Ακολουθήστε την «ΑΥΓΗ»
Ο επιλεγμένος κατάλογος δεν υπάρχει πλέον.

Εξοπλισμοί, η ανθούσα βιομηχανία

Κοσμοδρόμιο, από τον Νίκο Κυριακίδη

Μπορεί οι γνωστοί και λιγότερο γνωστοί εμπορικοί πόλεμοι του τελευταίου χρόνου να έχουν περιορίσει τη ζήτηση για αγαθά που κρατούν σε κίνηση τη βιομηχανία της κατανάλωσης στις δυτικές κοινωνίες του ώριμου καπιταλισμού -ή η κατάσταση αυτή να έχει προκαλέσει όσμωση των αισθημάτων κορεσμού και ανασφάλειας-, ωστόσο για τα «αγαθά» του πολέμου και του μαζικού όλεθρου η ζήτηση βαίνει σταθερά αυξανόμενη. Η παραγωγή και το εμπόριο πολεμικών "μέσων" είναι μια ανθούσα βιομηχανία παγκόσμιας κλάσης που καμία οικονομική κρίση και καμία κάμψη δεν αγγίζουν, όπως έδειξαν και οι φετινές στατιστικές του SIPRI, του Ινστιτούτου Έρευνας της Στοκχόλμης για τη Διεθνή Ειρήνη.

Τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα στις αρχές της εβδομάδας αποτυπώνουν μια όχι πλήρη εικόνα, καθώς και πάλι δεν υπάρχουν δεδομένα για τις επιδόσεις της κινεζικής πολεμικής βιομηχανίας. Αλλά ακόμη και χωρίς το κινεζικό μερίδιο, οι πωλήσεις πολεμικού υλικού και στρατιωτικών υπηρεσιών σε παγκόσμια κλίμακα το 2018 ξεπέρασαν τις προσδοκίες αγγίζοντας το ιλιγγιώδες ποσό των 420 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αύξηση 4,6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Με σημείο αφετηρίας το 2002, τη χρονιά που έγιναν διαθέσιμα συγκρίσιμα στοιχεία για πρώτη φορά, έως και το 2018 οι πωλήσεις πολεμικού υλικού και στρατιωτικών υπηρεσιών από τις εταιρείες που είναι καταχωρημένες στην λίστα Top100 του SIPRI, έχουν αυξηθεί κατά 47%!

Αμερικανική πρωτιά

Και για πρώτη φορά από το 2002 στις πέντε πρώτες θέσεις της λίστας βρίσκονταν πέρυσι αποκλειστικά αμερικανικές πολεμικές βιομηχανίες: Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman, Raytheon, General Dynamics. Οι πέντε «πρωταθλητές» των ΗΠΑ κατέχουν τη μερίδα του λέοντος με πωλήσεις αξίας 148 δισ. δολαρίων και μερίδιο αγοράς 35% για το 2018. Συνολικά οι πωλήσεις αμερικανικού πολεμικού υλικού πέρυσι έφτασαν τα 246 δισ. Δολάρια, ποσό που ισοδυναμεί με το 59% (!) της αξίας όλων των πωλήσεων της λίστας Top 100. Πρόκειται για αύξηση της τάξης του 7,2% σε σύγκριση με το 2017. Σημειωτέον ότι στο Top 100 του SIPRI συμπεριλαμβάνονται συνολικά 43 αμερικανικές εταιρείες, ενώ οι 80 από αυτές προέρχονται από μόλις δύο περιοχές του κόσμου: ΗΠΑ και Ευρώπη - Ρωσία. Από τις υπόλοιπες 20, οι 6 προέρχονται από την Ιαπωνία, από 3 από το Ισραήλ, την Ινδία και τη Νότια Κορέα, 2 από την Τουρκία, και από 1 από την Αυστραλία, τον Καναδά και τη Σιγκαπούρη.

Η πολεμική βιομηχανία των ΗΠΑ προφανώς ωφελήθηκε από τη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για εκσυγχρονισμό των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς εστιάζει την προσοχή της στη Ρωσία και την Κίνα θεωρώντας τες τους κύριους ανταγωνιστές των ΗΠΑ στη διεθνή σκηνή. Αδιαλείπτως από το 2009 η μεγαλύτερη κατασκευάστρια όπλων στον κόσμο παραμένει η αμερικανική Lockheed Martin (47,3 δισ. δολάρια πωλήσεις το 2018), με το μερίδιό της να αντιστοιχεί στο 11% του παγκόσμιου συνόλου.

Ευρωπαϊκό μέτωπο

Η Ρωσία από την πλευρά της παρέμεινε στη δεύτερη θέση με μερίδιο αγοράς 8,6%, ελαφρώς υψηλότερο από εκείνο του Ηνωμένου Βασιλείου (8,4%) και της Γαλλίας (5,5%). Η Almaz-Antey, η μεγαλύτερη από τις ρωσικές βιομηχανίες όπλων στην κατάταξη Top 100, βρίσκεται μάλιστα στην ένατη θέση, με τζίρο 9,6 δισ. δολαρίων (+18% σε σύγκριση με το 2017) καταγράφοντας αλματώδη άνοδο δεκαπέντε θέσεων σε σύγκριση με το 2009. Αυτό «εξηγείται όχι μόνο από το σφρίγος της εγχώριας ζήτησης αλλά και από τη συνεχή ανάπτυξη των πωλήσεων όπλων σε άλλα κράτη, ειδικά τις εξαγωγές του συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας S-400», αναφέρεται στην έκθεση του σουηδικού ινστιτούτου. Οι πωλήσεις των ρωσικών βιομηχανιών όπλων ως σύνολο παρά τη θεαματική αύξηση αυτών της Almaz-Antey, αντιστοιχούν στο 9% των παγκόσμιων και ήταν ελαφρά μειωμένες πέρυσι σε σχέση με το 2017.

Υπόψιν ότι στην Ευρώπη εδρεύουν δύο από τις μεγαλύτερες πολυεθνικές βιομηχανίες όπλων παγκοσμίως (η Airbus και η MBDA) οι οποίες επωφελούνται από την άνοδο της ζήτησης εξαιτίας των περιφερειακών ένοπλων συρράξεων και των μεγάλων γεωπολιτικών εντάσεων σε πολλές περιοχές της Υφηλίου. Οι συνδυασμένες πωλήσεις όπλων των 27 ευρωπαϊκών εταιρειών που περιλαμβάνονται στη λίστα Top 100 του SIPRI αυξήθηκαν οριακά το 2018 φτάνοντας τα 102 δισ. Δολάρια. Οι πωλήσεις εταιρειών που εδρεύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο μειώθηκαν κατά 4,8%, στα 35,1 δισ. δολάρια ωστόσο παρέμειναν οι υψηλότερες στην Ευρώπη. Η BAE Systems (στην 6η θέση) είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πολεμικού υλικού στον κόσμο εκτός των ΗΠΑ, αν και το μερίδιό της συρρικνώθηκε κατά 5,2% το 2018, φθάνοντας στα 21,2 δισ. δολάρια. Η γενική εικόνα είναι ότι οι πωλήσεις των βρετανικών και γερμανικών πολεμικών βιομηχανιών μειώθηκαν, ενώ των γαλλικών αυξήθηκαν.

Συγκεκριμένα, οι συνδυασμένες πωλήσεις των έξι γαλλικών εταιρειών της λίστας Top 100 ήταν οι δεύτερες υψηλότερες στην Ευρώπη, με 23,2 δισ. Δολάρια. Το γεγονός οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση των πωλήσεων κατά 30% της Dassault Aviation που κατασκευάζει μαχητικά αεροσκάφη. Σε αντίθεση, οι συνολικές πωλήσεις των τεσσάρων κυριότερων γερμανικών πολεμικών βιομηχανιών είδαν τον τζίρο τους να μειώνεται κατά 4%. Κόντρα στην τάση αυτή, η Rheinmetall αύξησε τις πωλήσεις της κατά 4%, κυρίως προμηθεύοντας τεθωρακισμένα οχήματα στις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Ανερχόμενες δυνάμεις

Στην Τουρκία η βιομηχανία όπλων τα πήγε καλά και πέρυσι, με δύο εγχώριες εταιρείες να συμπεριλαμβάνονται στην κορυφαία εκατοντάδα της παγκόσμιας κατάταξης και τον τζίρο τους να καταγράφει άνοδο κατά 22% μέσα σε έναν χρόνο, φθάνοντας στα 2,8 δισ. δολάρια. Η χώρα κινητοποιείται για να εκπληρώσει τον στόχο της «εξοπλιστικής ανεξαρτησίας της και αναπτύσσει παραγωγικές δυνατότητες σε όλους τους τομείς των χερσαίων συστημάτων, των αεροπορικών και των ναυτικών» επισημαίνεται στην έκθεση.

Στην Ιαπωνία, οι συνδυασμένες πωλήσεις των έξι εγχώριων εταιρειών της λίστας Top 100 παρέμειναν σχετικά σταθερές, στα 9,9 δισ. δολάρια αντιπροσωπεύοντας το 2,4% του συνόλου. Στο Ισραήλ, οι πωλήσεις των τριών εταιρειών της χώρας ύψους 8,7 δισ. Δολάρια, αντιπροσώπευαν το 2,1% του συνόλου. Και οι τρεις, Elbit Systems, Israel Aerospace Industries και Rafael, είδαν τις πωλήσεις τους να αυξάνονται το 2018.

Υπενθυμίζεται ότι για άλλη μια φορά η έκθεση του SIPRI δεν περιέχει στοιχεία για τις πωλήσεις της Κίνας, καθώς τα διαθέσιμα δεδομένα χαρακτηρίζονται ανεπαρκή από το ινστιτούτο. Εκτιμάται ωστόσο ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη θα μπορούσε κάλλιστα να έχει από τρεις έως επτά εταιρείες στην κορυφαία εκατοντάδα. Άλλωστε, από το 2013 η χώρα διαθέτει το 1,9% του ΑΕΠ της για εξοπλισμούς. Το SIPRI που ιδρύθηκε το 1966 από τη σουηδική κυβέρνηση παρακολουθεί συστηματικά τις στρατιωτικές δαπάνες και τις πωλήσεις στρατιωτικού εξοπλισμού στον κόσμο καταγράφοντας κάθε χρόνο τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά της παγκόσμιας πολεμικής βιομηχανίας.

Δείτε όλα τα σχόλια

Κύριο άρθρο

Στουρνάρας μαινόμενος

Ο κεντρικός μας τραπεζίτης Γ. Στουρνάρας βγήκε χθες στο πρακτορείο Bloomberg και είπε ότι χρειάζονται συντονισμένα μέτρα δημοσιονομικής τόνωσης των οικονομιών, διότι αλλιώς η Ευρώπη θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με μια σοβαρή κρίση χρέους.

Δειτε ολοκληρο το αρθρο
Όλες οι Ειδήσεις