Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Die Zeit: Και μας παρακολουθούν και μας κοροϊδεύουν

Κι όμως ήταν γνωστό ότι οι Αμερικανοί παρακολουθούν τους πάντες και πριν από την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων. Στις 5 Σεπτεμβρίου του 2001 μια ειδική πειτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχε ολοκληρώσει την έκθεσή της για το πρόγραμμα παρακολούθησης Έσελον, μέσω δορυφόρων

Δεν θα έπρεπε η γερμανική κυβέρνηση να είναι ευγνώμων στον Έντουαρντ Σνόουντεν; Χάρη στον άνθρωπο αυτό ξέρει πια ότι η αμερικανική υπηρεσία ασφαλείας NSA παρακολουθεί όλες τις αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και «ρουφάει» τα στοιχεία των Γερμανών πολιτών. Κι όμως, ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης δυσκολεύεται να απαντήσει σ' αυτό το ερώτημα: «Δεν μπορώ να περιγράψω με τη λέξη ευγνωμοσύνη τα αισθήματα της κυβέρνησης», είπε μόλις αποκαλύφθηκε η υπόθεση «PRISMA». Βέβαια, φρόντισε πρώτα να πει ότι η καγκελάριος έχει «εκπλαγεί» και είναι «ανήσυχη». Στο κάτω-κάτω «οι υποκλοπές μεταξύ φίλων είναι απαράδεκτες». Και τώρα;

Μετά την πρώτη έκπληξη και οργή στο Βερολίνο, άρχισαν οι περικοκλάδες: πώς να δώσει κανείς την εντύπωση ότι θέλει να πέσει άπλετο φως στην υπόθεση και ταυτόχρονα να αποκρύψει πόσο θέλει να αποφύγει την εμπλοκή στη διερεύνηση της υπόθεσης όλων αυτών που μπορούν όντως να ρίξουν άπλετο φως; Μάλιστα, όταν κάποια στιγμή ακούστηκε ότι ο Σνόουντεν μπορεί να ζητούσε πολιτικό άσυλο στη Γερμανία, τα πράγματα έγιναν ακόμη πιο δύσκολα για την κυβέρνηση. Εάν πραγματικά θέλει να διαλευκάνει την υπόθεση, θα έπρεπε να δώσει άσυλο στον Σνόουντεν. Αλλά πάλι δεν θέλει να τα χαλάσει με τους Αμερικανούς, ούτε να στερηθεί στο μέλλον τη συνεργασία τους στην ανταλλαγή στοιχείων των μυστικών υπηρεσιών. Και τι δράμα να σκάσει αυτή η υπόθεση καταμεσής στον προεκλογικό αγώνα!

"Οι δισταγμοί τής καγκελαρίου ενισχύουν την εντύπωση ότι ξέρει πολύ περισσότερα απ' όσα λέει", είπε ο υποψήφιος του SPD για την καγκελαρία Πέερ Στάινμπρικ. Ο πρόεδρος του κόμματος, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, μάλιστα, προχωράει ένα βήμα παραπέρα: Η συμπεριφορά τής καγκελαρίου εγείρει την υποψία, ότι «ήξερε τα βασικά στοιχεία του προγράμματος παρακολούθησης», είπε. Αυτή ήταν μια προεκλογική προσπάθεια να αποκαθηλώσει τη Μέρκελ από το βάθρο της αναμφισβήτητης μητέρας στο επίπεδο της κακιάς μητριάς. Ωστόσο, το ερώτημα είναι απόλυτα θεμιτό: Τι ήξερε η κυβέρνηση για το πρόγραμμα παρακολούθησης των Αμερικανών και των Βρετανών;

Το ερώτημα είναι ζόρικο. Κάθε μέρα που περνάει χωρίς να μιλά ξεκάθαρα η αμερικανική κυβέρνηση και χωρίς να μπορεί -ή μήπως να θέλει- να μιλήσει η γερμανική κυβέρνηση, αυξάνεται η δύναμη των επιχειρημάτων του Σνόουντεν. Από την άλλη μεριά, είναι πολύ δύσκολο να πει ξεκάθαρα η γερμανική κυβέρνηση ότι όλα βαίνουν καλώς με τη συνεργασία με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Ανά πάσα στιγμή ο Σνόουντεν θα μπορούσε με τα στοιχεία που διαθέτει να τη διαψεύσει.

Άλλωστε, οι περισσότεροι Γερμανοί πολιτικοί είναι στ' αλήθεια έξαλλοι με την υπόθεση. Αμέσως μετά την επίσκεψη του Μπάρακ Ομπάμα στο Βερολίνο, 50 χρόνια μετά την ιστορική επίσκεψη του Κένεντι, αποκαλύπτεται ότι οι ΗΠΑ κατασκοπεύουν τους Γερμανούς συμμάχους τους. Όλοι νιώθουν κορόιδα, ανεξάρτητα από την πολιτική τους τοποθέτηση. «Δεν συμπεριφέρεται κανείς έτσι στους φίλους», λέει ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών, Φόλκερ Κάουντερ. Αυτή η «νέα διάσταση» στις υποκλοπές με κοριούς στα γραφεία κοινοτικών οργάνων δεν έχει να κάνει με την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, είναι «κατασκοπία παλιάς κοπής», προσθέτει ο βετεράνος των Πρασίνων, Χανς Κρίστιαν Στρέμπελε.

Η επιτροπή ελέγχου των μυστικών υπηρεσιών της γερμανικής Βουλής συνεδριάζει μεν μυστικά, αλλά όλο και κάτι «διαρρέει» από τις συνεδριάσεις της: Το BND (σ.σ.: η γερμανική ΕΥΠ) ναι μεν επωφελείται από τα στοιχεία που του δίνουν οι Αμερικανοί, αλλά υποτίθεται ότι δεν ήταν ενημερωμένο γι' αυτές τις παρακολουθήσεις. «Πολύ δύσκολο να το πιστέψω», λέει ο Στρέμπελε, αφού οι σχέσεις μεταξύ των μυστικών υπηρεσιών είναι «πολύ, πολύ στενές».

Όλοι, δύσπιστοι και μη, σε ένα συμφωνούν: Μετά από τόσον καιρό θα έπρεπε επιτέλους οι Αμερικανοί να εξηγήσουν στους συμμάχους τους περί τίνος ακριβώς πρόκειται, έστω ως κίνηση καλής θέλησης.

Αλλά και η κοινή γνώμη θέλει μια απάντηση από τη γερμανική κυβέρνηση.

Αντ' αυτού, τι μάθαμε από το μπρίφινγκ του κυβερνητικού εκπροσώπου και των εκπροσώπων των υπουργείων, μετά από δύο ώρες ερωτήσεων; Η ανάγνωση των σημειώσεών μας θυμίζει Κάφκα.

Εκτιμά η καγκελάριος ότι υπάρχει περίπτωση να παρακολουθούσαν και τις δικές της επικοινωνίες; Ο εκπρόσωπος: «Η καγκελάριος είναι πολύ προσεκτική όταν επικοινωνεί».

Μπορεί από την πίσω πόρτα το BND να παρακάμψει την απαγόρευση της παρακολούθησης των γερμανικών συνδιαλέξεων, εάν πάρει τα στοιχεία από την NSA; Ο εκπρόσωπος: «Το ΒND λειτουργεί στη βάση του νόμου για τις μυστικές υπηρεσίες».

Τι ακριβώς κάνει η κυβέρνηση για να προστατεύσει τα δεδομένα των πολιτών; «Προσπαθούμε εδώ και μια ώρα να σας εξηγήσουμε ότι παίρνουμε αφορμή από την υπόθεση Σνόουντεν για να ερευνήσουμε τι ακριβώς συμβαίνει».

Συμβαίνει κάτι; Και πότε ξεκίνησε; Αυτό το ερώτημα προσπαθεί να απαντήσει η επιτροπή ελέγχου των μυστικών υπηρεσιών και δεν μπορεί. Ξεκίνησαν όλα μετά την 11η Σεπτέμβρη του 2001, όταν κανείς στο Βερολίνο δεν θα μπορούσε ούτε καν να σκεφτεί να περιορίσει τους Αμερικανούς στην αναζήτηση στοιχείων για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας;

Κι όμως ήταν γνωστό ότι οι Αμερικανοί παρακολουθούν τους πάντες και πριν από την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων. Στις 5 Σεπτεμβρίου του 2001 μια ειδική πειτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχε ολοκληρώσει την έκθεσή της για το πρόγραμμα παρακολούθησης Έσελον, μέσω δορυφόρων. Η έκθεση είχε όλα τα συστατικά για να προκαλέσει ένα σκάνδαλο μεγατόνων, ωστόσο ήρθε το τρομοκρατικό χτύπημα στη Νέα Υόρκη κι όλα ξεχάστηκαν.

Τώρα, αφού κατακάθισε ο πρώτος -αληθινός ή μη- θυμός για το PRISMA, αρχίζουν να τίθενται τα πραγματικά σημαντικά ερωτήματα: Μπορεί να υπάρξει απόλυτη ασφάλεια και απόλυτη προστασία της ιδιωτικής σφαίρας; Κι έχουμε τη δύναμη να βάζουμε όρια στους εαυτούς μας και στις απεριόριστες δυνατότητες της τεχνολογίας;

Πολλά μάτια στρέφονται τώρα στις Βρυξέλλες, όπου αυτές τις μέρες η Ε.Ε. βιώνει δύο ασυνήθιστες εμπειρίες. Από τη μια μεριά τα κράτη-μέλη ανακαλύπτουν άγνωστα κοινά τους στοιχεία. Η οργή για τη συμπεριφορά των Αμερικανών ήταν ίδια και στο Παρίσι, και στο Βερολίνο, και στο Ελσίνκι. Μόνο το Λονδίνο δεν θύμωσε - άλλωστε λίγες μέρες πριν είχε γίνει γνωστό ότι η βρετανική μυστική υπηρεσία παρακολουθούσε τους εταίρους της.

Από την άλλη πλευρά, αίφνης η Ε.Ε. εμφανίστηκε ως πολιτικός παίκτης στο διεθνές στερέωμα: «Πρέπει να σκεφτούμε για τη δημιουργία μιας νέας νομικής βάσης μεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ», λένε τώρα στο Βερολίνο. Το θέμα δηλαδή δεν αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση ως ένα γερμανο-αμερικανικό πρόβλημα, αλλά ως ένα πρόβλημα μεταξύ της Αμερικής και της Ευρώπης.

Αυτός ο ρόλος είναι ασυνήθιστος για τις Βρυξέλλες. Μέχρι τώρα οι κοινοτικοί διπλωμάτες αντιμετωπίζονταν από τους Αμερικανούς συναδέλφους τους με συγκατάβαση ή και με περιφρόνηση. Αίφνης μαθαίνουν ότι η NSA παρακολουθεί τις αντιπροσωπίες της Ε.Ε. στη Νέα Υόρκη και την Ουάσινγκτον και το κτήριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες. Εάν η όλη υπόθεση δεν ήταν σκανδαλώδης, θα μπορούσε κανείς να αντιμετωπίσει αυτούς τους κοριούς ως ένδειξη πολιτικής εκτίμησης: ποτέ οι ΗΠΑ δεν πήραν τόσο στα σοβαρά την Ε.Ε.

Ταυτόχρονα, οι υπεύθυνοι στις Βρυξέλλες, νιώθουν πόσο μεγάλη είναι η πρόκληση. Οι τεχνικές δυνατότητες που έχουν πια οι μυστικές υπηρεσίες δεν έχουν όρια. Αλλά και οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες -Apple, Google, Facebook- λειτουργούν πέρα από τα εθνικά όρια. Κάθε προσπάθεια να τους βάλει κανείς όρια μέσω εθνικών νομοθεσιών είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Αντίθετα, η Ε.Ε. έχει ελπίδες κάτι να πετύχει. Όμως ποιες δυνατότητες έχει να προστατεύσει τον εαυτό της και τα δεδομένα των πολιτών της; Και κυρίως, έχει την πολιτική βούληση να το κάνει; Αυτά τα ερωτήματα ζητούν επειγόντως απάντηση.

Δείτε όλα τα σχόλια
Κύριο άρθρο

Τάξις και Ασφάλεια

Από την επιχείρηση που έκαναν τα ΜΑΤ στα Εξάρχεια, μετά το τέλος της πορείας του Πολυτεχνείου, πληθαίνουν στα κοινωνικά δίκτυα τα βίντεο που δείχνουν τους αστυνομικούς σε ένα ντελίριο φανατισμού να επιδίδονται σε πράξεις αναίτιας βίας.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο