποίες δεν εμφανίζονται ως ακραίες.

Η μία αντίληψη λέει ανεξέλεγκτη υποδοχή και η άλλη αντίληψη λέει ανεξέλεγκτη αποτροπή. Θα έλεγα μάλιστα ότι πολλές προτάσεις στην Ε.Ε. πηγαίνουν προς την ανεξέλεγκτη αποτροπή. Η δική μας αντίληψη είναι εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, αλληλεγγύη στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη και αλληλεγγύη μεταξύ κοινωνιών και κρατών.

Ανησυχώ για το γεγονός ότι πολλές προτάσεις που έρχονται στην Ε.Ε. αφορούν μόνο την αποτροπή και όχι την ανακατανομή της ευθύνης που θα έπρεπε να είναι στο κέντρο της προσπάθειας. Δεν αφορούν τη βοήθεια που θα πρέπει να δοθεί στις τρίτες χώρες ώστε να αναπτυχθούν και οι άνθρωποι να έχουν ζωή εκεί. Δεν προβλέπουν τα κύματα μετανάστευσης λόγω των πολέμων, της εκτεταμένης φτώχειας αλλά και την κλιματική αλλαγή. Άρα, ιδού ένα πεδίο δόξης λαμπρό για αυτούς οι οποίοι με ανθρώπινο και προοδευτικό τρόπο αντιμετωπίζουν όλα αυτά τα ζητήματα.

Θέλω να προσθέσω ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα. Το πραγματικό πρόβλημα αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη είναι η ανισότητα μεταξύ των κοινωνικών κατηγοριών και τάξεων. Αυτό γίνεται προσπάθεια να κρυφτεί πίσω από το μεταναστευτικό και είναι χαρακτηριστικό ότι χώρες με ακραίες κυβερνήσεις, οι οποίες δεν δέχονται μετανάστες, στην ουσία υλοποιούν μαζί με τον εθνικισμό τους ένα από τα πιο βαριά νεοφιλελεύθερα προγράμματα που ανοίγουν την ψαλίδα μεταξύ των τάξεων. Αν θέλουμε οι επόμενες γενιές να μπορούν να ζήσουν καλύτερα από τις προηγούμενες, εκεί πρέπει να ρίξουμε το μεγαλύτερο βάρος μας και σε επίπεδο Ευρώπης. Έχει αποδειχτεί ότι οι μετανάστες συνέβαλαν στην ανάπτυξη των χωρών υποδοχής.

 

* Τι μπορούμε να περιμένουμε σε επίπεδο Ε.Ε. δεδομένου ότι οι συζητήσεις για το Δουβλίνο 4 έχουν παγώσει με τις συνεχείς αρνήσεις των χωρών Βίσεγκραντ;

Και στην Ε.Ε. έχουμε δύο τάσεις. Η μία τάση θέλει να προχωρήσει ο κανονισμός πριν τις ευρωεκλογές ώστε και η τωρινή Επιτροπή να επιδείξει κάποιο έργο, και η άλλη τάση, πράγμα που συνέβη και κατά την αυστριακή προεδρία, προσπαθεί να παρεμποδίσει -και το έχει καταφέρει έως τώρα- τη θέσπιση ενός καινούργιου μηχανισμού.

Εμείς είμαστε πάρα πολύ κοντά στις θέσεις που έχει εκφράσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Από την άλλη πλευρά, κατανοούμε ότι καλύτερα να έχουμε κάποια βήματα μπροστά, παρά να μην έχουμε τίποτα, όπως συμβαίνει σήμερα. Άρα, παρά το γεγονός ότι έχουμε πάρα πολλές ενστάσεις, στηρίξαμε την πρόταση της βουλγαρικής προεδρίας, η οποία, μολονότι ότι έχει πολλά εθελοντικά μέτρα και όχι υποχρεωτικά, δεν έγινε δεκτή από τις χώρες του Βίσεγκραντ.

Η δική μας λογική λέει ότι χρειαζόμαστε άμεσα έναν μηχανισμό ανακατανομής της ευθύνης και μάλιστα έχουμε κάνει μια αρκετά συγκεκριμένη πρόταση και έχουμε στείλει ένα συγκεκριμένο non paper σε όλα τα κράτη - μέλη. Όταν σε μια χώρα ξεπερνιέται ένα επίπεδο -με βάση τον πληθυσμό και το ΑΕΠ της- και δεν μπορεί πλέον να ανταπεξέλθει, τα αιτήματα ασύλου να εξετάζονται σε άλλες χώρες.

 

* Μιλάμε για μια αυτόματη ρήτρα;

Σε εμάς είναι αυτόματη, η βουλγαρική πρόταση έχει μια διαδικασία θετικής και αρνητικής ψήφου. Δηλαδή κάνει μια πρόταση η Επιτροπή, γίνεται ψηφοφορία, εάν καρποφορήσει προχωράμε, εάν όχι, περνάνε δεκαπέντε ημέρες και γίνεται νέα, η οποία είναι αρνητική, δηλαδή οι αρνητικές ψήφοι πρέπει να υπερτερούν, στα 2/3 ας πούμε. Επειδή αυτό είναι δύσκολο, περνάει στην ουσία η πρόταση της Επιτροπής.

Η δική μας πρόταση παίρνει πολύ σοβαρά υπόψη τις δυνατότητες των χωρών πρώτης υποδοχής και τις ανάγκες των χωρών προορισμού. Θα έλεγα έγινε δεκτή από τα περισσότερα κράτη - μέλη με θετική ματιά.

 

* Έχετε κάποια ενημέρωση για το πού έχει φτάσει η διαδικασία "επί παραβάσει" που είχε ξεκινήσει η Κομισιόν για τα κράτη που δεν εφάρμοσαν τη μετεγκατάσταση;

Στην ουσία, αυτό το πράγμα έχει με μια έννοια σταματήσει. Και έχουμε και κάποια ζητήματα τα οποία δείχνουν πως κατανοείται η ανάγκη από τη μία και τι συμβαίνει στην πραγματικότητα. Για παράδειγμα, στην Ουγγαρία πρόσφατα ψηφίστηκε νόμος για τις απλήρωτες υπερωρίες με τη δικαιολογία ότι τους λείπουν εργατικά χέρια. Δεν βλέπουν ότι θα μπορούσαν να υποδεχτούν κάποιους μετανάστες ή πρόσφυγες και όχι να αναγκάζουν τους εργαζόμενους σε υπερεργασία. Εκεί οδηγεί το μείγμα έντονου νεοφιλελευθερισμού και εθνικισμού.

Μέσα στο 2019 θα κλείσει το Κέντρο Υποδοχής στο Βαθύ

* Σχετικά με την κατάσταση στα νησιά και ειδικά στη Σάμο. Στη Μόρια, ναι μεν έχει μειωθεί ο πληθυσμός, αλλά παραμένει πάνω από τη χωρητικότητά της. Τι θα γίνει;

Από τον Αύγουστο προειδοποιούσα ότι το μεγάλο πρόβλημα θα το έχει η Σάμος. Στη Μόρια αυτή τη στιγμή είναι 4.700 άνθρωποι, θα έλεγε κανείς αν έβλεπε διαχρονικά -πλην του 2015- ότι είναι στον μέσο όρο και με βάση το πρόγραμμά μας θα μειωθεί ακόμα περισσότερο μέχρι το τέλος του χρόνου. Το κεντρικό μας πρόβλημα είναι αυτή τη στιγμή η Σάμος και είναι και εξαιτίας του γεγονότος ότι στη Σάμο συνεχίζονται οι ροές παρ' όλες τις προσπάθειες που έχουν γίνει και από την τούρκικη πλευρά.

Ο στόχος μας είναι στη Σάμο να κάνουμε δύο πράγματα. Κατ' αρχάς να μεταφέρουμε όλους τους ευάλωτους, ξεκινώντας από τους ασυνόδευτους ανήλικους, και το δεύτερο, μέσα στους πρώτους μήνες του 2019 να δημιουργήσουμε ένα νέο σύγχρονο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) σε διαφορετικό μέρος -υπάρχουν οι προτάσεις, στην ουσία θα νοικιάσουμε- ώστε να κλείσουμε το υπάρχον ΚΥΤ στο Βαθύ και να μπορέσουν οι υπηρεσίες μας να διαχειριστούν καλύτερα την κατάσταση.

Αλλά θέλω να πω το εξής: αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα υπάρχουν δομές και λειτουργίες πρωτόγνωρες για όλη την Ε.Ε. Εννοώ το γεγονός ότι 26.000 αιτούντες άσυλο μένουν σε διαμερίσματα, ότι υπάρχουν 26 κέντρα φιλοξενίας στην ενδοχώρα σε πάρα πολύ καλή κατάσταση. Ακόμα και στη Μαλακάσα δεν έχουμε πια ανθρώπους σε σκηνές και αυτή τη στιγμή υλοποιούμε ένα πρόγραμμα για την εξάμηνη φιλοξενία όσων μεταφέρονται από τα νησιά σε καταλύματα.

Μαζί με την προσπάθεια για τα νησιά, υπάρχουν και όλα αυτά, μια συνεχής προσπάθεια, που φέρνει όμως αποτελέσματα.

 

* Είπατε ότι το 2019-2020 πρέπει να δώσουμε έμφαση στην ένταξη. Δηλαδή θα δούμε επέκταση προγραμμάτων ελληνομάθειας, εργασίας;

Κατ' αρχάς έχουμε πολύ θετικά πράγματα, όπως ότι πάνω από 12.000 παιδιά πάνε σήμερα στο σχολείο και ότι αυτό το σύστημα αναπτύσσεται συνέχεια. Νομίζω ότι είναι μια συμβολή της χώρας μας στην αντίληψη πώς μπορείς να λειτουργείς σε αυτές τις συνθήκες. Και το υπουργείο Παιδείας και το υπουργείο Υγείας καταβάλλουν τεράστιες προσπάθειες. Με όλο αυτόν τον κόσμο δεν έχουμε επιδημίες πουθενά.

Μας απασχολεί πάρα πολύ το ζήτημα της ένταξης των ενηλίκων. Το πρόγραμμα που έχουμε αυτή τη στιγμή θα επεκταθεί σε όλη την Ελλάδα και με προγραμματικές συμφωνίες και με άλλους δημόσιους θεσμούς, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους διεθνείς οργανισμούς, αλλά και με θεσμούς της κοινωνίας των πολιτών και φυσικά των υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης και Εργασίας, ώστε να μπορούν να απορροφηθούν σε σχετικές εργασίες.

Παράλληλα, πάνω από 1.000 άτομα έχουν πάει στη Γερμανία στο πλαίσιο της οικογενειακής επανένωσης και είμαστε σε καλό δρόμο για διμερείς συμφωνίες με χώρες της Ευρώπης είτε για τους ασυνόδευτους ανηλίκους είτε για ανθρώπους με ικανότητες στον αγροτικό τομέα. Χρειαζόμαστε όμως τη συνεχή ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Θέλω να προσθέσω το εξής: έχει πολύ μεγάλη σημασία η αλληλεγγύη που επέδειξε ο ελληνικός λαός και το γεγονός ότι δεν έχει περάσει στην κοινωνία μας ένα κλίμα ξενοφοβίας και ρατσισμού, παρά το γεγονός ότι ακραίες δυνάμεις το επιδιώκουν με όλους τους τρόπους. Αυτό έχει να κάνει και με το γεγονός ότι σαν κοινωνία έχουμε μεγάλη εμπειρία από τη μετανάστευση τη δική μας προς άλλες χώρες και πρέπει να επιμείνουμε σε μια μάχη αξιών στην Ευρώπη, στη χώρα μας και σε κάθε γειτονιά. Να μην αφήσουμε ρατσιστικές αντιλήψεις να φοβίσουν τον κόσμο, γιατί άλλωστε αυτό που επιδιώκουν είναι να δημιουργήσουν μια κοινωνία φόβου. Θέλουμε να δημιουργούμε μια κοινωνία δημοκρατική και ελεύθερη, ανεκτική και με ανεπτυγμένο το αίσθημα της αλληλεγγύης, αλλά και της ασφάλειας. Μια κοινωνία που απολαμβάνει τη δημιουργία, δεν είναι φοβική και χτίζει γέφυρες και δεσμούς μεταξύ των μελών της.

 

 

 

 

Δείτε όλα τα σχόλια