Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Η επιστήμη είναι γένους θηλυκού...

Το παράδειγμα της Λιβαδειάς και των Τρικάλων στην εφαρμογή του εκπαιδευτικού προγράμματος STEM για την άμβλυνση του έμφυλου χάσματος

Την ώρα που η UNESCO καλεί τα κράτη - μέλη να ενθαρρύνουν την ενασχόληση των κοριτσιών με τις θετικές επιστήμες, στη χώρα μας εντοπίζονται λαμπρά παραδείγματα, όπου η εκπαιδευτική κοινότητα σε συνεργασία με τις δημοτικές αρχές υιοθετούν την εκπαιδευτική πρακτική του STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics),δηλαδή του προγράμματος για την ενασχόληση με την επιστήμη, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά, προκειμένου να μειωθεί το χάσμα υπέρ των κοριτσιών και αυτά να συμμετέχουν περισσότερο στις θετικές επιστήμες. Αυτός, άλλωστε, είναι ένας από τους στόχους της ατζέντας 2030 του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Η έκθεση της UNESCO, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, δείχνει ότι ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο η πρόσβαση των κοριτσιών στην εκπαίδευση αυξάνεται, η ανισότητα επιμένει. Η τάση δείχνει ότι από το 2000 έχει αυξηθεί η συμμετοχή των κοριτσιών κυρίως στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, παρ’ ότι η συμμετοχή τους στη δευτεροβάθμια και τη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση κυμαίνεται σε χαμηλότερα επίπεδα. Βέβαια, σημαντική είναι η πρόοδος ως προς τη συμμετοχή των κοριτσιών στην ανώτερη εκπαίδευση, αφού την περίοδο 2000- 2014 ο αριθμός τους έχει διπλασιαστεί με την πλειονότητα των γυναικών να παρακολουθούν εκπαιδευτικά προγράμματα επιπέδου bachelor και master. Ωστόσο, μόνο το 7% των γυναικών προχωρούν σε διδακτορικό.

Στο 31% οι σπουδάστριες θετικών επιστημών

Στην ίδια έκθεση καταγράφεται έμφυλο χάσμα στη συμμετοχή των κοριτσιών στο σύστημα εκπαίδευσης STEM, κυρίως στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου και διαμορφώνεται η κλίση των κοριτσιών προς τις επιστήμες και τις τέχνες. Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και στους τομείς της θετικής και της τεχνολογικής κατεύθυνσης, μόλις το 31% του φοιτητικού πληθυσμού είναι γένους θηλυκού. Προκύπτει ότι μόλις το 3% των κοριτσιών ακολουθούν σπουδές πληροφορικής, το 5% σπουδές φυσικών επιστημών, μαθηματικών και στατιστικής, το 5% σπουδές μηχανικής, ενώ το 15% κατευθύνεται σε σπουδές υγείας και πρόνοιας. Υψηλή, κατά τα δεδομένα, είναι η συμμετοχή των κοριτσιών στις θετικές επιστήμες στην Ακτή Ελεφαντοστού (16%) και στο Μπαχρέιν (86%).

Υψηλές επιδόσεις στα αραβικά κράτη

Σύμφωνα με την έκθεση της UNESCO, υψηλά ποσοστά συμμετοχής των κοριτσιών σε σπουδές μηχανικής εντοπίζονται στη ΝΑ Ασία, στα αραβικά κράτη και σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες. Βέβαια, στις 35 χώρες του ΟΟΣΑ, η συμμετοχή των κοριτσιών στις θετικές επιστήμες ανερχόταν στο 39%, πράγμα που σχετίζεται με τις υψηλές προσδοκίες για εργασία σε αυτά τα πεδία. Ως προς την επιτυχία του συστήματος STEM στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, σε σύνολο 49 χωρών προκύπτει ότι σε χώρες της Ασίας και της Ευρώπης καταγράφονται καλύτερες επιδόσεις για τα αγόρια, ενώ στα αραβικά κράτη καλύτερες επιδόσεις καταγράφουν τα κορίτσια. Σε σύνολο 70 κρατών, το πρόγραμμα STEM στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση για τα κορίτσια ηλικίας 15 ετών καταγράφει επιτυχία σε χώρες όπως η Ιορδανία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αλβανία, το Κατάρ, το Τρινιτάντ - Τιμπάγκο. Η Ελλάδα καταλαμβάνει τη 17η θέση και η Κύπρος την 8η.

Ανάγκη για κίνητρα

Παρ’ ότι, πληθώρα ιατρικών ερευνών καταρρίπτουν τον μύθο περί διαφοροποίησης των εγκεφαλικών διεργασιών μεταξύ κοριτσιών και αγοριών ως προς τη μάθηση, τα στερεότυπα επιμένουν. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι στερεοτυπικές αντιλήψεις σχετικά με τον ρόλο των φύλων αναπτύσσονται σε νεαρή ηλικία και εσωτερικεύονται στο άτομο στην ηλικία των 4 ετών. Οι ίδιες έρευνες δείχνουν ότι τα κορίτσια που υιοθετούν έμφυλα στερεότυπα επιδεικνύουν χαμηλότερη αυτοπεποίθηση ως προς την αποτελεσματικότητα των πράξεών τους σε σχέση με τα αγόρια. Προκειμένου να ενισχυθεί η αυτοπεποίθηση στα κορίτσια, η UNESCO υποστηρίζει πως πρέπει να δοθούν κίνητρα ώστε να συμμετέχουν όλο και περισσότερο στο πρόγραμμα STEM. “Η δημιουργία κινήτρων αφορά και στο οικογενειακό περιβάλλον, αφού, όπως έχει καταγραφεί, όταν οι γονείς έχουν υψηλού επιπέδου μόρφωση αυτό επιδρά και στα παιδιά”, επισημαίνει στην έκθεσή της η UNESCO.

Το παράδειγμα της Λιβαδειάς

Μολονότι στην έρευνα της UNESCO είναι περιορισμένα τα στοιχεία για την Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια η εκπαιδευτική κοινότητα σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές υλοποιούν το πρόγραμμα STEM και η ανταπόκριση από τους μαθητές είναι μεγάλη.

Στον Δήμο Λιβαδειάς, το Κέντρο Εκπαίδευσης STEM και Εκπαιδευτικής Ρομποτικής με ανοικτό λογισμικό αναμένεται στις αρχές Οκτωβρίου να ξεκινήσει για δεύτερη συνεχόμενη σχολική χρονιά. Τα ειδικά σεμινάρια είναι για μαθητές του Δημοτικού, την Α’ και την Β’ Γυμνασίου. “Η λογική του STEM είναι πώς να μάθουμε τα παιδιά να λύνουν ένα πρόβλημα με τη χρήση της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών”, τονίζει στην “Α” ο Κ. Καλογρέκτης, ο οποίος είναι μέλος της επιστημονικής ομάδας, διευθυντής της ΑΣΠΑΙΤΕ Λιβαδειάς και μεταδιδακτορικός ερευνητής για το STEM στα κορίτσια. Στην επιστημονική ομάδα συμμετέχουν μεταξύ άλλων και οι Γ. Παπακώστας και Π. Κοντογιάννη, που βραβεύτηκαν φέτος από την Microsoft για το καινοτόμο έργο τους.

Στη Λιβαδειά, το πρόγραμμα του STEM ξεκίνησε στις 27 Μαΐου και στα σεμινάρια συμμετέχουν 200 μαθητές. Ο πρώτος κύκλος σεμιναρίων θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο και ύστερα θα ακολουθήσει επόμενο σεμινάριο όπου θα συμμετάσχει άλλη ομάδα παιδιών. Μεταξύ των δραστηριοτήτων είναι η εκμάθηση κατασκευής μιας στέγης που να είναι ανθεκτική στο βάρος του χιονιού ή η κατασκευή ρομποτικού μηχανισμού για την προστασία των σπιτιών από την ηλιακή ακτινοβολία.

“Η καλύτερη απάντηση στην άμβλυνση του έμφυλου χάσματος είναι να βλέπεις κορίτσια του Δημοτικού να πιάνουν το ηλεκτρονικό τρυπάνι και να κάνουν κατασκευές που χρησιμεύουν στην καθημερινότητά μας”, απαντά ο Κ. Καλογρέκτης ερωτηθείς για την επίδραση του προγράμματος STEM στα κορίτσια.

Πρωτοπορία στα Τρίκαλα

Ο Δήμος Τρικάλων είναι από τους πρωτοπόρους δήμους σε θέματα τεχνολογικών εφαρμογών. Αυτή την περίοδο ο δήμος σε συνεργασία με την εκπαιδευτική κοινότητα ξεκινά ένα μεγάλο πρόγραμμα τεχνολογικής αναβάθμισης όλων των σχολικών μονάδων.

“Προχωράμε στην εγκατάσταση ευρυζωνικών δικτύων στα σχολεία, στην αναβάθμιση των εργαστηρίων πληροφορικής με ηλεκτρονικούς υπολογιστές τελευταίας τεχνολογίας”, τονίζει στην “Α” ο δήμαρχος Τρικάλων, Δημ. Παπαστεργίου προσθέτοντας: “Αυτό που έχουμε σχεδιάσει είναι να παρέχουμε στα σχολεία πλακέτες προγραμματισμού τύπου raspberry pi και arduino που λειτουργούν με αισθητήρες για τον καιρό, την πίεση του νερού ή την κατανάλωση ενέργειας και κάνουν πολύ πιο ζωντανό το μάθημα της Φυσικής και της Πληροφορικής”. “Πιστεύουμε στον βιωματικό τρόπο μάθησης στις θετικές επιστήμες, γιατί τα σχολεία αλλάζουν και πρέπει να αλλάξουν” εξηγεί ο δήμαρχος Τρικάλων και αναφερόμενος στις επιτυχίες που καταγράφουν τα σχολεία της πόλης του υπενθύμισε ότι πέρυσι το 7ο Λύκειο Τρικάλων βραβεύτηκε σε σχολικό διαγωνισμό υδρο-ρομποτικής. Οι μαθητές έφτιαξαν ένα ρομπότ που μπαίνει στο νερό και μπορεί να κάνει ανάλυση της ποιότητας του νερού.

“Είναι καταπληκτικές οι επιδόσεις των κοριτσιών όπως και η φαντασία τους”, τονίζει ο Δημ. Παπαστεργίου ερωτηθείς για τη δυνατότητα εξάλειψης του έμφυλου χάσματος στις θετικές επιστήμες. Επικαλούμενος την επαγγελματική του ιδιότητα, αυτή του ηλεκτρολόγου μηχανικού, ο Δημ. Παπαστεργίου τονίζει ότι “το εκπαιδευτικό πρόγραμμα STEM αποκαλύπτει στα παιδιά τη μαγεία που βρίσκεται στον προγραμματισμό και την πληροφορική”. “Θέλω να δώσω στα παιδιά να καταλάβουν ότι με τη χρήση της τεχνολογίας μπορούν να κάνουν τα πάντα”, λέει για να καταλήξει χαριτολογώντας “Ή σχεδόν τα πάντα... Μπορείς ακόμη και να φτιάξεις καφέ, αλλά είναι πολύ καλύτερο να τον πιεις με έναν φίλο σου”.

 

Δείτε όλα τα σχόλια