Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Πρώτο ραντεβού με καλούς οιωνούς

Συνάντηση κορυφής Τραμπ-Πούτιν στο Ελσίνκι - Θύελλα αντιδράσεων για την αδιαμαρτύρητη αποδοχή Τραμπ της ρωσικής άρνησης για εμπλοκή στις εκλογές του 2016

Υπήρξαν σαφώς στιγμές αμηχανίας και προσποιητής οικειότητας, όπως συμβαίνει κατά κανόνα στο “πρώτο ραντεβού”. Αλλά και στιγμές σιωπής που επικαλύπτονταν από πρόδηλη εξωλεκτική επικοινωνία, με τα βλέμματα και των δύο ν’ αναζητούν το ένα στο άλλο εχέγγυα εμπιστοσύνης και ειλικρίνειας, δύο ιδιότητες προεξάρχουσας σημασίας για όσους κινούν τα νήματα απ' την κορυφή.

Ωστόσο, πέρα από μια πρώτης τάξης ευκαιρία για μελέτη της γλώσσας του σώματος, η χθεσινή συνάντηση κορυφής Τραμπ - Πούτιν στο Ελσίνκι -η πρώτη επίσημη και “κανονική” ανάμεσά τους- εφόσον “ξεκλειδώσει” την αποκατάσταση των αμερικανο-ρωσικών σχέσεων κι έχει και συνέχεια, φαίνεται να σηματοδοτεί δύο εξελίξεις: α) το άμεσα ζητούμενο, δηλαδή την έναρξη μιας διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων και αποκατάστασης της στοιχειώδους συνεργασίας μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων στο πλαίσιο του παγκόσμιου συστήματος β) την ντε φάκτο αποδυνάμωση του ρόλου των περιφερειακών παικτών και ειδικά της Ε.Ε. που “διολίσθησε” στο αντιρωσικό στρατόπεδο λόγω και της προς ανατολάς επέκτασής της. Κατά συνέπεια, μια αναδιάταξη του χάρτη των ισορροπιών στην Ευρώπη μοιάζει αναπόφευκτη.

Σ’ ό,τι αφορά την ευρωπαϊκή δυσφορία, μόνον τυχαίες δεν ήταν οι χτεσινές δηλώσεις του Γερμανού υπουργού Εξωτερικών Χάικο Μάας, ότι “δεν έχουμε να περιμένουμε και πολλά από τον Λευκό Οίκο”, αλλά και η επίσης χθεσινή απόφαση της γαλλικής κυβέρνησης να κλείσει το γραφείο της εμπορικής αποστολής της στη Μόσχα. Εν κατακλείδι, όσο αναθερμαίνεται η σχέση Τραμπ - Πούτιν, τόσο η Ευρώπη, ως σύνολο και ως επιμέρους συστατικές οντότητες, έχει λόγους να αισθάνεται “αποξενωμένη” με δεδομένο τον ιστορικό εναγκαλισμό της με τις ΗΠΑ. Εκπροσωπώντας ένα μοντέλο πολυσυλλεκτικής διαχείρισης που ταλανίζεται από έριδες και ανταγωνισμούς και διέρχεται την πιο σοβαρή υπαρξιακή κρίση από συστάσεώς του, το ευρω-οικοδόμημα τελεί υπό την πίεση της αναβίωσης των ισχυρών εθνικών “εγώ” και των ηγετών εκείνων που είναι πρόθυμοι να εξυπηρετήσουν τον σκοπό αυτό.

Η καλή μέρα απ’ τα... tweets φαίνεται

Οι προθέσεις με τις οποίες πήγε ο Τραμπ στο Ελσίνκι φάνηκαν καθαρά εξ αρχής. Τα σχετικά πρωινά tweets του έδωσαν τον τόνο. Μέσω αυτών απέδωσε τις κακές σχέσεις της χώρας του με τη Ρωσία στο «κυνήγι μαγισσών» που έχει εξαπολύσει το FBI με την έρευνά του για τη θρυλούμενη ρωσική ανάμειξη στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2016. Πρόκειται ίσως για την πιο ξεκάθαρη και “ωμή” μέχρι στιγμής τοποθέτηση του Τραμπ στο θέμα αυτό, ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων από Ρεπουμπλικανούς, Δημοκρατικούς και στελέχη των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Στις μέχρι πρότινος αναφορές του για το κακό κλίμα στις αμερικανο-ρωσικές σχέσεις περιελάμβανε συνήθως και άλλα ζητήματα, όπως της Συρίας. “Οι σχέσεις μας με τη Ρωσία δεν ήταν ΠΟΤΕ τόσο άσχημες εξαιτίας της βλακείας ετών εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών και, τώρα, του κυνηγιού μαγισσών”, έγραψε πρωί-πρωί ο Πρόεδρος στο Twitter.

Συνεχίζοντας την παράδοση να φιλοξενεί ιστορικές συνόδους κορυφής ανάμεσα σε ηγέτες Ανατολής και Δύσης, το προεδρικό μέγαρο στο Ελσίνκι αποτέλεσε για μια ακόμη φορά την αφετηρία μιας διαδικασίας προσέγγισης των δύο υπερδυνάμεων, όμως σε ένα πολύ διαφορετικό και ιδιόμορφο διεθνές περιβάλλον όπου ο διμερής ανταγωνισμός παρεισφρέει και στις εσωτερικές πολιτικές αντιπαραθέσεις στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ δεν έκρυψε την διάθεσή του να συναντήσει τον Πούτιν για να ρίξει -μεταξύ άλλων, αν όχι μόνο γι' αυτό- ταφόπλακα στο σίριαλ της υποτιθέμενης ρωσικής εμπλοκής στις εκλογές του 2016, διαμηνύοντας προς κάθε κατεύθυνση στο εσωτερικό των ΗΠΑ πως “το να τα πάμε καλά με τη Ρωσία είναι καλό πράγμα, δεν είναι κακό πράγμα”. Αυτή ακριβώς ήταν η φράση που συνόδευε τη χειραψία του με τον Ρώσο ομόλογό του ενώπιον δημοσιογράφων και τηλεοπτικών καμερών.

Εξάλλου, οι αναφορές του στην προεκλογική εκστρατεία του 2016 ήταν επανειλημμένες στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ρώσο Πρόεδρο δίχως να λείψουν και τα καρφιά κατά της τότε αντιπάλου του. “Αυτό που συνέβη με τα e-mails της Χίλαρι Κλίντον είναι ντροπή”, τόνισε χαρακτηριστικά.

Ρωσική χαρά

Για τον Πούτιν, οι τετράωρες συνομιλίες που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ, κατ’ ιδίαν και στη συνέχεια με την συμμετοχή αντιπροσωπειών στο καθιερωμένο γεύμα εργασίας, ήταν “πολύ ειλικρινείς και πολύ χρήσιμες”. Παρ' όλο που οι δύο πλευρές δεν έχουν κοινές θέσεις σε πολλά ζητήματα, “αρχίσαμε να κατανοούμε καλύτερα ο ένας τον άλλο”, είπε. Ενδεχομένως αυτή η “κατανόηση” ήταν ό,τι επιζητούσε διακαώς η ρωσική πλευρά αν κρίνει κανείς και από την ικανοποίηση που εξέφρασε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ για το αποτέλεσμα της συνόδου: "Φανταστικά, καλύτερα και από σούπερ", δήλωσε στη δημοσιογράφο που του έκανε τη σχετική ερώτηση.

Για μια σειρά από τομείς στους οποίους η Ρωσία έχει ισχυρά στρατηγικά συμφέροντα, όπως η ενέργεια και η εμπορική διαστημική εξερεύνηση, το πάγωμα των σχέσεών της με τις ΗΠΑ αποτελεί σοβαρό ανασταλτικό παράγοντα των οικονομικών επιδιώξεών της. Στα θέματα που έβαλε ο Πούτιν στον Αμερικανό συνομιλητή του περιλαμβάνονταν και μια διμερής εκ των ενόντων “ρύθμιση” της παγκόσμιας αγοράς φυσικού αερίου, τη ρωσική κυριαρχία της οποίας, ειδικά στην Ευρώπη, προσπαθούν εδώ και καιρό να διεμβολίσουν οι ΗΠΑ προωθώντας το δικό τους υγροποιημένο σχιστολιθικό αέριο. Λαμβάνονταν υπόψη την επιχειρηματική περσόνα του Τραμπ και την τάση του να αντιλαμβάνεται τις διεθνείς σχέσεις σαν εμπορικά ντιλ, μια τέτοια διευθέτηση στο μέλλον δεν μπορεί να αποκλειστεί.

“Είναι προφανές σε όλους ότι οι διεθνείς σχέσεις πέρασαν από μια δύσκολη περίοδο. Ο Ψυχρός Πόλεμος έληξε πριν από πολύ καιρό, η κατάσταση στον κόσμο άλλαξε δραματικά. Η Ρωσία και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν πλέον διαφορετικές προκλήσεις", επιβεβαίωσε ο Πούτιν. Η συνάντηση με τον Τραμπ σηματοδοτεί, κατά τον ίδιο, τα πρώτα βήματα για την αποκατάσταση “σε έναν ικανοποιητικό βαθμό της εμπιστοσύνης και της επιστροφής στα προηγούμενα επίπεδα αλληλεπίδρασης σε όλα τα ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος”. Αυτό περιλαμβάνει σαφώς και τη Συρία όπου, σύμφωνα με τον Ρώσο Πρόεδρο, “η αποκατάσταση της ειρήνης και της συμφιλίωσης θα μπορούσε να είναι το πρώτο παράδειγμα μιας επιτυχημένης κοινής δουλειάς”. Όσον αφορά πάντως το Ιράν και τις φήμες ότι ο Πούτιν θα παρέδιδε "μήνυμα" υπέρ της Τεχεράνης, η ίδια η ιρανική κυβέρνηση διέψευσε ότι το θέμα τέθηκε στην σύνοδο.

Ο Πούτιν έκανε συγκεκριμένες προτάσεις και για τον έλεγχο των εξοπλισμών θέτοντας ξεκάθαρα στην αμερικανική πλευρά την “ανάγκη συνεργασίας” ώστε να υπάρξει επέκταση της συνθήκης START. Οι περισσότεροι ξένοι δημοσιογράφοι δήλωσαν βέβαιοι ότι είδαν τον Αμερικανό Πρόεδρο να κλείνει το μάτι στον Ρώσο ομόλογό του λίγο πριν αρχίσει η συνάντησή. Άλλοι δεν είναι τόσο σίγουροι όμως. Αν όντως συνέβη αυτό, μένει να αποδειχθεί στην πράξη ότι ο πάγος έλιωσε.

 

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Η μάχη της επόμενης ημέρας

Τον Σεπτέμβριο του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε την ψήφο των πολιτών με τη δέσμευση να υλοποιήσει τη συμφωνία που η απερχόμενη κυβέρνηση είχε υπογράψει έναν μήνα πριν με τους δανειστές, να κλείσει τον κύκλο...

Δειτε ολοκληρο το αρθρο